به گزارش اصفهان زیبا؛ استان اصفهان بهعنوان دومین قطب صنعتی کشور و یکی از مهمترین مراکز تولیدی، خدماتی و کارگری ایران در سالهای اخیر با چالشهای جدی در حوزه کار و اشتغال روبهرو بوده است.
از یکسو فشارهای ناشی از تورم، رکود اقتصادی، افزایش هزینههای معیشت و از سوی دیگر، کماثر بودن سیاستهای حمایتی دولت در بخش دستمزد، شرایط زندگی کارگران این استان را با مشکلات متعددی مواجه کرده است.
درحالیکه طبق قوانین، حقوق کارگران باید متناسب با نرخ تورم افزایش پیدا کند، اما در عمل فاصله چشمگیری بین درآمد کارگران و هزینههای روزانه خانوار شکلگرفته است.
این نابرابری در استانی مانند اصفهان که جمعیت کارگری فراوانی در بخشهای صنعت، خدمات، کشاورزی و ساختمان دارد، بیش از سایر مناطق نمود پیدا کرده و موجب کاهش انگیزه نیروی کار و افزایش تمایل به مشاغل غیررسمی یا مهاجرت شغلی شده است. در خصوص برخی معضلات کارگری با اصغر بروشان، دبیر اجرایی خانه کارگر استان و مناطق مرکزی کشور گفتوگویی داشتیم که در ادامه میخوانید:
بعضا اعلام میشود که نبود هماهنگی بین سازمانهای بیمهای و عدم الزام کارفرمایان به ثبت دقیق سوابق، باعث وقفههای طولانی در بیمه و کاهش مزایا و حقوق قانونی میشود این موضوع چطور باید حلوفصل شود؟
کارکرد کارگران ماهیانه توسط کارفرمایان ارائه میشود. هر ماه که کارگر کارکرد داشته باشد حق بیمه توسط کارفرما پرداخت میشود و اگر کارگر کارکرد نداشته باشد، حق بیمه برای کارگر پرداخت نمیشود.
زمانی هم که کارگر قراردادش تمام میشود تا زمانی که مجدد با همان کارفرمای خودش قرارداد ببندد یا در کارگاه دیگری مشغول به کار بشود اگر دچار وقفه شود؛ چون کارکردی نداشته است پس حق بیمه طی این مدت برای کارگر پرداخت نمیشود. ولی اگر کارگر ماهیانه کارکرد داشته باشد و توسط کارفرما برای او حق بیمه پرداخت نشود کارفرما متخلف است و باید بیمه را با جریمه پرداخت کند و اگر هم زیر بار نرفت با شکایت به مراجع حل اختلاف به این موضوع باید رسیدگی شود.
قراردادهای سفید امضا هنوز هم در اصفهان دغدغه است؟ آمار این قراردادها کاهشیافته است؟
قرارداد سفید امضا اعتباری ندارد و در مراجع حل اختلاف منجر به محکومیت کارفرما میشود. قراردادهای سفید امضا خیلی کمرنگ شده است. دلیلش هم این است که عرضه و تقاضا در بازار کار تغییر کرده است. در شرایط کنونی کارفرمایان نیازمند نیروی کار هستند؛ ولی تعداد متقاضیان کار با پذیرفتن حقوق اداره کار کاهشیافته است. در این شرایط کارفرما دیگر قرارداد سفید امضا ارائه نمیکند. ناچار است شرایطی ارائه کند که نیروی کار ترغیب به کارکردن شود نه اینکه با قرارداد سفید امضا نیروی کار را فراری دهد.
عرضه و تقاضا در بازار کار اصفهان چطور هست؟ باوجود کاهش تقاضای نیروی کار، بخشهای مختلف اقتصادی استان چطور نیروی کار تأمین میکنند؟
در این شرایط کارگران به فعالیت در اسنپ و تپسی روی آوردهاند یا با پولشان موتور خریداری کرده و پیک شدهاند؛ چون میتوانند حقوق بالاتر از اداره کار دریافت کنند. الان حقوق اداره کار در بهترین حالت ۱۵ میلیون تومان است که کفاف زندگی کارگران را نمیدهد. ضمن اینکه صحبتهایی هم مبنی بر بیمهکردن کارکنان تاکسیهای آنلاین مطرح شده و رغبت کارگران برای دریافت حقوق اداره کار کاهشیافته است.
بیمه رانندگان آنلاین به کجا رسید؟
رایزنیها انجام شده است. قرار است کارفرما خود شرکت اسنپ یا تپسی و شرکتهای تاکسی اینترنتی باشند. این شرکتها از نیروی کارشان ۲۵ درصد حق کمیسیون میگیرند؛ بنابراین به طور حتم باید نیروی کار را بیمه کنند.
برای افزایش دستمزد کارگران، کارفرمایان بعضا اعلام می کنند موافق افزایش دستمزد هستند؛ ولی توان پرداخت مزد بالاتر را در این شرایط اقتصادی ندارند. نگاه شما به این استدلال کارفرمایان چگونه است؟
سهم مزد در قیمت تمام شده زیاد نیست. بهطورکلی سهم مزد در قیمت تمام شده زیر ۱۰ درصد است. اگر بخواهیم طبقهبندی کنیم، سهم مزد در قیمت تمام شده در صنایع بزرگ، ۵ درصد و در صنایع کوچک ۲۰ تا ۳۰ درصد است.
ممکن است برخی مشاغل خدماتی ضعیف و یا کارگاههای کوچک توان پرداخت مزد بیشتر نداشته باشند؛ ولی سایر مشاغل میتوانند مزد بیشتری پرداخت کنند و باید پرداخت کنند؛ چون این حقوقها کفاف هزینه کارگران را نمیدهد. وقتی کارفرما ارز را گرانتر میخرد و هزینهاش بالاتر میرود باقیمت بیشتری هم اجناسش را میفروشد پس توان پرداخت مزد بالاتر را دارد اگر برخی مشاغل بازار ندارند و نمیتوانند بفروشند این قضیه به مزد ارتباطی ندارد. مزد کارگر باید افزایش یابد.
پرداخت حق بیمه مشاغل سخت و زیانآور اصلاح شده است؟
قرار است برخی مشاغل سخت و زیانآور بودنشان را با یکسری تغییران مانند ایمنسازی، بهکارگیری فناوری و… اصلاح کنند تا زمان بازنشستگی هم نیروی کارشان با مشکل مواجه نشود. اما برخی مشاغل مانند معدن حتی اگر با فناوری و ایمن سازی هم اصلاح شود ماهیت سخت و زیانآور بودنشان هنوز هم هست.
برای این کارگران بهازای هر یک سال، حدود یک سال و نیم حق بیمه پرداخت میشود تا زودتر بتوانند بازنشسته شوند. البته که طبق قانون برای کارگران مشاغل سخت باید مرخصی پنج هفته و ساعت کار هم شش ساعت لحاظ شود؛ ولی اجرایی نمیشود. درواقع کارگر و کارفرما بر سر این موضوع توافق میکنند.
