حمید شهبازی افزود: هزینههای مربوط به بازیافت این مواد بسیار زیاد است و مقرونبهصرفه نیست و تاکنون تکنولوژی بازیافت (پیرولیز) این نوع مواد بهصورت جامع و کامل انجام نگرفته است. این مواد غیرقابل بازیافت که به آنها برگشتناپذیر گفته میشود، در حال حاضر به صورت اصولی دفن میشوند. پلاستیکهای غیرقابل بازیافت شامل بستهبندیهای مواد خوراکی مانند چیپس، پفک و کیک، حبوبات و موادغذایی خشک، سلفون و روکش غذا، لوازم تزیینی جشن و بادکنک، پلاستیک فریزر و ورق قرص است.
او تصریح کرد: پلاستیکهای غیرقابل بازیافت روزانه در منازل به تعداد زیاد تولید میشوند که در موضوع مدیریت پسماند، تولید کمتر اصل اول است و این موضوع به این معناست که تا جایی که امکان پذیر باشد از خریدهای فاقد بسته بندی استفاده کنیم و مواد غذایی مانند حبوبات را به جای بستهبندی به صورت فلهای خریداری کنیم در صورت مصرف این نوع پسماند یک راه مناسب برای جلوگیری از ورود آنها به پسماند تر یا پسماند خشک، تفکیک مجزای آنهاست. برای تفکیک این نوع پسماند از بطریهای نوشیدنی میتوان استفاده کرد؛ به این صورت که پلاستیکها را در بطریها به صورت فشرده کمحجمسازی کنیم. بطریهایی که با این مواد پر شوند، اکوبریک نامیده میشوند.
اکوبریک چیست؟
مدیر منطقه 10 شهرداری اصفهان، ادامه داد: اکوبریک نوعی بلوک یا آجر ساختمانی است که کاملا از پلاستیکهای غیرقابل بازیافت ساخته میشود و در حال حاضر بهترین روش برای مهار این نوع پسماندهای غیرقابل بازیافتی است. اگر چه این کار راهحل اصلی این مشکل نیست اما شاید با این کار تا حدی بتوان این پدیده را مهار کرد و از آن یک فرصت ساخت. در واقع میتوان با طرحهای ابتکاری این اکوبریکها را وارد زندگی و از آنها مجددا استفاده کرد. برای ساخت اکوبریک باید ابتدا بطری پلاستیکی نوشیدنی را کاملا خشک و تمیز کنید و دقت کنید که جنس بطری پت (PETE) باشد. پلاستیکهای غیرقابل بازیافت را خرد کنید و سپس داخل بطری بریزید و به وسیله یک شیء بلند مانند چوب پلاستیکها را به پایین فشار دهید و آنها را به حدی فشرده کنید تا بطری کاملا سفت شود سپس در آن را ببندید و از این بطری نگهداری کنید.
شهبازی اضافه کرد: قبل از وارد کردن این مواد به داخل بطری از خشک و تمیز بودن آنها مطمئن شوید و حتما از پسماند موارد یاد شده استفاده کنید، استفاده از مواد نو یا بازیافتپذیر مثل فلزات، شیشه یا حتی پلاستیکهای قابلبازیافت برای تولید اکوبریک، هدر دادن منابع ملی محسوب میشود. گفتنی است به هیچ وجه از پسماند تر و یا تجزیهپذیر مانند دستمال کاغذی، ظروف گیاهی یا کاغذ استفاده نکنید؛ زیرا به مرور زمان ممکن است از حجم آنها کاسته شود. وزن ایدئال اکوبریکها براساس حجم بطری برای تحویل باید از 100 گرم تا 650 گرم باشد. این بطریها در دیوارهای پوششی و جداکننده نقشی مشابه آجر را بازی میکنند، پس بدیهی است که بهتر است اندازههای یکسان داشته باشند، بطریهای 1.5 لیتری در اولویت اول استفاده قرار دارند اما پذیرای سایر بطریها نیز هستیم.
