به گزارش اصفهان زیبا؛ رئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگری کشور خواستار بازگشت ستاد بُن و استفاده از شبکه فروشگاههای زنجیرهای برای حمایت هدفمند و غیرنقدی از معیشت کارگران شد.
سمیه گلپور در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی تسنیم گفت: در دهههای گذشته، ستاد بُن در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی یکی از ابزارهای مؤثر در حمایت از معیشت کارگران بود. این ستاد با هماهنگی کارفرمایان، تشکلهای کارگری و شبکههای توزیع کالا، اقلام اساسی خانوار کارگری را با نرخهای ترجیحی تأمین میکرد. اما با گذشت زمان و گرایش به پرداختهای نقدی، فعالیت این ستاد متوقف شد و بُن کارگری در فیش حقوقی به عنصری نمادین تبدیل شد. امروز بازنگری در این تصمیم به ضرورتی انکارناپذیر بدل شده است.
تورم و کاهش اثر پرداختهای نقدی بر معیشت کارگران
گلپور ادامه داد: تورم ساختاری باعث کاهش شدید قدرت خرید کارگران شده است. پرداختهای نقدی دیگر توان بهبود واقعی معیشت را ندارند. تجربه ده سال اخیر نشان میدهد که یارانههای نقدی به دلیل ناپایداری ارزش پول ملی و نبود کنترل قیمتی، فقط در کوتاهمدت مؤثر بودهاند و سپس اثر خود را از دست دادهاند. به عبارتی، نقدیسازی حمایتها در اقتصاد تورمی تنها مسکنی کوتاهمدت است و درد اصلی را درمان نمیکند.
کالابرگ الکترونیکی؛ راهکاری نوین برای حمایت غیرنقدی
وی افزود: سیاستهای جدید دولت درباره توزیع کالابرگ الکترونیکی میتواند نقطه شروع بازگشت به حمایت غیرنقدی موثر باشد. زیرساختهای توزیع کشور در وضعیت مطلوبی قرار دارند و هزاران فروشگاه زنجیرهای، تعاونی و خردهفروشی شبکه گستردهای برای اجرای نظام کالابرگ فراهم کردهاند. این ظرفیت، فرصت احیای ستاد بُن و بازتعریف نقش آن در هماهنگی میان دولت، تشکلهای صنفی و بنگاههای توزیع را فراهم میکند تا حمایت از معیشت کارگران از حالت صوری خارج شود.
حکمرانی مشارکتی و شفافیت در ستاد بُن بازسازیشده
رئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگری تأکید کرد که احیای ستاد نباید به بازگشت به سازوکارهای قدیمی و غیرشفاف منجر شود. این ستاد باید در قالبی نوین و مبتنی بر حکمرانی مشارکتی شکل گیرد، بهگونهای که نمایندگان رسمی تشکلهای کارگری و کارفرمایی در تصمیمسازی و نظارت حضور داشته باشند. این ساختار شفافیت را تضمین کرده و از رانت و انحراف در تخصیص منابع جلوگیری میکند.
تخصیص هدفمند کالاهای اساسی و حفظ کرامت کارگران
وی گفت: ستاد بُن بازسازیشده باید بر دادههای واقعی اشتغال و درآمد کارگران تکیه کند تا کالاهای اساسی به گروههای نیازمند بهصورت هدفمند تخصیص یابد. این کار علاوه بر افزایش کارایی منابع، فشار تورمی ناشی از توزیع نقدی گسترده را کاهش میدهد. نظام کالابرگ، برخلاف کمک نقدی، شأن و کرامت خانوار را حفظ میکند. کارگران با کارت الکترونیک میتوانند کالاهای مورد نیاز خود را از میان برندها و فروشگاههای معتبر انتخاب کنند و آزادی انتخابشان حفظ میشود.
تدوین آییننامه و اجرای آزمایشی طرح در استانها
گلپور پیشنهاد داد وزارت کار، وزارت صمت، سازمان تأمین اجتماعی و تشکلهای صنفی با هم آییننامه جدیدی برای ستاد بُن تدوین کنند. این آییننامه باید شامل نحوه تأمین منابع، شناسایی مشمولان، نظارت بر شبکه توزیع و سامانه گزارشدهی عمومی باشد. اجرای آزمایشی طرح در چند استان صنعتی نیز برای شناسایی و رفع نقاط ضعف ضروری است.
ستاد بُن؛ گامی به سوی عدالت اجتماعی و ثبات اقتصادی
وی تأکید کرد راهاندازی ستاد بُن فقط اقدام رفاهی نیست، بلکه بخشی از سیاست کلان عدالت اجتماعی و ثبات اقتصادی کشور است. در شرایط تهدید معیشت کارگران و گسترش شکاف درآمدی، بازآفرینی این نهاد میتواند امنیت غذایی، کاهش فشار روانی و افزایش بهرهوری نیروی کار را تقویت کند. اکنون زمان آن است که دولت، تشکلهای صنفی و بخش خصوصی این تجربه موفق را بازسازی کنند. احیای ستاد بُن گامی به سوی آیندهای است که حمایت هدفمند، پایدار و مبتنی بر کرامت انسانی را تضمین میکند.
