به گزارش اصفهان زیبا؛ آمارهای رسمی حکایتهای متفاوتی دارند؛ اعداد و ارقامی که میگویند روند ازدواج در سال 1404 در استان اصفهان کاهشی بوده است: «نرخ ازدواج در استان اصفهان به ازای هر یک هزار نفر جمعیت در سال ۱۴۰۴ به ۴.۶ درصد رسیده است. این شاخص، اصفهان را در رتبه سیام کشور قرار میدهد که نشاندهنده وضعیت نامطلوب در این حوزه است.»
همچنین بنا به گفته مدیرکل ثبتاحوال استان اصفهان بالاترین نرخ ازدواج در شهرستان فریدونشهر با ۶ درصد و پایینترین نرخ ازدواج در خوانسار با حدود ۲.۶ درصد بوده است.
از سوی دیگر، نرخ طلاق در استان اصفهان در شهریور ۱۴۰۴ برابر با ۱.۹ درصد بوده و استان در رتبه بیستوسوم کشور قرار دارد. بیشترین نرخ طلاق در کشور، اما متعلق به کردستان با ۳.۳۸ درصد و کمترین آن مربوط به سیستان و بلوچستان با ۱.۴۸ درصد است. میانگین سن طلاق در ازدواجهای اول برای مردان ۳۶ سال اعلام شده است؛ همچنین میانگین سن ازدواج نخست برای مردان ۲۹ و برای زنان ۲۵ سال اعلام شده است. این افزایش نسبت به سالهای گذشته، بیانگر تغییر نگرش جوانان به ازدواج و تأخیر در تصمیمگیریهای خانوادگی است که میتواند پیامدهای جمعیتی قابلتوجهی داشته باشد.
روند کاهشی ازدواج در اصفهان، اما صرفا مربوط به امسال نیست بلکه آمار حاکی از این است که در سال گذشته نیز ، شاهد کاهش تعداد ازدواجها در استان اصفهان بودهایم.
از طرف دیگر، تعداد طلاقها در اصفهان امسال نسبت به سال قبل افزایش داشته است؛ در حالی که میانگین کشوری کاهش جزئی را تجربه کرده است.
علاوه بر این، میانگین سن ازدواج برای زوجین در اصفهان در ۱۴۰۴ نسبت به سال قبل افزایش یافته و از میانگین کشوری نیز بالاتر است.
براساس گزارشهای ثبت احوال، برای زوجه نیز این روند افزایشی بوده و در ۱۴۰۴ از میانگین کشوری بیشتر شده است.
نه به ازدواج؟!
همه این اعداد و ارقام حاکی از این است که علیرغم اجرای سیاستهای مختلف برای تشویق افراد، اصفهانیها نسبت به گذشته تمایل کمتری به ازدواج دارند؛ موضوعی که میتواند دلایل مختلف از جمله مشکلات اقتصادی و تغییر سبک زندگی و افزایش تمایل به تنهایی را داشته باشد.
مریم فاتحی زاده، مدیر کل امور بانوان و خانواده استانداری اصفهان نیز در این باره به «ایرنا» میگوید: «نرخ ازدواج این استان بر اساس آمار پایینتر از استانهای دیگر است و تنها سمنان پس از اصفهان قرار دارد. میانگین سن ازدواج نیز در اصفهان افزایش یافته که این مساله سن باروری زنان را تحت تاثیر قرار داده است. بیشتر افراد جامعه به ادامه تحصیلات یا کسب و کار بیشتر اهمیت میدهند تا ازدواج و این موضوع در نهایت به تجرد قطعی منتهی می شود.»
به گفته او ازدواج مجدد زنانی که تجربه طلاق داشتهاند همچنان تابوست و به ندرت اتفاق میافتد؛ در حالی که سن این گروه از زنان که شمار قابل توجهی نیز هستند به طور میانگین بین ۳۰ تا ۳۵ سال است که با ازدواج مجدد آن ها فرزندآوری نیز محقق می شود.
به گفته این مسئول، فاصله زمانی بین ازدواج و تولد نخستین فرزند در اصفهان حدود پنج سال است که این وضعیت نگران کننده است.
دشوار شدن شرایط ازدواج!
نتایج پژوهشی که در «فصلنامه مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران» وابسته به مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران منتشر شده است نشان میدهد، «دشوار شدن شرایط ازدواج» یکی از مهمترین عوامل افزایش سن نخستین ازدواج است.
منظور از دشوارشدن، بالا بودن هزینههای مراسم، تهیه مسکن و سایر الزامات اقتصادی است که باعث میشود جوانان احساس کنند ورود به زندگی مشترک نیازمند منابع مالی قابل توجهی است. برخورداری از تمکن اقتصادی و پذیرش برابری جنسیتی نیز از دیگر عوامل اثرگذار بودند. در میان این عوامل، دشوارسازی شرایط ازدواج بیشترین سهم را در توضیح افزایش سن تجرد داشته و نسبت به سایر متغیرها نقش پررنگتری ایفا کرده است.
یافتهها همچنین نشان دادند «نگرانی از ازدواج ناموفق»، «رضایت از زندگی مجردی» ، «معاشرت با جنس مخالف» و «داشتن انتظارات آرمانگرایانه از ازدواج» نیز با افزایش سن ازدواج رابطه معنادار دارند. در برخی موارد، تفاوتهایی میان دختران و پسران دیده شده است؛ برای مثال، پذیرش برابری جنسیتی تنها در میان پسران با افزایش سن ازدواج ارتباط معنادار داشت؛ در حالی که برای دختران چنین رابطهای مشاهده نشد. همچنین برخی متغیرهای جمعیتشناختی ارتباط قابل توجهی با سن ازدواج نداشتند. این نتایج نشان میدهند ترکیبی از عوامل اقتصادی، فرهنگی و نگرشی در این روند نقش دارند.
از سوی دیگر جوانان اعتقاد دارند، تصمیم به ازدواج، تنها یک انتخاب شخصی ساده نیست، بلکه تحت تأثیر شرایط اقتصادی، نگرشهای فرهنگی و تحولات اجتماعی قرار دارد. بر اساس نظریههای اقتصادی، افراد هنگام تصمیمگیری درباره ازدواج، هزینهها و منافع آن را میسنجند.
اگر هزینههای آغاز زندگی مشترک بالا باشد یا فرصتهای شغلی محدود باشد، احتمال به تعویق افتادن ازدواج بیشتر میشود. از سوی دیگر، تغییر ارزشها و افزایش فردگرایی نیز باعث شده جوانان استانداردها و انتظارات بالاتری برای انتخاب همسر و تشکیل خانواده داشته باشند.
بر این اساس سایر نتایج این پژوهش که در «ایسنا» منتشر شده است دختران و پسران بر این باورند که حمایتهای مالی از جوانان، کاهش هزینههای اولیه ازدواج، ارائه آموزشهای مهارتهای زندگی و تقویت امید به موفقیت در زندگی مشترک میتواند به کاهش نگرانیها و تسهیل تصمیمگیری برای ازدواج کمک کند. به گفته آنها، بخشی از نگرانیها درباره از دست دادن فرصتها پس از ازدواج ممکن است ناشی از برداشتهای نادرست یا بزرگنمایی رسانهای باشد و نیاز به فرهنگسازی و اصلاح نگرش دارد.
