با توجه به نیاز بیمارستانها به پلاکت که یکی از فراوردههای مشتق از خون است و در خارج از بدن و درون کیسههای خون تا سه روز پایدار است و همچنین وجود بیماران تالاسمی در کشور که باید خون تازه تزریق کنند و 20درصد خون تهیه شده و اهداشده در کشور به مصرف بیماران تالاسمی میرسد، اهدای خون باید همیشگی و به صورت روزانه باشد.»
این درحالی است که علی فتوحی، مدیرکل انتقال خون استان در گفتوگو با «اصفهان زیبا» میگوید ذخایر خونی موجود تنها برای چهار روز دیگر کفایت میکند؛ میزانی که در این شرایط بحرانی قابل قبول نیست و در صورت عدم مراجعه اهدا کنندگان، ممکن است مشکلاتی را به وجود آورد.
آخرین وضعیت ذخایرخونی در استان اصفهان چگونه است؟
وضعیت ذخایر خونی اکنون بحرانی نیست؛ اما قابل قبول هم نیست؛ چرا که میزان موجود تنها برای چهار روز دیگر کافی است و همچنان نیازمند مراجعه اهداکنندگان خون در همه گروههای خونی هستیم. با توجه به وضعیت کرونایی در کشور و آمار بالای مبتلایان، نگران کمبود خون در روزهای آینده هستیم. اهدای خون از سوی همشهریان باید به صورت مستمر انجام شود؛ بهویژه اکنون که در شرایط بحرانی به سر میبریم.
ذخیره موجود باید چه میزان باشد تا نگرانی بابت کمبود خون در روزهای آینده رفع شود؟
ذخایر خونی باید حداقل برای هفت روز کافی باشد. در این صورت دیگر نگرانی از این بابت نخواهیم داشت.
چرا ذخایر خونی با کمبود مواجه شدهاند؟ آیا این مسئله در سالهای قبل و پیش از شیوع کرونا نیز سابقه داشته است؟
معمولا در سالهای گذشته و پیش از شیوع کرونا با مشکل کمبود ذخایر خونی مواجه نمیشدیم. همهگیری کرونا در میزان کاهش اهدای خون تأثیر داشته و مراجعان در این دوران کمتر شدهاند. البته لغو جراحیهای الکتیو در این دوران باعث شده تا چندان با مشکل کمبود ذخایر خونی در استان مواجه نشویم، ولی همانطور که اشاره کردم ذخایر کنونی قابل قبول نیست و نیاز است که اهداکنندگان بیشتری مراجعه کنند. از سوی دیگر در این دوران مردم ترجیح میدهند در خانه بمانند. البته دریافت خون با رعایت کامل پروتکلهای بهداشتی انجام میشود.
از آغاز شیوع کرونا تاکنون چهار پیک را پشت سر گذاشتهایم و اکنون در پیک پنجم به سر میبریم. در کدامیک از موجهای کرونا ذخایر خونی بیشتر کاهش یافتند؟
قبل از عید، یعنی در روزهای پایانی اسفند وضعیت ذخایر خونی قابل قبول نبود؛ البته این وضعیت کوتاه و موقت بود و با مراجعه اهداکنندگان مشکل خاصی به وجود نیامد و حتی در پیکهای چهارم و پنجم (که اکنون در آن هستیم) مسئله خاصی پیش نیامد.
درحال حاضر روزانه چه تعداد مراجعهکننده دارید؟
حدود 400 نفر که معمولا 20 درصد آنها از اهدای خون معاف میشوند.
قبل از شیوع کرونا چه تعداد مراجعهکننده داشتید؟
حدود 450 تا 500 نفر. درواقع اکنون با کاهش 8 درصدی مراجعهکنندگان روبهرو شدهایم. اگر تعداد اهداکنندگان به میزان قبلی برسد، مشکلی نخواهیم داشت.
آیا بیماران مبتلا به کووید 19 نیز نیاز مبرم به دریافت خون پیدا میکنند؟
اصولا بیماران کرونایی مگر در موارد خاص نیاز به خون ندارند؛ منتهی ممکن است در طول درمان با خونریزی یا عارضه ایجاد لخته خون مواجه و نیازمند دریافت خون شوند یا اینکه برخی از عوارض داروها باعث نیاز آنها به خون شود.
آیا در شرایط بحرانی امکان انتقال ذخایر خونی از سایر استانها به اصفهان را دارید؟
بله، سازمان انتقال خون اصفهان عضو شبکه خونرسانی کشوری است؛ بنابراین در شرایط حاد میتواند از ذخایر موجود استفاده کند. اما مسئله این است که فعلا همهگیری کرونا تمام استانها را درگیر کرده و خیلی از آنها نیز با کمبود ذخایر خونی مواجه هستند. بنابراین نمیتوان چندان روی کمک آنها حساب کرد. بهترین راه مراجعه شهروندان اصفهانی برای اهدای خون است.
الان کمبود چه گروه خونی بیشتر از همه احساس میشود؟
به همه گروههای خونی نیاز داریم، ولی همیشه گروههای خونی منفی با کمبود بیشتری مواجه هستند.
چرا؟
گروههای منفی تعدادشان اندک است و به همین دلیل نیز ذخایر خونی مربوط به این گروهها نیز کمتر است. گروههای خونی منفی امکان تزریق به گروههای مثبت را دارند؛ هر چند سالهاست که این اقدام دیگر انجام نمیشود و دیگر مثل سابق معمول نیست. در شرایط اورژانسی البته میتوان O منفی را به گروههای دیگر تزریق کرد، ولی قطعا با کاهش ذخایر منفی مواجه خواهیم شد یا اینکه A منفی را میتوان به A مثبت منتقل کرد، اما مطلوب این است که میزان ذخایر منفی نیز افزایش یابد.
وضعیت اهدای پلاسما از سوی بیمارانی که قبلا به کووید مبتلا شدهاند چگونه است؟
آهنگ اهدای پلاسما نسبت به سال گذشته کمتر شده است؛ به این دلیل که پلاسمادرمانی برای بیماران کرونایی حرف اول را نمیزند و نمیتوان گفت تأثیر قطعی در درمان کرونا دارد.
