به گزارش اصفهان زیبا؛ در مطالب قبلی در باره تورم و شاخص های اندازه گیری تورم مطالبی ارایه شد و اکنون می خواهیم در مورد انواع تورم پیامدها و روش های کنترل تورم صحبت کنیم.
تورم را بر حسب سرعت به دستههای زیر تقسیم میکنند:
تورم خزنده (Creeping Inflation): تورم خزنده یا خفیف زمانی به وجود میآید که افزایش قیمت سالانه به اندازه ۳ درصد یا کمتر از آن باشد. طبق گزارش بانک مرکزی آمریکا ، افزایش ۲ درصدی یا کمتر سطح قیمتها به نفع رشد اقتصادی است ، زیرا مصرفکنندگان فکر میکنند که قیمتها در آینده افزایش خواهند یافت. در نتیجه ، تقاضای خود را بیشتر خواهند کرد تا در آینده با قیمتهای بالاتر مواجه نشوند. به این ترتیب ، تورم خزنده موجب رونق اقتصادی میشود.
تورم رونده (Walking Inflation): تورم رونده قویتر یا مخربتر محسوب میشود و سالیانه معمولا بین ۳ تا ۱۰ درصد است. این تورم برای کشورها مضر است. زیرا مردم به خرید بیش از حد مایحتاج مورد نیاز میپردازند تا مجبور نشوند برای خرید آن در آینده پول بیشتری بپردازند.
این افزایش خرید حتی تقاضا را بیش از پیش افزایش میدهد و عرضهکنندگان قادر به تأمین مازاد تقاضا نخواهند بود. در چنین شرایطی، با توجه به کافی نبودن دستمزدها ، بخش زیادی از مردم به دلیل هزینه بالای کالاها و خدمات ضروری ، دسترسی خود را به آنها از دست میدهند.
تورم سواره (Galloping Inflation): تورم سواره زمانی رخ میدهد که نرخ تورم ۱۰ درصد یا بیشتر شود. در این زمان ، اقتصاد تضعیف شده و ارزش پول نیز تا حدی کاهش پیدا میکند. همچنین ، نیروهای انسانی کسب و کارها نیز در تأمین نیازهای خود با مشکل مواجه میشوند.
با وجود تورم سواره ، سرمایهگذاران از سرمایهگذاری در کشور خودداری کرده و سرمایه خود را از کشور خارج میکنند. اقتصاد بیثبات شده و مسئولان حکومتی اعتبار خود را از دست خواهند داد. بنابراین ، توصیه میشود که از وقوع تورم سواره به هر قیمتی جلوگیری شود.
ابرتورم (Hyperinflation): ابرتورم عبارت است از افزایش قیمت سریع ، گسترده و خارج از کنترل در اقتصاد؛ در حالی که تورم به افزایش قیمت در اقتصاد اشاره میکند ، ابرتورم بیانگر افزایش سریع تورم و در حد بیش از ۵۰ درصد در ماه است.
ابرتورم در اقتصاد کشورهای توسعهیافته پدیده نادری به شمار میرود. احتمال وقوع ابرتورم در زمان جنگ و آشفتگی اقتصادی کشورها و همزمان با چاپ زیاد پول توسط بانک مرکزی آن کشور ، بالا است.
پیامدهای ایجاد تورم چیست؟
بدیهی است که تورم اثرات زیادی بر جامعه دارد، در ادامه بعضی از مهمترین پیامدهای ایجاد تورم در یک جامعه را به اختصار معرفی می کنیم:
- بروز بیاطمینانی در جامعه و کاهش رشد اقتصادی
- توزیع نابرابر درآمد و کاهش رفاه اجتماعی
- کاهش صادرات و عدم تعادل تراز پرداختها
- ایجاد کسری بودجه دولت
- تخصیص نامناسب منابع و گسترش فعالیتهای نامولد
- کاهش سطح اعتماد عمومی مردم
- پیامدهای نامطلوب اجتماعی مانند اختلاس و رشوه
- کاهش قدرت خرید یک واحد پول
روش های کنترل تورم
همانطور که نقدینگی از راههای گوناگونی به اقتصاد یک کشور تزریق میشود ، راههای متفاوتی نیز برای کنترل آن وجود دارد. برخی از این راهکارها کوتاهمدت و برخی بلندمدت است که بعنوان برخی از آنها اشاره میکنیم :
- فروش اوراق مشارکت
- رقابتی شدن سود سپردههای سرمایهگذاری
- تأمین نقدینگی بنگاههای اقتصادی از طریق سرمایههای مردمی
- گسترش و ایجاد زیرساختهای تولیدات خانگی
- سرمایهگذاری مشارکتی و عمومی با سرمایهگذاران خارجی
- توسعه عمودی املاک واجد شرایط
- جمعآوری مطالبات بانکها
- کاهش نرخ رشد دستمزدها و تثبیت قیمت خدمات دولتی
- ضرب سکههای جدید و تزریق در بازار ارز و سکه
- چاپ اسکناسهای درشت
- واگذاری زمین به تعاونیهای مسکن و ساخت مسکن ارزانقیمت
- فعالسازی بورس و بازارهای پول و سرمایه
- تکمیل طرحهای نیمهتمام عمرانی و طرح توسعه واحدهای صنعتی بزرگ
- کاهش برداشت از صندوق ذخیره ارزی
- سیاستهای انقباض در بودجه
- کوچکسازی دولت
- تقویت اختیارات بانک مرکزی در جهت کنترل موسسات پولی و مالی
- پیشفروش کالاهای سرمایهای
- سیاست واردات و کاهش تورمها
- اجرای سیاستهای کلی اصل ۴۴ قانون اساسی
- فروش ارز به بازارهای پولی
- صرف درآمد نفتی در طرحهای تولیدی و توسعهای
جمعبندی:
تورم افزایش بیرویه قیمتها بدون پشتوانه و برنامهریزی است که منجر به کاهش قدرت خرید شده و تعادل میان تقاضای محصولات با نقدینگی موجود را بر هم میزند. دولتها به منظور پیشگیری از تورم و یا مهار آن میبایست با کمک اقتصاددانان ، از راهکارهایی استفاده کنند تا از بروز اَبَرتورم و تورم مزمن در جوامع پیشگیری کنند.
تورم بر اشتغال ، نقدینگی ، قدرت خرید ، بازار سهام و بسیاری دیگر از ابعاد اقتصادی و اجتماعی یک کشور اثرگذار است. در برخی مواقع آثار مخرب تورم به حدی شدید است که خروج از بحران اقتصادی برای آن کشور بخصوص ممکن است سالها به طول بکشد.