او با اشاره به اینکه از اکوبریک میتوان در انواع پروژههای مربوط به زیباسازی در شهرداریها استفاده کرد، گفت: میتوان با استفاده از این کار غرفههای بازیافت، مبلمان یا المان شهری، ساخت باغچههای شهری و آبنماها را بسازیم و همچنین در منازل میتوان از آنها برای ساخت میز، زیرگلدانی و پاف استفاده کرد. پلاستیک موجود در اکوبریکها بسیار بادوام است و هرگز خراب نمیشود؛ همین موضوع آنها را به مصالح ساختمانی ایدئال تبدیل میکند؛ البته این بطریها نقش سازهای ندارند بلکه در دیوارهای پوششی و جداکننده مثل پارتیشنها از آن استفاده میشود. اکوبریک ها درون دیوار با مخلوطی از گل، سیمان و ماسه به قطر حدود سه تا پنج سانتی متر دفن خواهند شد؛ بنابراین در صورت بروز آتشسوزی زمان زیادی طول میکشد تا آتش به درون دیوار نفوذ کند و تا آن زمان قطعا تخلیه انجام خواهد شد؛ ساختمانهایی که با این دیوار ساخته خواهند شد، یک طبقه در ابعاد محدود و با پلان ساده هستند. به همین دلیل در صورت بروز آتشسوزی تخلیه آنها به سرعت انجام خواهد شد. اشتعالپذیری دیوار اکوبریک با توجه به مواردی صورت میگیرد که یکی از خصوصیات اکوبریک که نقطه ضعف آن را در برابر آتش به شدت کم میکند فشردگی آن است، این فشردگی باعث میشود تا اکسیژنی که برای اشتعال نیاز است تأمین نشود با رعایت همه موارد ایمنی میتوان از آتشسوزی جلوگیری کرد.
مدیر منطقه 10 شهرداری اصفهان، افزود: حداقل استاندارد چگالی اکوبریک 33 صدم گرم بر میلی لیتر است و هرچه این عدد کمتر شود قدرت اشتعال آن بیشترمیشود؛ به همین خاطراست که گفته شده این پلاستیکها تا حد امکان فشرده سازی شود و سپس به ما تحویل داده شود اگر این بطریها تا حد امکان پر نشود ما مجبوریم بطری را باز کنیم تا داخل آنها را پر کنیم.
استفاده از اکوبریک در کشور انگلیس برای ساخت زمین کودکان
شهبازی خاطرنشان کرد: در بسیاری از کشورهای درحال توسعه برای ساخت مبلمان و حتی ساختمانها و در کشور انگلیس برای ساخت زمین بازی کودکان از اکوبریک استفاده میشود، همچنین در قاره آفریقا پروژههایی چون ساخت مدرسه، باغهای عمومی و سرویسهای عمومی از این مصالح کاربردی استفاده میشود. در اصفهان نیز اکوبریک میتواند بهعنوان مواد اولیه در فرایند پیرولیز مورد استفاده قرار گیرد. یکی از پروژههایی که میتواند به لحاظ اقتصادی و زیست محیطی کمک شایانی در روند مدیریت پسماند کند پروژه استحصال هیدروکربن از ریجکت خطوط پردازش پسماند، به روش پیرولیز است. ریجکت یا دور ریز خطوط پردازش شامل مواد پلاستیکی غیرقابل بازیافت، پایه نفتی، منسوجات و …. است که متأسفانه در حال حاضر دفن میشوند.
اکوبریک ها را میتوان برای مواد اولیه تکنولوژی پیرولیز برای آینده ذخیره سازی کرد تا در زمان مناسب مورد استفاده قرار گیرند؛ با این تکنولوژی میزان دفن پسماند به مقدار چشمگیری کاهش مییابد و ما را به هدف شهر بدون دفن پسماند نزدیکتر میکند.
او ادامه داد: اکوبریک در ساختمان نقش سازهای ندارد پس در صورت بروز آتشسوزی مدت زمان ریزش ساختمان بسیار طولانی خواهد بود و از اکوبریک تنها در فضای باز به عنوان ستون یا نگهدارنده دیوار استفاده میشود؛ نحوه اجرای دیوار اکوبریک با روش عمودی به صورتی که فضایی که اکوبریک درآنها قرار میگیرند یکپارچه نیست پس آتش به آسانی نمیتواند از قسمتی به قسمت دیگر منتقل شود، در ایران هم اکنون مؤسسه اسپه در این زمینه فعالیت میکند و با جمع آوری اکوبریک در مناطق محروم دیوار مدارس را میسازد.
مدیر منطقه 10 شهرداری اصفهان، خاطرنشان کرد: شهرداری منطقه 10 برای آموزش مردم در زمینه اکوبریک، طرح آموزش مجازی در گروههای مختلف محلهها را آغاز کرده است و به مناسبت دهه فجر بهصورت عمومی این آموزشها و اطلاع رسانیها را با نصب بنر در سطح منطقه و مجتمعهای عمودی اجرا کرده است، در این طرح برای تشویق، شهروندان با تحویل اکوبریک خود به غرفههای بازیافت، فرهنگسراها و کتابخانهها میتوانند هدایایی دریافت کنند؛ همچنین میتوانند با بطریهای اکوبریک خود طرحهای خلاقانه اجرا کنند که به بهترین طرح جایزه ویژه تعلق میگیرد. این طرحها شامل موارد کاربردی استفاده از اکوبریک در منزل جهت ساخت وسایلی همچون پاف و میز است. علاقهمندان میتوانند برای دریافت اطلاعات آموزشی این موضوع به صفحه اینستا گرام با آدرس HAM_RAH_10 و MUN10.ISFAHAN مراجعه کنند و در جریان موضوع قرار بگیرند.
