اما این شهر تاریخی که میزبان رویدادها و تحولات مهم سیاسی، فرهنگی، هنری، اجتماعی و… در ادوار مختلف تاریخ و در زیر سایه حکمرانان متعدد بوده و در بیشتر دورهها شخصیتهای برجسته و مهمی را برای فعالیت و زندگی بهسوی خود کشانده است، در چند دهه اخیر با معضلهای جدی و قابلتأمل دستوپنجه نرم میکند، معضلهایی که از دههها قبل آغازشده و امروز به عمیقترین و نگرانکنندهترین وضعیت ممکن رسیدهاند؛ تا آنجا که دست غارت بهسوی مهمترین سرمایه این شهر، یعنی «محیطزیست» آن دراز کرده و ضربات سهمگینی را به پیکره «امکان زیست پذیری» در این کلانشهر وارد کرده است؛ چنانکه شرایط زندگی در شهر اصفهان در آیندهای نزدیک نهفقط برای مهاجران که برای ساکنان بومی این شهر نیز دشوار خواهد شد.
شهری که در دهههای شصت و هفتاد شمسی مقصد مهاجرت بسیاری از ایرانیان برای رسیدن به فرصتهای شغلی در کارخانههای صنعتی آن، همچون ذوبآهن و فولاد مبارکه بود، امروز در معرض تهدید عوارض ناشی از توسعه بیرویه صنعت و در زیر سایه فشار جمعیتی که بسیار فراتر از توان و ظرفیت آن است، استخوان خُرد میکند و اما همچنان نجیبانه و مظلوم به روی ساکنانش لبخند میزند! هرچند که این لبخند از هزاران گریه غمانگیزتر است و اگر فکری به حال وضعیت نگرانکننده اصفهان نشود، دیر نیست روزی که این کهنشهر از درون فروپاشد و خشم خود را ازآنچه بر اثر بیتدبیریها بر سرش رفته است، بر ساکنانش عیان سازد!
استان اصفهان و توسعه ملی؛ چالشها و فرصتهای پیشرو
نخستین کنگره «استان اصفهان و توسعه ملی، چالشها و فرصتهای پیشرو» از 22 تا 24 تیرماه در دانشگاه صنعتی اصفهان به دو صورت حضوری و مجازی برگزار شد تا ظرفیتها و چالشهای استان اصفهان بهعنوان یکی از استانهای حائز اهمیت از جنبههای متعدد همچون صنعت، کشاورزی، فرهنگ، هنر، تاریخ و… را از منظر جامعه دانشگاهی و مدیریت کلان کشور به رشته تحلیل کشیده و عواملی را که منجر به درافتادن این استان پهناور به ورطه بحرانهای متعدد شده، موردنقد و بررسی قرار دهد.
این کنگره به همت استانداری اصفهان و میزبانی دانشگاه صنعتی اصفهان برگزار شد و با برخورداری از 14 کمیته مختلف، به برگزاری ۳۳ نشست تخصصی دوساعته در طول سه روز اقدام کرد؛ همچنین 110 عضو هیئتعلمی از دانشگاههای مختلف کشور در بررسی مقالههای این رویداد همکاری داشتند. تشکیل دبیرخانه دائمی کنگره اصفهان و توسعه ملی از دیگر اخبار مهم مربوط به این رویداد علمی است که میتواند دستمایه قابلتوجهی برای ادامهدار بودن روند این مطالعات باشد.
روزهای دشوار برای اصفهان…
اما پیش از اینکه بدانید در کنگره استان اصفهان و توسعه ملی چه گذشت، بد نیست باخبر باشید که استان اصفهان با بیش از پنجمیلیون نفر جمعیت، بیش از ۹هزار واحد تولیدی کوچک و بزرگ با سرمایه ۲۲۱هزار میلیارد ریال و اشتغال ۲۶۳هزار نفر، حدود ۸۴۰ معدن در حال بهرهبرداری با سرمایهگذاری بیش از ۱۰هزار میلیارد ریال و حدود 180هزار واحد صنفی، صنعتیترین استان کشور بهشمار میآید.
این استان همچنین با حدود ۲۸۰هزار دانشجو و ۱۸۰ دانشگاه و موسسه آموزش عالی، دومین استان دانشگاهی کشور است و بهعنوان یکی از قطبهای دانشگاهی و علمی و فناوری کشور از جایگاه مهمی در معرفی و شناساندن ظرفیتهای دانشگاهی ایران به دنیا و دیگر دانشگاهها برخوردار است. همین آمار کافی است تا به جایگاه مهم و تعیینکننده اصفهان در اقتصاد و آتیه کشور پی ببریم؛ واقعیتی که از سوی جامعه دانشگاهی کشور به رسمیت شناختهشده و با برگزاری نخستین کنگره «استان اصفهان و توسعه ملی، چالشها و فرصتهای پیشرو» بر آن تأکید شده است.
آنچه در پرونده این شماره صفحه «بلدیه» میخوانید نیز، شرح برخی از مهمترین سخنرانیهای ارائهشده در حاشیه این کنگره است که هرکدام از منظری به بررسی معضلهای اصفهان و ارائه راهحل پرداختهاند. سید محمد بهشتی، رئیس گروه معماری فرهنگستان هنر و عضو شورای عالی میراث فرهنگی، به مقایسهای جالبتوجه میان رویکرد حکمرانی صفویان در اصفهان و رویکرد حکمرانی معاصر پرداخته و چنین نتیجه گرفته است که تا وقتی اصفهان و اصفهانی را بهدرستی نشناسیم، قادر به حل مشکلات این استان و مدیریت بهینه آن نخواهیم بود. در بخش دیگری، احمد شاهیوند، مدیر امور پژوهشی دانشگاه هنر اصفهان، به تحلیل ظرفیت اصفهان در دستیابی به جایگاه شهر دوستدار سالمند پرداخته و به افزایش چشمگیر آمار قشر سالمند در اصفهان هشدار داده است. در گزارشی دیگر نیز گزیدهای از روایتهای حمیدرضا فولادگر، نماینده سابق مردم اصفهان در مجلس شورای اسلامی، درباره موانع توسعه اقتصادی در اصفهان بیانشده است. در این گزارش همچنین محمدرضا قاسمی، مدیر مرکز آموزش و پژوهش توسعه و آیندهنگری، توضیحاتی خواندنی را درباره تأثیر متغیرهای کلیدی در توسعه اصفهان بیان کرده است.
