ریاست جمهوری زنان، آری یا خیر؟

کشورهای مختلف جهان سال‌هاست که این روند را در پیش گرفته‌اند. او افزود: در منطقه‌ای که ما زندگی می کنیم زنان به شکل سنتی به خانه‌ها تعلق داشته‌اند. ما شاهد تغییراتی در دهه‌های گذشته بودیم. در ایران این روند از پیش از انقلاب آغاز شد و پس از پیروزی انقلاب ما شاهد تلاش‌های جدیدی در چارچوب دین هستیم. پیش از انقلاب دین به عنوان یک مانع برای زنان تلقی می‌شد ولی بعد از انقلاب ما با  فرصت‌های جدیدی برای زنان مواجه هستیم که این بار به نام دین است. کولائی تاکید کرد: امام خمینی به عنوان بنیانگذار انقلاب معتقد بودند که زنان باید در مقدرات اصلی کشور شرکت کنند. اما آنچه شاهد بودیم فقط حضور زنان به عنوان رای دهنده بود نه رای گیرنده. یعنی زنان تنها به قدرت شکل می‌دادند بدون اینکه خودشان از قدرت سهمی ببرند. این فعال سیاسی افزود: امروز ما شاهد افزایش تقاضای زنان برای حضور در رقابت‌های ریاست جمهوری هستیم. باید به این درک رسید که برای حضور در قدرت زن و مرد بودن مفهومی ندارد و تنها شایستگی باید مد نظر قرار بگیرد. این مردم هستند که باید در مورد شایسته بودن یا نبودن نامزدها تصمیم بگیرند. نشستن بر صندلی ریاست جمهوری توسط زنان یک خواسته برحق و شناخته شده جهانی است که ایران نیز از این چارچوب مستثنی نیست.

کولائی در ادامه گفت: در این دوره ما شاهد بودیم که برای نخستین بار احزاب اصلاح طلب بر سر کاندیداتوری زنان اقبال نشان دادند و در لیست اولیه نام دو زن مطرح شد. در طول دهه‌های گذشته جریان اصلاحات اعتبار خود را از تقاضاهای مردم و توجه به نیاز جامعه گرفته است. این سوال همیشه برای زنان و بخشی از جامعه وجود داشته که چرا زنان نمی‌توانند در مسندهای اجرایی قرار بگیرند؟! وقتی زن می‌تواند معاون رئیس جمهور یا معاون وزیر باشد چه منع عقلی وجود دارد که زن نتواند رئیس جمهور شود؟! این سوال هیچ وقت پاسخ داده نشده جز اینکه ما اسیر یک خوانش تاریخی از زن هستیم که زن را موجودی خانگی و در خدمت مرد عنوان می‌کند. او افزود: احزاب اصلاح طلب با در نظر گرفتن این واقعیت در جامعه که زنان نیمی از جمعیت را تشکیل می‌دهند و از سرمایه‌های انسانی کشور محسوب می‌شوند معتقدند که آنها می‌توانند در پست‌های متفاوت منشا خدمت به مردم جامعه باشند. صرفا زن بودن نباید مانع ثبت نام برای رقابت‌های انتخابات ریاست جمهوری باشد. جامع زنان ایرانی و فعالان حقوق زنان خواستار حضور زنان و رقابت جدی و سالم با مردان در این عرصه هستند. کولائی در ادامه به مدیریت زنان در کشورهای مختلف پرداخت و گفت: جامعه ایرانی و نگاه به زنان در عرصه جامعه دچار تغییر و تحولات عظیمی شده و حاکمیت باید این تغییرات را ببیند و به آنها پاسخ دهد. نظام‌های سیاسی موفق نظام‌هایی هستند که تغییرات اجتماعی و مطالبات مردم را می‌بینند. تجربه مدیریت سیاسی زنان در کشورهای مختلف تجربه‌های بسیار موفقی بوده است. اگر به مهار پاندمی کرونا نگاه کنید در می‌یابید که کشورهایی که رهبران زن داشتند به دلیل اولویت‌گذاری زنان به امور رفاهی و اجتماعی موفق‌تر عمل کردند. جهان امروز با مشکلاتی روبرو است که زنان بهتر در مدیریت آن می‌توانند عمل کنند. کشورهای شمال اروپا و اسکاندیناوی تجربه بسیار موفقی از مدیریت زنان را نشان می‌دهد. او با اشاره به طرح این موضوع که شرایط موجود در کشور تا چه میزان آمادگی پذیرش یک رئیس جمهور زن را دارد گفت: در این زمینه باید به نظر مصلحان اجتماعی توجه کنیم. اگر بپذیریم که در انقلاب اسلامی نقش زنان بسیار پر رنگ و مبنا بر این بود که مردم ولی نعمتان نظام هستند و مردم تعیین می‌کنند که چه چیزی درست و چه چیزی غلط است، پس شورای نگهبان باید اجازه دهد مردم بگویند که یک زن را برای ریاست جمهوری انتخاب می‌کنند یا نمی‌کنند. خواسته ما این است که فرصت رقابت آزاد و برابر را برای همه زنان و مردان با هر دیدگاه سیاسی فراهم کنند.

