به نظر میآید از مهمترین موضوعهایی که درباره فوتبال استان اصفهان باید به آن پرداخته شود، موضوع فوتبال پایه است؛ چراکه این موضوع از جهتهای مختلف قابلبحث است و در مسائل کلان متفاوتی ازجمله وضعیت تیمهای فوتبال بزرگسالان در لیگهای مختلف و مسائل مالی اعم از درآمدزایی و هزینههای باشگاهها نیز اثرگذار است.
امروزه شاهد آن هستیم که باشگاههای زیادی در استان اصفهان در مدارس فوتبال و ردههای مختلف سنی که از طرف فدراسیون فوتبال و هیئت فوتبال استان اصفهان اعلام میشود، فعالیت و اقدام به شرکت در مسابقات لیگهای مختلف فوتبال میکنند و باشگاهها، خانوادهها و بازیکنان در این مسیر تلاشها و هزینههای زیادی را انجام میدهند؛.
همچنین موضوعی که امروزه بسیار رایج شده و مشاهده میشود، بحث تمرینهای خصوصی بازیکنان است که پیش و حین شروع فصل مسابقات شاهد آن هستیم. این موضوع به یک درآمدزایی کلان برای برخی از افراد تبدیل شده و البته هزینههای بسیار زیادی را به خانوادهها و بازیکنان تحمیل کرده است.
برخی از افرادی که از این طریق درآمد بهدست میآورند، نهتنها صلاحیت لازم را ندارند، بلکه باعث آسیبهایی نیز در جنبههای مختلف به بازیکنان و خانوادههای آنها میشوند؛ همچنین در این فضای رقابتی سنگین که توسط برخی از این افراد سودجو ایجادشده و بازیکنان و خانوادهها را تحریک به هزینهها و تلاشهای نادرست میکنند، افرادی نیز از این موضوع سوءاستفاده کرده و با مشاورهها و صحبتهای فریبدهنده نیت سوءاستفادههای مختلف از بازیکنان از قبیل سوءاستفادههای مالی را دارند.
البته تلاش و هزینه، لازمه پیشرفت در فوتبال است. اما این تلاش و هزینه باید در مسیر صحیح و زیر نظر افراد دارای صلاحیت انجام شود که در این مسیر نظارت بیشازپیش هیئت فوتبال بر فعالیتهای مدارس و آکادمیهای فوتبال را میطلبد. موضوع مهم و قابلبحث این است که خروجی این حجم از مسابقات، تمرینها و هزینهها کجا قابلمشاهده است؟
در استان اصفهان تیمهای فوتبال بزرگسالان در لیگهای برتر و دستهاول کشور در حال فعالیت هستند. پرسش مهم این است که چند درصد از بازیکنان این تیمها، بازیکنان فوتبال پایه این استان هستند؟
همچنین چند درصد از این بازیکنان برای این تیمها اثرگذار هستند؟ در فوتبال پایه دو موضوع اساسی دنبال میشود که این دو موضوع عبارتاند از: ابتدا جذب نونهالان، نوجوانان و جوانان به سمت فوتبال که از آسیبهای مختلفی جلوگیری میکند. این موضوع، مسئولیتی اجتماعی است و دوم، شناسایی و پرورش بازیکنان بااستعداد و درنهایت، استفاده از آنها در تیمهای فوتبال بزرگسالان در لیگهای مختلف یا درآمدزایی از طریق نقلوانتقالهای آنها، که باید موردتوجه قرار گیرد.
همه مسئولان در ارگانهای مربوط به فوتبال و همچنین باشگاهها باید به این موضوع توجه داشته باشند که یکی از راههای درآمدزایی و همچنین صرفهجویی در هزینهها، پرورش و استفاده از بازیکنان آکادمی در تیمهای بزرگسالان است.
در سطح داخلی فوتبال مباحثی مانند حق انتقال و آموزش و در سطح بینالمللی مباحثی مانند حق اشتراک بهمنظور درآمدزایی باشگاههای فوتبال از طریق تولیدهای آکادمیهای فوتبال در نظر گرفته شده است.
