او همچنین عنوان کرد تا حصول نتیجه برای این موضوع زمان زیادی باید طی شود. طرحی که طی سالهای گذشته و بنا بر گزارشهای مربوطه بارها با مخالفت وزارت کشور روبهرو شده است، اما باز هم از سوی برخی نمایندگان پیگیری میشود.
تاریخچه طرح تفکیک استان اصفهان تا به امروز
اولینبار اسفند 95 موضوع تفکیک استان اصفهان و برخی استانهای دیگر در مجلس شورای اسلامی مطرح شد، بنابراین چندان طرح جدیدی نیست. زمانی که برخی نمایندگان مجلس دهم با ارسال نامهای با عنوان «بررسی تفکیک استانهای بزرگ کشور به استانهای کوچکتر» به مرکز پژوهشهای مجلس خواستار تقسیم استانهای بزرگ از جمله اصفهان شدند و بی پاسخماندن آن باعث ارسال مجدد همان نامه به مرکز پژوهشهای مجلس در اسفند 96 شد؛ نامهای مبتنی بر اقدامات کارشناسی بهوسیله این مرکز تا مشخص کند بر اساس وسعت، جمعیت و توزیع عادلانه منابع مالی، اصفهان قابلیت تبدیل شدن به دو یا سه استان را دارد یا خیر که در صورت تأیید این مرکز، طرح از سوی نمایندگان مجلس و یا لایحه آن از سوی دولت ارائه شود. طرح تقسیم استان اصفهان اما به همان نامه ختم نشد و در 20 اسفند 97 برای نخستین بار از سوی سیدجواد ساداتینژاد، نماینده مردم کاشان مطرح و با 33امضا تقدیم هیئترئیسه مجلس و برای بررسی بیشتر نیز به کمیسیون شوراها و امور داخلی کشور مجلس ارائه شد و علیرغم نظر نامساعد اکثریت نمایندگان استان اصفهان، موافقت این کمیسیون را برای ارائه طرح در صحن علنی به دست آورد. در آن زمان نمایندگان امضاکننده این طرح خواستار تشکیل استان اصفهان شمالی مرکب از شهرستانهای کاشان، آران و بیدگل، نطنز، اردستان، گلپایگان، خوانسار، خوروبیابانک و نایین با جمعیت قریب به یک میلیون نفر به مرکزیت کاشان شده بودند. آنها شرایط فرهنگی و اجتماعی حاکم بر منطقه شمالی اصفهان و همچنین بعد مسافت تا مرکز استان را دلیل تدوین طرح خود اعلام کردند. اما چندی نگذشت که از تعداد نمایندگان امضاکننده این طرح کاسته شد، به طوری که حتی نمایندگانی که شهرهای آنها هم در استان جدید لحاظ شده بود، به جمع مخالفان تقسیم اصفهان پیوستند. دلیل این مخالفت بیشتر به مرکز استان جدید (کاشان) باز میگشت. آنها معتقد بودند اگر قرار است زیر نظارت شهرستان کاشان قرار بگیرند، اصفهان را ترجیح میدهند.
