مبحث 19 را جدی بگیرید!

به گزارش اصفهان زیبا؛ مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان نقش مهمی در بهینه‌سازی مصرف انرژی و حفظ محیط‌زیست در ساختمان‌ها ایفا می‌کند. رعایت الزامات این مبحث توسط مهندسان و سازندگان، برای کاهش مصرف انرژی و ایجاد ساختمان‌های پایدار ضروری است.

باتوجه‌به وضعیت انرژی و ناترازی‌هایی که در کشور طی سال‌های اخیر به علل مختلف ایجاد شد یکی از عواملی که می‌تواند در زمینه کنترل مصرف انرژی در کشور مؤثر باشد، بحث عایق‌بندی ساختمان‌ها و استفاده از قوانینی هست که بتواند مصرف انرژی یا اتلاف انرژی در ساختمان‌ها را به حداقل برساند.

یک کارشناس حوزه مسکن دررابطه‌با موانع اجرای مبحث ۱۹ ساختمان در گفت‌وگو با اصفهان زیبا بیان کرد: باتوجه‌به اینکه چندین سال از ابلاغ مبحث 19 می‌گذرد؛ اما هنوز تأثیرات قابل‌توجهی را در اجرای ساختمان‌ها نمی‌بینیم، البته تا این مبحث در فرهنگ ساختمان‌سازی جا بیفتد، نیاز به گذشت زمان دارد و نباید فعالیت‌های خوبی که از طرف وزارت مسکن و شهرسازی و سازمان نظام‌مهندسی ساختمان شروع شده است را انکار کرد.

مهدی شاکران افزود: برای مثال در طول این سال‌ها گذراندن دوره‌های آموزشی مربوط به مبحث مقررات 19مقررات ملی جزوه دوره‌های ارتقا پایه مهندسین عنوان شده است و دریافت مدرک و گذراندن دورهٔ مبحث19 برای گرفتن پروانه اشتغال الزامی شده و نظام‌مهندسی نیز در حال برگزاری دوره‌های آموزشی برای مهندسین است.

شاکران بیان کرد: اما نکته‌ای که باعث می‌شود این فعالیت‌ها اثر خودشان را دیرتر نشان دهند یا انتظاری که سیاست‌گذار از ابلاغ مبحث مقررات ملی و برگزاری دوره‌های آموزشی برای متخصصین کشور دارد که باعث تغییر در رویکرد احداث ساختمان‌ها شود دیرتر اجرایی شود، به عوامل مختلفی بستگی دارد.

وی ادامه داد: از زمان ابلاغ مبحث19 تاکنون چندین مرتبه ویرایش این مبحث تغییر پیدا کرده و ابلاغ شده است ولی مهندسین هنوز به یک دستورالعمل ثابت و مشخصی دسترسی پیدا نکردند که بتوانند با رعایت آن، درخصوص میزان انرژی که در ساختمان‌ها باید مصرف شود به توافق برسند.

کیفیت آموزش مطلوب نیست

شاکران اذعان کرد: اگرچه برگزاری دوره‌های آموزشی و اهتمام نظام‌مهندسی ساختمان و وزارت راه و شهرسازی برای ترویج استفاده از مقررات ملی ساختمان مبحث 19در ساختمان‌ها مناسب هست؛ اما کیفیت دوره‌های برگزار شده، مطلوب نیست؛ یعنی اساتیدی که انتخاب می‌شوند صرفاً به نظریه‌ها بسنده می‌کنند و راهکارهای اجرایی به‌ندرت اجرایی می‌شود.

در حقیقت برای رعایت مبحث 19مقررات ملی به‌صورت عملیاتی به مهندسین آموزش داده نمی‌شود و آنها تنها برای رفع تکلیف و اینکه ارتقای پایه یا پروانه اشتغال بگیرند در این دوره‌ها شرکت می‌کنند.

این کارشناس مسکن تأکید کرد: نظام‌مهندسی ساختمان باید با تغییر رویکرد در آموزش مبحث 19مقررات ملی در این زمینه گام های بهتری بردارد.

وی ادامه داد: رعایت مقررات ملی مبحث19 و ساخت ساختمان‌هایی با مصرف انرژی پایین هنوز به‌عنوان دغدغه اصلی متولیان ساختمان‌سازی یعنی شهرداری‌ها و مسکن و شهرسازی مطرح نیست، هرچند در مصاحبه‌ها همه مسئولین بر رعایت مبحث 19مقررات ملی تأکید دارند، اما در نظارت‌های سطوح بالا به این موضوع دقت نمی‌شود.

هنوز مبحث ۱۹ جدی گرفته نشده‌است!

این کارشناس مسکن تأکید کرد: متأسفانه در پایان سفت‌کاری یا مواردی که مربوط به تأیید کیفیت ساختمان از سوی دستگاه‌های حاکمیتی هست هنوز مبحث19 جدی گرفته نشده است.

چالش مقررات پیچیده برای ساختمان سازی

وی خاطرنشان کرد: در سال‌های اخیر با رکود شدید مسکن، افزایش دستمزدها، عدم تغییر قیمت‌ها، مقررات فراوان برای ساختمان‌سازی، بحث‌های تراکم، بحث‌های مقررات ملی ساختمان و ازاین‌قبیل موارد روبه‌رو بوده‌ایم درنتیجه یک سازنده‌ای که پا در این میدان می‌گذارد علاوه بر اینکه سرمایه خود را وارد کار می‌کند، با این مقررات هم باید دست‌وپنجه نرم کند و طبیعتاً به دنبال این هست که از مقررات و قانون‌های اضافی نیز فرار کند.

