یک کار مشترک
حدود یک ماه قبل بود که علیرضا صلواتی، مجری طرحهای زیربنایی وزارت راه در اصفهان، در گفتوگو با دنیای اقتصاد اعلام کرد که برای رینگ چهارم با شهرداری اصفهان یک کار مشترک را آغاز کرده است. او توضیح داد که بین شهرداری اصفهان و وزارت راه ارتباط مستقیمی برقرار شده و در آینده نزدیک پس از کسب مجوز شرکت مشارکتی شهرداری اصفهان و وزارت راه و شهرسازی از هیئت دولت، اصفهان میتواند با اختیار بیشتری، رینگ چهارم را به سرانجام برساند. صلواتی همان زمان تأکید کرد که اگر این شراکت اتفاق بیفتد، شهرداری اصفهان محوریت کل کار را برعهده میگیرد و پتانسیلهای لازم هم از طریق راه و شهرسازی در اختیار شهرداری اصفهان قرار میگیرد تا بتواند با کسب عوارض به عنوان آورده دولت، تملک، آزادسازی و احداث رینگ چهارم را انجام دهد.حالا گویا این شراکت به نتیجه رسیده و مجوزها صادرشده و فقط مجوز شورای شهر باقیمانده بود که اخذ شد. به گفته طهرانی، معاون اقتصادی شهرداری اصفهان، شهرداری با توجه به قوانین، فقط میتواند در محدوده شهر برای رینگ چهارم هزینه کند.
او میگوید: «در ابتدای کار توافقنامه ای وجودداشت که برمبنای آن یکسوم هزینه این پروژه برعهده شهرداری بود و دو سوم آن را باید استانداری و وزارت راه تأمین میکرد. این توافق عملیاتی نشد و این پروژه برعهده شهرداری اصفهان قرار گرفت. یکی از راهکارهایی که وزیر راه برای کمک به اصفهان ارائه داد، تشکیل یک شرکت با آورده صفر دولت بود. همه سهام این شرکت به شهرداری اصفهان تعلق دارد و بافرض اینکه کل پروژه را شهرداری اصفهان انجام دهد، قدرت تصمیمگیری و ورود به حاشیه شهرها را هم پیدا میکند. در نهایت عوارض ورود به آزادراه و درآمد حاصل از ایجاد پمپ بنزین و اماکن بین راهی به شهرداری اصفهان تعلق میگیرد تا هزینه پروژه را در درازمدت دریافت کند.» به گفته مدیرعامل سازمان سرمایهگذاری و مشارکتهای مردمی شهرداری اصفهان، معاونت ساخت و توسعه آزادراههای وزارت راه، اولین و تنها زیرمجموعه وزارتخانهای است که قانون مدون احداث پروژههای عمرانی با مشارکت بخش خصوصی را مدون و ابلاغ کرده است. طبق این قانون، شهرداری اصفهان میتواند در 78.2کیلومتر مسیر رینگ چهارم که 28کیلومتـر آن در محدوده دولتآباد، خورزوق، خمینیشهر و شهر ابریشم و 3.8کیلومتر دیگرآن در محدوده فرمانداری قرار دارد، در قالب یک شرکت- پروژه،مشارکت کند. رئیسی میگوید: «شهرداری اصفهان با ایجاد این شرکت و تفاهمنامه تأمین مالی با وزارت راه اجازه دارد در آینده به عنوان مرجع تصمیمگیری نهایی در کنار دولت وارد این محدودهها شود، در این مسیربارگذاری کرده و با انجام تبلیغات، ایجاد استراحتگاه بین راهی و تغییر کاربریهای مرتبط این محور، کسب درآمد کند.»
دغدغههای شورا
معین، رئیس کمیسیون پایش و نظارت توضیح میدهد که طبق قانون مجلس احداث و اجرای کمربندی شهرها برعهده وزارت راه و شهرسازی است. رینگ چهارم در مسیر خود از اراضی ملی عبور نمیکند و بنابراین شهرداری باید تمام مسیرها را آزادسازی وتملک کند. بنابراین چنین مشارکتی جز محدودکردن شهرداری اصفهان منفعتی ندارد. او میگوید: «تنها سودی که عاید شهرداری اصفهان میشود دریافت عوارض ورود به آزادراه است که به نتیجه رسیدن آن چندسال طول میکشد.» امینی، عضو کمیسیون اقتصاد هم میگوید: «براساس رویه ای که دولت در سالهای گذشته داشته و بار وظایفش را روی دوش شهرداریها قرارداده، این طرح هم به همان سرنوشت دچار میشود. برای آنکه حلقه چهارم کارکرد اصلی خود را داشته باشد، باید همه بخشهای آن تکمیل شود. پیشنهاد شده بود استانداری به نمایندگی دولت و راه و شهرسازی در این پروژه نقش آفرینی کنند، اما شهرداری اصفهان با این لایحه متولی همه طرح میشود.» او معتقد است این طرح هم به سرنوشت طرحهای مشارکتی دولت، شهرداری و نهادسوم دچار میشود، مگر آنکه سهم دولت مطالبه شود، چراکه شهرداری طبق قانون مجاز به هزینه منابع در خارج از محدوده شهر نیست. طغیانی، رئیس کمیسیـــــون معماری و شهرسازی هم با استناد به سخنان معاون وزیر راه در سفر به اصفهان میگوید: «در زمان سفر معاون وزیر راه به اصفهان درباره تغییر کاربریهای حاشیه رینگ چهارم و استفاده از منابع آن برای ساخت پروژه صحبت شد که مخالفت او را به همراه داشت. او معتقد بود که رینگ از توسعه افقی شهر باید جلوگیری کند ولی با این تفکر در حاشیه رینگ خدماتی ارائه میشود که درآینده گسترش شهر را به همراه دارد. فرض کنید این تفکر با تشکیل این شرکت هم وجود داشته باشد. باتوجه به اینکه وزارت راه در محدوده شهر کمکی به اصفهان نکرد در محدوده سایر شهرها چه حمایتی از شهرداری اصفهان میکند؟»
به گفته ملت،نایبرئیس شورای شهر، بخش عمده مخاطبان رینگ غیراصفهانی هستند و بنابراین باید از بودجه استانی و ملی برای تکمیل رینگ استفاده شود. سایر کلانشهرهای کشور توانستند برای پروژههای خود از بودجه ملی استفاده کنند ولی اصفهان نتوانست. او میگوید: «ما نتوانستیم برای استفاده از حاشیههای رینگ و تغییر کاربری آن برای تامین منابع رینگ چهارم در محدوده شهر اقدامی انجام دهیم، اما قصد داریم این موضوع را در خارج از شهر عملیاتی کنیم!تأمین هزینه32کیلومتر از رینگ چهارم که در خارج از محدوده شهر قرار دارد با استانداری است که محقق نشد و باید زیان آن را مردم شهر بدهند.» او بر مطالبه منسجم از استانداری و دولت برای تأمین مالی بخشهایی از پروژه که خارج از محدوده شهر قرار دارد، تأکید کرد. زندآور، رئیس کمیسیون حملونقل نیز معتقد است که هنوز زوایای مختلف رینگ چهارم در ابهام قرار دارد و باید شیوه ساخت، نحوه بهرهبرداری و استفادههای حاشیه رینگ به طور کامل بررسی شود.
