سازمان صداوسیما را میتوان یکی از سازمانهای عریض و طویل کشورمان دانست که شاید ازنظر کارایی و مهم بودن جزو سازمانهای حیاتی و اساسی جمهوری اسلامی ایران محسوب میشود. این سازمان در دل خود سازمانهای ریزودرشتی دارد که هرکدام بهنوبه خود سهمی بر عملکرد کلی صداوسیما دارند. یکی از این مجتمعهای زیرمجموعه صداوسیما، مجتمع شهید آوینی است که در ایران فقط شهر تهران و شهر اصفهان دارای این مجموعه هستند. همین موضوع ما را بر آن داشت تا با مهدی کوچکزاد مسئول مجتمع شهید آوینی صداوسیمای مرکز اصفهان گفتوگویی راجع به این مجتمع و فعالیتهای آن انجام دهیم که در ادامه مشروح آن را میخوانید.
در خصوص ماهیت وجودی مجتمع شهید آوینی اصفهان کمی برایمان بگویید.
سال 1399 طی برگزاری دورهای که بیشتر جنبه تفنن و تفریح داشت و خیلی جدی نبود با ظرفیتهای عظیم مردمی که خارج از سازمان وجود داشت آشنا شدیم و همین موضوع باعث شد تصمیم بگیریم این مسیر را جدی گرفته و ادامه دهیم و با افراد بیشتری آشنا شویم. این شد که مجتمع آوینی در استان اصفهان در بیست فروردین دو سال پیش همزمان با سالگرد شهادت شهید آوینی رسماً شروع به کار کرد. خداراشکر توانستهایم در این دوسال ارتباط خوبی با بدنه مردمی و سازمان صداوسیما ایجاد کنیم. در ابتدای فعالیت ما بهطور مستقل از تهران این مجموعه را راهاندازی کردیم و هیچگونه بودجهای از طرف پایتخت دریافت نکردیم اما بدون هیچ نوع وابستگی به تهران، هماهنگ و هم سو با این شهر پیش میرویم. و همین مسئله مستقل بودن هست که اولین و آخرین مجتمع شهید آوینی کشور شدیم. البته که قرار هست در تمامی استانهای کشور این مجتمعها راهاندازی و تکثیر شود اما مسئله خودجوش بودن فعالیت اصفهان به دلیل بافت فوقالعاده مستعد اصفهان است که در این شهر افراد مستعد زیادی با مهارتهای مختلف حضور دارند. فقط حیف که خودمان قدر خودمان را نداریم.
در حال حاضر عمده فعالیتهای مجتمع شهید آوینی در چه زمینههایی است؟
مجموعه آوینی در کنار سازمان صداوسیما فعالیت میکند و بهعنوان یکی از بازوهای آن در جهت مردمی سازی به معنای گسترده عمل میکند. طبق اسناد بالادستی کشور، صداوسیما اصلیترین خانه تولیدات و پخش رسانه است و تنها دارایی رسانهای نظام جمهوری اسلامی، همین صداوسیماست و ما بهعنوان بازوی این رسانه عمل میکنیم.بخش عمدهای از فعالیت ما در جهت مردمی شدن این رسانه است. مردمی شدن بدین معنا که تمامی مردم با این رسانه درگیر باشند و از محصولات تولیدی آن استفاده کنند. چندین سال قبل و بهخصوص در دهه 70 و 80 صداوسیما انحصار تجهیزات و لوازم را داشت و هیچکس توانایی رقابت با این سازمان را نداشت و از آنطرف تولیدات رسانهای دیگری مثل اکنون در دسترس نبود تا خوراک فرهنگی مردم شود و این طیف گسترده محصولات رسانهای را داشته باشیم؛ آنهم با تنوع بالا. در آن زمان همه مردم از تولیدات صداوسیما بهعنوان رسانه ملی و بهعنوان یک خوراک با استاندارد استفاده میکردند. حسی مشترک و نوستالژی بین مردم جریان داشت؛ نوستالژی قهرمانهای ملی، سوگواری دستهجمعی برای رئیسجمهور و… که ما متأسفانه امروزه فاقد آنها هستیم. از یک جنبههایی سریالهایی که امروزه تولید میشوند نسبت به سریالهای چند سال گذشته کیفیت بالاتری دارند. اما چون همه مردم باهم به تماشای آن نمینشینند تبدیل به یک نوستالژی نمیشود. الان هر کسی به تماشای یک اثر مینشیند. دیگر همه مخاطب تلویزیون نیستند.