یک سال گذشت و این طرح همچنان در حالت مسکوت و به قولی در دست بررسی بیشتر بود. چراکه طرح تشکیل استان اصفهان شمالی از ابتدا با مشکلات جدی از جمله مغایرت با اصل 75 قانون اساسی مواجه بود که بر مبنای آن به نمایندگان مجلس شورای اسلامی اجازه مطرحکردن طرحها و پیشنهادهایی را که موجب کاهش درآمد عمومی یا افزایش هزینه عمومی میشود، بدون اینکه منبع مشخصی را برای تأمین آن مشخص کنند، نمیداد و البته با مشکل حد نصاب لازم جمعیت برای تشکیل یک استان نیز مواجه بود. سرانجام در 22 اردیبهشت 98 این طرح در دستور کار صحن علنی مجلس شورای اسلامی قرار گرفت، اما تعداد زیادی از نمایندگان به دلیل بار مالی زیاد برای این طرح با آن مخالفت کردند و این موضوع کلا از دستورکار مجلس دهم خارج شد. پس از آن با شروع بهکار مجلس یازدهم، بار دیگر طرح تشکیل استان گلساران از سوی سیدجواد ساداتینژاد، نماینده مردم کاشان و آران و بیدگل مطرح شد و ساداتینژاد مجددا علی رغم مخالفت وزارت کشور با جمعآوری 32 امضا، این طرح پیشنهادی را تحویل هیئت رئیسه مجلس کرد تا در دستور کار دوباره پارلمان قرار بگیرد. در شهریور سال 99 و در حین بررسی این طرح از سوی مجلس، مدیرکل تقسیمات کشوری وزارت کشور در آخرین واکنش نسبت به تصویب تشکیل استان جدیدی به نام گلساران یا اصفهان شمالی، با اعلام این موضوع گفت: «پیشتر هم پس از طرح مطالب و مدعاهایی راجعبه تشکیل استانهای جدید در نقاط مختلف کشور، به صراحت اعلام کردهایم که اگرچه در حوزه تقسیمات کشوری، همواره مطالبات و تقاضاهایی برای تبدیل یا ارتقا مطرح است، اما مجددا تأکید میکنیم که تغییرات و تحولات تقسیماتی در سطح تشکیل استان جدید یا کاهش تعداد استانهای کشور، مقولهای کاملا تخصصی و دارای بار مالی فراوان است و در شرایط فعلی وزارت کشور هیچ برنامهای برای تشکیل استان جدید ندارد.»
به گفته زهرا احمدی، وزارت کشور در مقاطع مختلف، نظر کارشناسی و تخصصی خود را مبنی بر مخالفت با تشکیل استان جدید گلساران اعلام کرده است و این پیشنهاد هیچگونه تطابقی با قانون تقسیمات کشوری ندارد.
در عین حال، عباس رضایی، استاندار اصفهان در آن زمان به طرح تقسیم استان اصفهان واکنش نشان داد و گفت: «کاشان پاره تن استان اصفهان است. از روزی که مسئولیت استانداری اصفهان را پذیرفتهام، ذرهای تفاوت بین کاشان، اصفهان یا نجفآباد نگذاشتم و این وظیفه قانونی و شرعی است.»
ابوترابی: تفکیک استان به نفع مردم است
حالا نزدیک به یک سال از آخرین بررسیها در خصوص این طرح مجلس میگذرد و بار دیگر با تمام مخالفتهای بر گرفته از بار مالی که در به سر انجام نرسیدن آن نقش اصلی را داشته است، این طرح در مجلس قوت گرفته و همان طور که در ابتدای گزارش اشاره شد، برای بررسی به کارگروه ویژهای زیر نظر کمیسیون شوراها سپرده شده است تا برای رأیگیری نهایی در کمیسیون مربوطه روند قانونی خود را طی کند.
اما این سؤالات مطرح است که هدف برخی نمایندگان از تقسیم استان اصفهان به گلساران و اصفهان با توجه به مخالفتها و مشکلات اشاره شده چیست؟ آیا با مخالفت وزارت کشور این طرح سر انجامی خواهد داشت؟ و درنهایت آیا زیر ساخت های مورد نیاز برای این موضوع در نظر گرفته شده است یا خیر؟ سؤالات و ابهاماتی که «اصفهان زیبا» در یافتن پاسخ آنها با ابوالفضل ابوترابی، نماینده نجفآباد و عضو کمیسیون شوراها و امور داخلی مجلس شورای اسلامی گفتوگو کرد.
در ابتدا، نماینده نجف آباد در پاسخ به این پرسش که چرا طرحی که سالها با مخالفت وزارت کشور روبهرو بوده است، مجددا در صدد اجرایی شدن آن در مجلس بر آمدهاید، گفت: «پیشنهاد طرح تقسیم چهار استان بزرگ اصفهان، سیستان و بلوچستان، کرمان و فارس به استانهای کوچکتر هیچ سابقهای ندارد و اولین بار است که نمایندگان آن را طی بررسیهای فراوان به مرحله کارگروه تقسیمات کشوری کشاندهاند.»