البته این موضوع، به بحث و بررسیهای کارشناسی زیادی نیاز دارد که از حوصله این بحث خارج است. چراکه هم استفاده از بازیکنان جوان و هم کسب نتیجه باید در کنار هم حاصل شود. در حال حاضر شاهد هستیم که بسیاری از محصولات آکادمیهای فوتبال استان اصفهان در تیمهای خارج از استان یا حتی در کشورهای دیگر در حال فعالیت هستند.
یکی از پرسشهایی که درباره این موضوع مطرح میشود، این است که با وجود چنین ظرفیتی در فوتبال استان اصفهان، آیا به این همه هزینه برای بهخدمتگرفتن بازیکنان غیربومی نیاز هست؟
پرسش دیگری که مطرح میشود، این است: آیا باشگاههای استان اصفهان از طریق انتقال محصولات خود به سایر باشگاهها درآمدزایی لازم را داشتهاند؟ پرسش حائز اهمیت دیگر این است: آیا محصولات آکادمیهای باشگاههای استان اصفهان با حالت دوستانه و دریافت رضایت، باشگاه خود را به مقصد باشگاه دیگر ترک میکنند یا با حالت قهر و حس انتقام این موضوع اتفاق میافتد؟
در حال حاضر شاهد هستیم که بازیکنانی در لیگ برتر بزرگسالان کشور و حتی در لیگهای کشورهای دیگر حضور دارند که روزی در باشگاههای استان اصفهان موردبیمهری قرار گرفتهاند. بازیکنانی که حتی از تیمهای فوتبال استان اصفهان اخراج شدهاند (خطخوردهاند) و در حال حاضر در تیمهای دیگری میدرخشند.
حتی شاهد هستیم که برخی باشگاههای استان اصفهان بعد از درخشش همین بازیکنانی که روزی مورد بیمهری قرارگرفتهاند، برای بهخدمتگرفتن مجدد آنها مبالغ سنگینی را هزینه میکنند.
برخی از این بازیکنان، همان بازیکنانی هستند که در تیمهای استان اصفهان سابقه حضور در تیم ملی را داشتهاند یا بعد از ترک باشگاه خود و پیوستن به باشگاه جدید ملیپوش شدهاند. لذا توجه به شیوه استعدادیابی، پرورش و استفاده صحیح از این بازیکنان که سرمایههای بزرگ باشگاهها محسوب میشوند، بسیار حیاتی و حائز اهمیت است. موضوع دیگری که در کنار خروجی آکادمیهای فوتبال به تیمهای بزرگسالان موردتوجه است، بحث کسب نتیجه تیمها در ردههای مختلف سنی است.
در حال حاضر شاهد هستیم که با هزینههای زیادی که انجام میشود، نتیجهگیری تیمها، مخصوصا در مسابقات لیگهای کشوری بهمانند گذشته چندان مطلوب و ایدئال نیست که این موضوع نیز باید آسیبشناسی شود. در فوتبال پایه باید به شناسایی، پرورش و استفاده صحیح از بازیکنان و همچنین موضوع نتیجهگیری بهطور همزمان توجه داشت.
تأثیر علم در همه مسائل بر هیچکس پوشیده نیست و فوتبال نیز از این موضوع خارج نیست. لذا یکی از روشهای بسیار مهم برای رسیدن به موفقیت در بخشهای مختلف ورزش و همچنین فوتبال، استفاده از علم و تجربه در کنار یکدیگر است. زمانی که افراد صاحب علم و تجربه در زمینههای مختلف کنار هم قرار بگیرند و البته هدفی بهغیراز توسعه مثبت بازیکنان و باشگاهها نداشته باشند و با دید مثبت و بهدوراز هر نوع نگاه منفی به فعالیت بپردازند، میتوان شاهد پیشرفت در بخشهای مختلف فوتبال بود.
لذا باشگاههای فعال در ردههای پایه استان اصفهان باید در جهت رشد و توسعه، بهرهگیری از افراد متخصص و مجرب را سرلوحه کار خود قرار دهند. در پایان امید است که همه مسئولان مرتبط با فوتبال در استان به سمت شناسایی مشکلات و اصلاح آنها حرکت کنند تا فوتبال استان اصفهان در مسیر پیشرفت و تعالی قرار گیرد.
دکتر مهدی سلیمی، دانشیار مدیریت ورزشی دانشگاه اصفهان