شاکران خاطرنشان کرد: دستگاه حاکمیتی وظیفه دارد اجرای این مقررات را برای سازندگان جذاب کند یعنی باید سیاست‌های تشویقی و تنبیهی درستی را اتخاذ کند؛ متأسفانه هنوز از طرف دستگاه‌های متولی سیاست‌های تشویقی و تنبیهی جدی‌ای برای اجرای مبحث 19شاهد نیستیم تا سازندگان نیز به اجرای دستورالعمل‌هایی که در مبحث 19 ساختمان وارد شده است ترغیب شوند.

وی در ادامه گفت: نگاه سیاست‌گذاران بالادست هم مؤثر است؛ هنوز سیاست‌گذار تصمیم ندارد با اعمال قوانین تنظیم قیمت یا به‌اصطلاح گران‌سازی انرژی، سازندگان و مردم را به رعایت مقررات صرفه‌جویی انرژی ترغیب کند همچنین تصمیم ندارد با اعمال مقررات و سیاست‌های تشویقی و تنبیهی، سازندگان را به سمت استفاده از مقررات صرفه‌جویی انرژی در ساختمان‌ها ترغیب کند تا ساختمان‌هایی با اتلاف انرژی کمتر ساخته شوند.

این کارشناس مسکن تأکید کرد: به طور مشخص این دوگانگی تصمیم وجود دارد؛ یعنی مشخص نیست که سیاستگذار ابتدا می‌خواهد سیاست‌های قیمتی را پیاده‌سازی کند یا سیاست‌های اصلاحی. طبیعتاً پیاده‌سازی سیاست‌های قیمتی ممکن است با سرعت بیشتری برخی از سازندگان را به استفاده از مقررات مبحث ۱۹ ترغیب کند ولی آسیب‌های زیادی برای عموم مردم به دنبال دارد.

سیاست های تشویقی و تنبیهی مناسب درنظر بگیریم

وی با اشاره به راهکارهایی برای حل این مشکل بیان کرد: به نظر من استفاده از سیاست‌های تشویقی و تنبیهی برای ترویج ساخت ساختمان‌ها با اتلاف کمتر انرژی بر سیاست‌های قیمتی انرژی اولویت دارد. یکی از ابزارهای بسیار خوبی که قانون‌های مربوط به آن هم تدوین شده است و می‌تواند در ترغیب سازندگان به استفاده از مقررات مبحث 19 کمک کند، صدور شناسنامه‌های فنی ساختمان است.

شاکران خاطرنشان کرد: وقتی یک خریدار برای خرید یک ساختمان مراجعه می‌کند، اگر در شناسنامه فنی ساختمان، مصالحی که در ساختمان به‌کاررفته، سطح اتلاف انرژی از دیوارها، کف، سقف مشخص باشد طبیعتاً خریدار حاضر است مبلغ بیشتری را بپردازد و ساختمانی را خریداری کند که اتلاف انرژی کمتری دارد، ولی الان به علت عدم وجود شناسنامه فنی ساختمان، این موارد مشخص نیست.

میزان اتلاف انرژی معیار قیمت‌گذاری باشد

وی افزود: ممکن است در یک منطقه دو آپارتمان با یک قیمت ثابت به‌عنوان‌مثال متری صد میلیون تومان خریداری شود؛ اما مبنای این قیمت بر مبنای متریال‌هایی هست که به‌ظاهر در ساختمان می‌بینید؛ مانند موقعیت ساختمان و مسائل دیگر ولی میزان اتلاف انرژی جزو معیارهای قیمت‌گذاری نیست، درحالی‌که در آینده با واقعی شدن بخشی از قیمت‌های انرژی این معیار می‌تواند بسیار مؤثر باشد.
این کارشناس مسکن گفت: صدور شناسنامه فنی ساختمان و قیدشدن میزان اتلاف انرژی در این ساختمان با استفاده از مصالحی که مصرف شده است، می‌تواند روی قیمت آپارتمان و تشویق خریدار به خرید آپارتمان با اتلاف انرژی کمتر مؤثر باشد، درنتیجه باعث ترغیب سازندگان به استفاده از مصالحی که باعث صرفه‌جویی انرژی می‌شود خواهیم شد چرا که ارزش ملک افزایش خواهد یافت.

وی افزود: در حقیقت سازندگان با رعایت مقررات مشاهده می‌کنند که سود بیشتری نصیبشان می‌شود، درنتیجه هم خودشان ترغیب می‌شوند هم مهندسین ناظر را ترغیب می‌کنند که بر استفاده از مقررات مبحث 19در ساختمان‌ها نظارت مناسب داشته باشند.

سازندگان ترغیب شوند

شاکران خاطرنشان کرد: مبحث19 مقررات ملی یکی از مباحثی هست که به‌کارگیری آن در ساختمان‌ها الزامی است و روزبه‌روز باتوجه‌به مبحث انرژی ارزش به‌کارگیری این مقررات را هم بیشتر متوجه می‌شویم و واقعی شدن قیمت انرژی و مسائلی که باوجود ناترازی‌هایی که مطرح هست با آن‌ها دست‌وپنجه نرم می‌کنیم را بهتر درک می‌کنیم.

وی با بیان کرد: راهکار این هست که سیستم حاکمیتی سیاست‌هایی را اتخاذ کند که سازندگان به استفاده از این دستورالعمل‌ها ترغیب شوند و بدانند که اگر این دستورالعمل‌ها را اجرا کنند بر میزان سوددهی‌شان در سرمایه‌گذاری‌هایی که در صنعت ساختمان دارند تأثیرگذار خواهد بود و مهم‌ترین راهکار آن هم صدور شناسنامه‌های فنی ساختمان هست که درآن میزان مصرف انرژی ساختمان یا میزان سطح اتلاف انرژی در ساختمان قید شده باشد و به تأیید دستگاه صدور پروانه یا صدور شناسنامه فنی ساختمان رسیده باشد.