ابوترابی با اشاره به اینکه کارگروه تقسیمات کشوری ذیل کمیسیون شوراها با طرح تقسیم چهار استان موافقت کرده است، افزود: «نظر کارگروه به این طرح مثبت است و انشاءالله برای رأیگیری به صحن کمیسیون خواهد رفت. در این طرح پیشنهاد تقسیم استان سیستان و بلوچستان به چهار استان، استان اصفهان به دو استان، استان کرمان به دو استان و استان فارس نیز به دو استان آمده است.»
به گفته این عضو کمیسیون شوراها و امور داخلی مجلس شورای اسلامی، در گذشته شاید پیشنهاد تقسیم استانها در قالب نامههایی در مجلس شورای اسلامی مطرح شده، اما این موضوع تا این مرحله کنونی نرسیده بود و ما درنهایت توانستیم با گذر از 15 جلسه آن را به کار مرحله گروه و کمیسیون برای رأیگیری برسانیم.» ابوترابی همچنین درخصوص مخالفتهایی که وزرات کشور با این طرح داشته و کماکان هم دارد، گفت: «وزارت کشور یکی از ابعاد تصمیمگیری در این باره است. خیلی از اوقات دولت نیز با برخی طرحهای مجلس مخالف است، اما مجلس آنها را تصویب میکند. موضوع مخالفت وزارت کشور نیز درخصوص بار مالی این طرح است که اگر این بار مالی حل شود، موافق این موضوع خواهد بود. بار مالی نیز به این صورت است که به دولت اجازه داده خواهد شد تا در این باره تصمیمگیری کند.»
نماینده نجفآباد در پاسخ به سؤال «اصفهان زیبا» که آیا در صورت تصویبشدن این طرح زیر ساخت های لازم برای اجرایی شدن آن از جمله بودجه کافی برای این امر وجود خواهد داشت یا خیر، گفت: «بله، بررسی بودجه برای این منظور به دولت محول میشود تا در این باره اقدامات لازم را اتخاذ کند.»
این نماینده مجلس همچنین عمده هدف ایجاد استانهای جدید را تمرکززدایی عنوان کرد و ادامه داد: «با تقسیم استانهای بزرگی همچون اصفهان به دو استان مشکلات نظام اداری پیچیده و بوروکراسی کاهش پیدا میکند. به این معنا که از لحاظ نظام اداری، ادارات خلوت میشود و رفتوآمد مردم کاهش پیدا میکند. اصرار ما بر این موضوع تنها به دلیل ارائه خدمات بهتر به مردم است.»
میرزائی: اطلاعی از جزئیات طرح تقسیم استان ندارم
«اصفهان زیبا» با حسین میرزایی، نماینده اصفهان نیز در این باره گفتوگو کرد که البته او با اظهار بیاطلاعی از جزئیات این طرح گفت: «بنده اطلاعی از جزئیات طرح تقسیمات استانهای سیستان و بلوچستان، کرمان، فارس و از جمله اصفهان ندارم. در حال حاضر این موضوع در کمیسیون فرهنگی و کمیسیون شوراها تحت بررسی است و انشاءالله پس از نتیجهگیری های کلی ما نیز رأی خود را به آن خواهیم داد.»
از سوی دیگر با جستوجو در نظرات کارشناسان برنامهریزی و آمایش سرزمین در مییابیم که این متخصصان چندان با تقسیم شدن شهرها موافق نیستند و آن را بار اضافی برای دولت تعبیر میکنند و معتقدند در ایران روند غالب تقسیمات کشوری به سمت خرد شدن و کوچکتر شدن هر چه بیشتر واحدهای سیاسی- اداری گرایش داشته که پیامدی جز فربهتر شدن تشکیلات دولت از یکسو و تشدید تفرقها و واگراییها، سرخوردگی و گسترش نارضایتیها از سوی دیگر نداشته است؛ نتایج یک بررسی حاکی از آن است که با تشکیل یک شهرستان جدید، قریب به هزار پست سازمانی به زیرمجموعههای دولت افزوده شده و همین امر تنها به افزایش بار مالی دولت میانجامد. حال باید منتظر ماند و دید طرح تقسیمشدن برخی استانهای کشور از جمله اصفهان این بار میتواند نظر مساعد اکثریت پارلماننشینان و وزارت کشور را جلب کند؟