شما خود را بهعنوان واسطه میان مردم و صداوسیما تعریف کردید؟ منظورتان از مردمیسازی چیست؟ نقش فعلی مردم در ساختار صداوسیما اصفهان چیست؟
مردمی سازی یعنی سلسله اقداماتی که منجر به کشف، ارتقا، استفاده و بهکارگیری از ظرفیتهای عظیم مردمی بیرون از سازمان و تسهیل قرارگیری افراد متخصص در بطن سازمان صداوسیما میشود. راجع به بخش دوم سؤالتان باید بگویم: بله. ما حتی برنامهای داشتیم که روی آنتن شبکه اصفهان برود. بهطور مثال برنامهای در خصوص مهدویت که سه فصل این برنامه برعهده بچههای آوینی بوده است. با اینکه بودجه کمی در اختیار داشتند اما توانستند بسیار فراتر از بودجه تعیینشده تولید داشتهباشند. البته این کار یکی سری آفاتی داشت که ما آنها را شناسایی کردیم و همین کار باعث شد رسالت مجتمع شهید آوینی بهتر مشخص شود. البته تعدادی از بچهها خود با صداوسیما مرکز اصفهان درارتباط شدند که نتایج خوبی برای آنها نداشت و همین مسئله سبب سرخوردگی و پا پس کشیدن آنها از کارهای تولیدی شد. البته که در بحث مستند، تجربههای بهتری به دست آوردیم و حمایتهای بیشتری دریافت کردیم.
صداوسیمای مرکز اصفهان در حال حاضر چه نقشی برای مجموعه شما قائل است؟
صداوسیمای مرکز اصفهان همیشه از ما حمایت کردهاست. بیشترین حمایت از ما توسط سازمان صداوسیمای اصفهان بوده است که جدای از حمایتهای معنوی، ساختمانی هم در اختیار ما قرار دادند و فعالیتهای مجتمع در آن ساختمان در جریان است. اما باید قبول کنیم دست سازمان هم خیلی باز نیست و در جاهایی بسته است. اما بااینحال برخی از برنامههای شبکه اصفهان را به سمت ما سوق میدهد. در سند تحول هم اشاره شده است. اشاره به اینکه صداوسیما به جای اینکه تصدیگر تولید باشد متولی آن باشد. اما سازوکار آن هنوز تعبیه نشده است. اما این سازوکار در مجتمع ما وجود دارد و نمونه خوبی برای سازمان شدهاست.
در شهر اصفهان بعضاً مکانهایی برای جوانان شهر وجود دارد که بسیاری از جوانان شهر از وجود چنین مکانی بیخبر هستند. شما چقدر توانستهاید خود را به جوانان معرفی کنید؟ و اینکه آیا مجتمع شهید آوینی محدود به حضور عده خاصی است؟
مجتمع ما برای همه آغوش باز میکند. اما چون به هر حال منتسب به بسیج صداوسیما هستیم به هرحال یک سری پیشداوریهایی در خصوص ما وجود دارد. ولی من بهشخصه معتقد هستم ژانرهایی مثل ژانر اجتماعی هم میتواند مرتبط با انقلاب اسلامی باشد. ما تاکنون چهار ضیافت افطاری داشتیم که سعی کردیم در این ضیافت افراد سرشناسی که میشناسیم یا به دنبال شناختشان هستیم را دعوت کنیم. الان برند آوینی اصفهان شناخته شده است. اما این ارتباطات بسیار بیشتر و بیشتر باید بشود. البته که در این راستا نیاز به اطلاعرسانی و فرهنگسازی عمومی بیشتری هست که با استقبال و حضور بیشتر جوانان فارغ از پیشداوریها روبرو باشیم. بحث شناساندن ما به مردم بحث جدی و مهمی است.
