از شنبه به بررسی کاندیداها می‌پردازیم

کاندیداتوری آقای تاجزاده در انتخابات فارغ از جمع‌بندی‌ها در نهاد اجماع‌ساز را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

اجازه دهید سؤال را اصلاح کنم که کلمه «فارغ از نهاد اجماع‌ساز» در این زمان درست نیست؛ یعنی نهاد اجماع‌ساز طبق فرایندی که در جلسات خودش تصویب کرده است، قرار است از روز شنبه به بررسی کاندیداهای اصلاح‌طلب طبق یک قاعده اعلام شده بپردازد؛ به این ترتیب که هرکسی که ده رأی از اعضای جبهه را داشته باشد مورد بررسی قرار می‌گیرد و بعد از اینکه رأی یک‌سوم اعضا را داشت، برنامه‌های خودش را در جلسات مجمع اعلام می‌کند و بعد از آن مجددا رأی‌گیری می‌شود و بعد از اینکه دوسوم رأی را از طرف جبهه داشت به عنوان کاندیدای نهایی اصلاح‌طلبان اعلام می‌شود که این اتفاق تا روز 21 اردیبهشت انجام می‌شود و سپس مراحل بعدی که مناظرات و تأیید صلاحیت و نظرسنجی و رأی مردم است. اقدام آقای تاجزاده مثل اقدام سایر کاندیداهای اصلاح‌طلب نیازی به کسب نظر از نهاد اجماع‌ساز نداشت و من فکر می‌کنم به احتمال زیاد یکی از کسانی که برنامه‌هایش در نهاد مورد بررسی قرار می‌گیرد آقای تاجزاده باشد. آقای تاجزاده به اعتقاد من، برای طرح دیدگاه و نظریات اصلاح‌طلبی که در واقع به نوعی مانیفست و منشوری از اصلاح‌طلبی را در جامعه مطرح کنند وارد صحنه شدند و از اصلاحات ساختاری و رفتاری و رویکردی در این بیانیه صحبت می‌کنند و به اعتقاد من، آقای تاجزاده نوعی فداکاری و ایثاری برای حضور در صحنه کردند تا بتوانند فضای سرد و ناامید انتخابات را بشکنند و ضمن اینکه از این فرصت برای طرح دیدگاه‌های خودشان استفاده می‌کنند. اثر این کار هم گرم‌شدن فضای انتخابات است. همانطور که ملاحظه می‌کنید، در این چند روز بحث و گفت‌وگو در ارتباط با ایشان بسیار جریان داشت. گفت‌وگوی ایشان در کلاب‌هاوس، فکر می‌کنم به صورت هم‌زمان 12هزار نفر مخاطب از طیف‌های مختلف داشت. همین گفت‌وگوها زمینه گرم‌شدن فضای انتخابات را فراهم می‌کند. به نظر من، آقای تاجزاده و کلاب‌هاوس دو پدیده انتخابات 1400 خواهند بود. یعنی هم آقای تاجزاده و هم نرم‌افزار کلاب‌هاوس به ترمیم سرمایه اجتماعی منجر می‌شوند و طرفداران منافع ملی و کسانی را که دغدغه کشور را دارند از دیگرانی که متمایز هستند مشخص می‌کنند و هم در فضای کلاب‌هاوس این حرف‌ها مطرح می‌شود؛ به عبارتی رابطه با مردم را ترمیم می‌کند و آقای تاجزاده که اعلام کرد صدای بی‌صداها هستند و فضای مجازی کلاب‌هاوس نیز امکان شنیدن صدای بی‌صدایان را امکان‌پذیر می‌کند. آنچنان‌که در بیانیه ایشان آمده، در واقع آقای تاجزاده هم برنامه‌های خودش را تعیین می‌کند و هم رنج مردم را به‌خوبی می‌شناسد؛ یعنی گرانی و تورم و فساد و ناهنجاری و مبارزه پرهزینه با آمریکا و همچنین مشکلاتی که در حاکمیت وجود دارد و ناامیدی عمومی و… را به‌خوبی می‌شناسد. راهبرد آقای تاجزاده بازگشت به مردم و گفت‌وگوی آزاد و آشتی با خود و جهان است؛ یعنی آقای تاجزاده با این نیت که رد صلاحیت شود وارد صحنه نشده است و اگر چنین بود نیازی به طرح برنامه و تجزیه و تحلیل کابینه نبود؛ درحالی‌که کشور ما کشور حوادث غیرمترقبه هست. بعید نیست ایشان هم تأیید صلاحیت شوند که منجر به مشارکت بیشتر مردم می‌شود و من مطمئن هستم ایشان در صورت تأیید صلاحیت رأی می‌آورند.