کولائی تاکید کرد: روح قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران برابری را برای همه شهروندان ایرانی قائل شده مگر اینکه جرمی مرتکب شوند و در پیشگاه دادگاه محکوم شده باشند. حق انتخاب شدن و انتخاب کردن برای همه مناصب سیاسی، اداری، فرهنگی و … برای همه شهروندان ایرانی داده شده است. اینکه گروهی از شهروندان به جرم زن بودن از رقابت برابر باز بمانند با روح قانون اساسی منطبق نیست و ما انتظار داریم که این حق قانونی به زنان داده شود تا بتوانند وارد رقابت‌های انتخاباتی شوند و برنامه‌های خود را مطرح کنند و بعد این مردم هستند که باید رای دهند و تصمیم بگیرند. نماینده سابق مجلس افزود: رد صلاحیت زنان نشان دهنده یک نوع تناقض در حرف و عمل مسئولان است. ما لیست بلندبالایی از تکریم و تمجید شفاهی راجع به زنان را در 40 سال گذشته می‌توانیم به نمایش بگذاریم اما در عمل اجازه نمی‌دهیم آنان به پست‌های مهم دست پیدا کنند. کولائی در ادامه به ویژگی‌های خاص زنان و طرح این ادعا که زنان به دلیل محافظه کار بودن پا به عرصه‌های جدی سیاست نمی‌گذارند پرداخت و گفت: باید قبول کنیم که هزینه کار سیاسی در کشور ما بسیار بالاست. بسیاری از زنان به دلایل متعدد وارد حوزه سیاست نمی‌شوند. اما نکته مهم این است که تاثیرگذاری پست ریاست جمهوری و بهره وری از منابع بی‌شماری که در کشور وجود دارد می‌تواند با آمدن یک زن توانمند، مدیر و باتجربه شکل تازه‌ای تجربه کند و در مسیر توسعه گام بردارد. او افزود: حضور زنان در پست‌هایی مثل ریاست جمهوری به این معنی است که ملاک‌های جنیستی و نگاه مبتنی بر ارزش گذاری جنسیتی کنار گذاشته می‌شود و زنان به اعتبار توانمندی‌های انسانی و مدیریتی قضاوت می‌شوند. اگر چنین نگاهی شکل بگیرد ما دیگر برای انتخاب کردن به زن بودن یا مرد بودن توجه نمی‌کنیم بلکه ملاک سنجش ما پیشینه مدیریتی و توانایی‌های فردی می‌شود.

این فعال حقوق زنان به دیدگاه‌های امام خمینی که در دهه اول انقلاب پیرامون نقش زنان در اداره کشور مطرح بود اشاره کرد و گفت: بازخوانی دیدگاه‌های بنیانگذار انقلاب به جهت شانی که برای زنان قائل بودند بسیار مفید است. طبیعی است، جامعه زنان و مردان در ایران که شاهد وقوع انقلاب بودند انتظار دارند دیدگاه و ایدئولوژی‌هایی که برای آن انقلاب کردند جامه عمل بپوشد و تبدیل به رفتارهای مسئولانه شود. نمی‌شود که ما در حرف چنین شئونی برای زنان قائل باشیم ولی وقتی پای حضور زنان به عنوان نامزد ریاست جمهوری مطرح می‌شود عده‌ای بگویند که منظور از رجل سیاسی تنها مردان هستند و زنان نمی‌توانند رئیس جمهور شوند، این تناقض‌ها باید حل شوند. در حوزه‌ها و در بین مراجع باید نیازها و تحولات جامعه در نظر گرفته شود. ما به عنوان یک مسلمان معتقدیم که اسلام پاسخ همه نیازهای انسانی را مبتنی بر شرایط روز در خود جای داده پس حضور زنان هم باید با توجه به پویایی اسلام پاسخ داده شود. اگر ما این پاسخ مناسب را به جامعه عرضه نکنیم بسیاری از باورها به دین اسلام و کارآمدی این دین زیر سوال خواهد رفت. کولائی تاکید کرد: قرن‌ها زنان جایگاه درجه دوم داشتند و محرومیت‌های بی شماری را تجربه کردند تا توانستند تا حدود زیادی تابوها و باورهای غلط را بشکنند. در منشور حقوق بین‌الملل هم بارها به تساوی زن و مرد اشاره شده است. در کشور ما و در آستانه قرن جدید باید به این درجه از رشد و کمال برسیم که نهادی همانند شورای نگهبان فردی را صرفا با نگاه جنسیتی رد یا تایید صلاحیت نکند. روح قانون اساسی باید در کشور اجرا شود تا بسیاری از معضلات و مسائل کشور حل شود. ما از تفسیرهای شخصی و جناحی از قانون لطمه‌های سنگینی دیده‌ایم و باید به اصل قانون برگردیم.