چشمانداز ویژه مجتمع شهید آوینی برای سال پیش رو چیست؟
ما باید سهم نیروهای مردمی را در آنتن شبکه اصفهان بالا ببریم. بهطور مثال ما در مجتمع شهید آوینی یک تیم تحریریه راه انداختیم که حاصل یک سال و نیم آموزش برای تعدادی از علاقهمندان به این حوزه بود. این افراد اتفاقات و مسائل مختلف کشور و جهان و بهخصوص اخبار حوزه پیشرفت را رصد کرده و بر روی مطالبی که سردبیر صلاح میداند، تحقیق و بررسی میکنند و بعد به سمت بازنمایی میرویم. صداوسیما در حال حاضر چنین تحریریهای را ندارد. پس برای همین باید سهم افراد مردمی را بالا ببریم.در حال حاضر ما برخلاف مجتمع شهید آوینی تهران که بودجه محدودی دارد، فاقد بودجه مشخصی هستیم. امیدواریم که برای مجتمع شهید آوینی اصفهان بودجه مشخصی در نظر گرفته شود تا فعالیتهای خود را بهصورت مؤثرتری انجام دهد و خیلی درگیر ساختارهای بوروکراتیک اداری مرسوم نباشد.
یکی از موضوعاتی که پیرامون شبکه اصفهان وجود دارد بحث عدم تولید سریال طی چند سال اخیر در این شبکه است. آیا مجتمع شما رسالتی برای برطرف کردن این ضعف دارد؟
ما همیشه براساس اینگونه شکافها برنامهریزی کردهایم. با خود نگفتیم که اگر سازمان کاری را انجام میدهد ما آن را دیگر انجام ندهیم. بهطور مثال سازمان ما در بحث فضای مجازی نسبت به بخشهای دیگر جای کار بسیاری دارد. برای همین ما وارد این موضوع شدهایم. در چشمانداز بلندمدتمان ورود به قضیه سریالسازی هم هست.البته بودجه تولید آثار کوتاه هم باید به سمت مجتمع آوینی بیاید. آثار کوتاه یک ژانر بسیار مهمی است که حتی در سند تحول به آن تحت عنوان نهضت آثار کوتاه اشاره شدهاست. در کنار این موضوع باید مرکز رشد هم برپا شود. مرکز رشد یعنی دقیقاً مجتمع شهید آوینی که بودجه مجزا و مخصوص به خود جهت استفاده بهینه در سازمان صداوسیما دارد. ما بهشدت پیگیر این موضوع هستیم ولی نمیخواهیم هم صرفاً اینکار را انجام دهیم. یک کار با تأمل و تفکر مدنظر ماست.در اینجا باید به این نکته اشاره کنم که من در مجتمع شهید آوینی واقعاً دست تنها هستم و همه ایدهها فقط در ذهن خودم است. تا به امروز از همکاران بسیاری خواهش کردم که بیایند و کمکی کنند اما خب… . آینده سازمان چون یک آینده برونسپاری است؛ مجتمع شهید آوینی میتواند نقش جدیتری را ایفا کند.
میتوان گفت در این فضا هیچ سازمانی بهغیراز مجتمع شهید آوینی متکفل این قضیه نیست و البته برای نیل به آن نیاز به حرکت جدیتر و هدفمندتر در این زمینه دارد و علاوه بر آن با نگاه درست به شهرستانها! مسئلهای جدی در کنار همه اینها وجود دارد؛ نگاهی که تهران به شهرستانها دارد نگاهی بهشدت سطحی و با دیدی کودکانه است مثل شناختن اصفهان به گز و شهرستانهای دیگر با عناوین و مواردی دیگر که بهجای توجه به ظرفیتهای این شهرستانها، تواناییها و ظرفیتهای انسانی آنها را نادیده میگیرند که نیاز به یک بازنگری کلی و دقیق در این زمینه هست.
