به گزارش اصفهان زیبا؛ وقتی به دل شرق اصفهان سفر میکنیم، نرسیده به کویر اردستان، تابلوی کوچکی در کنار جاده نگاهت را میگیرد: «به مهاباد خوش آمدید». شهری که شاید در نگاه اول آرام و خاموش به نظر برسد، اما در دل خاک کویریاش، ریشههایی از تاریخ، فرهنگ، هنر و حماسه میتپد. جایی که نامش با قالیهای دستباف، آیینهای مذهبی و دانشمندان گره خورده است. به بهانه گفتوگو با غلامرضا باباییان، شهردار مهاباد، سفری کوتاه اما پرعمق به این شهر کمنظیر خواهیم داشت.
شهری در دل کویر، با روستاهایی زنده
مهاباد از توابع شهرستان اردستان است و در فاصله ۱۴۵ کیلومتری اصفهان و ۲۲ کیلومتری اردستان قرار دارد.
روستاهای تابعه آن شامل موغار، حسنآباد، خوشآباد، حیدرآباد، جعفرآباد، دولتآباد، سرهنگچه و خرمآباد است. این بخش با وسعتی معادل ۱۶۵۰ هکتار در محدوده حریم شهری و جمعیتی حدود ۴۱۰۰ نفر، منطقهای با هویت ایرانی، شیعی است و مردمانی دارد که با وجود شرایط کویری، همچنان به زمین و فرهنگ خود وفادار ماندهاند.
چهار مؤلفهی هویتساز مهاباد
شهردار مهاباد در معرفی این منطقه، چهار مؤلفه را پایه هویت رقابتی شهر میداند:
1.میراث تاریخی: آبانبار احمد، یخچال قدیمی، منزل شیخ، کاروانسرا، خندق و ساباطهایی که روح معماری سنتی را در خود حفظ کردهاند.
2.صنایع دستی: قالی و گلیمهای دستباف، حاصل ذوق و دستان هنرمند زنان و دختران روستایی.
3.کشاورزی و دامداری: با تولیدات متنوعی از جمله گندم، جو، انار، انجیر و صیفیجات.
4.گیاهان دارویی بومی: همچون پنیرچه، خرفه، گل ختمی و شیرینبیان که هنوز هم در دل طبیعت کویری این منطقه به دست میآید.
ظرفیتهای گردشگری طبیعی و فرهنگی
مهاباد، تنها در تاریخ و هنر خلاصه نمیشود؛ طبیعت این شهر نیز حرفهای زیادی برای گفتن دارد. تپههای شنی چشمنواز، کویرهای آرام و بکر، پارک جنگلی سرسبز و دریاچه مصنوعی احداثشده توسط شهرداری، مجموعهای از جاذبههای طبیعی مهاباد است که میتوانند مقصدی جذاب برای علاقهمندان به طبیعتگردی و گردشگران باشند.
مهاباد در آینه آیینها
رویدادهای گردشگری مهاباد، ترکیبی از مراسم مذهبی، جشنوارههای محلی و آیینهای بومی است که هویت فرهنگی این منطقه را شکل دادهاند و هر ساله مورد استقبال گردشگران و علاقهمندان به فرهنگ سنتی قرار میگیرند.
در صدر این رویدادها، مراسم تاسوعا و عاشورای حسینی قرار دارد که با شکوه خاصی در سطح شهر برگزار میشود. پس از آن، مراسم عید فطر بهعنوان یکی از آیینهای مذهبی مهم، با حالوهوایی معنوی و صمیمی در محلهها برگزار میشود و فرصتی برای تجدید دیدارهای اجتماعی و خانوادگی فراهم میآورد.
همچنین، جشنوارههای غذاهای بومی و محلی در مهاباد، در زمره رویدادهای محبوب و گردشگرپذیر منطقه قرار دارند که نقش مؤثری در معرفی فرهنگ خوراک و سبک زندگی مردم این دیار دارند.
مردم مهاباد؛ پیوندی ماندگار با خاک و ریشهها
شهردار مهاباد میگوید: «اصلیترین منبع معیشت مردم، همچنان کشاورزی و دامداری است. مردمی که در سختترین شرایط اقلیمی، با تلاش بیوقفه زمین را زنده نگه داشتهاند». مهاباد با تولید گندم، جو، صیفیجات، و دامداری سنتی، همچنان پویایی اقتصادی خود را از طریق منابع طبیعی حفظ کرده است.
شهری با نامی آشنا در تاریخ معاصر
مهاباد را میتوان با افتخار، زادگاه شهید دکتر محسن فخریزاده دانست. نام این شهید بزرگوار، امروز بخشی از هویت فرهنگی شهر است و میتواند در آینده با سرمایهگذاری فرهنگی و علمی، به یکی از نمادهای پیشرفت این بخش تبدیل شود.
شهردار مهاباد، جملهای که میتوان معرف شهر دانست را اینگونه بیان کرد: زادگاه دانشمند شهید دکتر محسن فخریزاده مهابادی.
مهاباد، بیش از آنکه فقط نقطهای روی نقشه استان اصفهان باشد، داستانی زنده از مقاومت در برابر خشکی، وفاداری به سنت، و پایداری در تولید است. این شهر کوچک، اما ریشهدار، با همه داشتههای فرهنگی، تاریخی و طبیعیاش، شایسته آن است که بیشتر دیده شود؛ هم در سطح استان و هم در مقیاس ملی.
با حمایت مناسب، مهاباد میتواند به الگویی برای توسعه پایدار در مناطق کویری تبدیل شود؛ الگویی که در آن فرهنگ، طبیعت و اقتصاد بومی دست در دست هم دادهاند.