خانم آذر منصوری از سوی جبهه اصلاحات ایران اعلام کرده‌اند بحث نامزدی زنان در انتخابات ریاست‌جمهوری نیز مطرح است، چقدر این صحبت جدی است؟

بحث کاندیداتوری زنان در انتخابات 1400 از ماه‌ها پیش مطرح شده بود و امیدواریم بتوانیم صحنه مردانه انتخابات را بشکنیم و این امکان برای زنان فراهم شود. در جلسات اخیر جبهه اصلاحات این موضوع از طرف آقایان مطرح شد و خانم‌ها هم همیشه به دنبال این امکان بودند که در این فرایند بتوانیم از وجود زنان توانمند استفاده کنیم. اما هنوز درباره مصادیق و شخص خاصی به اتفاق نظر نرسیده‌ایم. احزاب مختلف درباره چهره‌های مختلف سیاسی از بین زنان مشغول تجزیه و تحلیل هستند. باید نظر همه احزاب و شخصیت‌ها را در ارتباط با کاندیدا شدن زنان جلب کنیم.

میزان مشارکت در این دور از انتخابات را چگونه پیش بینی می‌کنید؟

آنچه نظرسنجی‌های قبلی و تجربه انتخابات مجلس یازدهم نشان می‌دهد، این است که ما با پایین‌بودن سطح مشارکت مردم مواجه هستیم، بنابراین در این دوره اینطور که نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد، حدود 50درصد مشارکت خواهند کرد. من فکر می‌کنم اتفاقاتی که در عرصه بین‌الملل و مذاکرات وین در حال پیگیری است شعله‌هایش در دل مردم در رابطه با رفع تحریم‌ها روشن می‌شود و از سوی دیگر حضور کاندیدایی مثل آقای تاجزاده در انتخابات و همچنین تلاش‌هایی که دوستان دیگر می‌کنند می‌تواند مشارکت را بالا ببرد. بنابراین امید دارم سطح مشارکت در این انتخابات نسبت به انتخابات مجلس افزایش پیدا کند. البته این مسئله به نوع برخورد حاکمان هم مرتبط است. انتخابات مثل یک منشور با سه‌ضلع است، یک ضلع را مردم، یک ضلع را حاکمیت که اگر در تأیید اندیشه‌های مختلف موافقت کند و نظارت استصوابی را خیلی به کار نگیرد و اجازه دهد رویکردهای سیاسی مختلف در صحنه حضور داشته باشند و مردم حس کنند کاندیدای مورد نظرشان در انتخابات حضور دارد و راه بسته نشده است، قطعا مشارکت بالا خواهد رفت و یک ضلع آخر هم شرایط عمومی کشور است.

به نتیجه رسیدن و یا نرسیدن این دور از مذاکرات چه تأثیری بر انتخابات و شرایط داخلی دارد؟

خیلی روشن و واضح است که با به‌نتیجه‌رسیدن مذاکرات، شاهد افزایش امید مردم و تأثیرگذاری دیپلماسی بین‌المللی در مسائل داخلی خواهیم بود و قطعا موجب رشد مشارکت خواهد شد؛ اما با تلاش‌هایی که به‌صورت پیدا و پنهان صورت می‌گیرد و کارشکنی‌هایی که انجام می‌دهند و دلواپسان و مخالفان برجام که همواره در تلاش هستند این توافق را بد جلوه دهند، اگر مذاکرات وین به نتیجه نرسد، میزان مشارکت پایین خواهد آمد که مطلوب یک جریان سیاسی خاص است که رأی ثابت در انتخابات دارند. امیدوارم با تدابیری که مسئولان و مذاکره‌کنندگان و مقامات ارشد کشور می‌اندیشند، امکان انجام یک مذاکره حکیمانه فراهم شود و بتوانیم در شرایط بهتری انتخابات را برگزار کنیم.
خروج از انسداد سیاسی، عدم امکان تعامل با جهان امروز، رفع مشکلات معیشتی مردم و… همه مشکلاتی هستند که امیدواریم با به‌نتیجه رسیدن مذاکرات حل شوند.

انتظار شما به عنوان یک فعال سیاسی اصلاح‌طلب از نهادهای برگزارکننده انتخابات چیست؟

 امیدوارم که با درایت و عقلانیتی که از سوی شورای نگهبان انتظار داریم صورت بگیرد، امکان حضور و مشارکت مردم فراهم شود و ما اصلاح‌طلبان نیز کاندیدایی برای شرکت در انتخابات داشته باشیم.