به گزارش اصفهان زیبا؛ چشمه کوهرنگ این روزها حال خوبی ندارد؛ خشکی و افت شدید دبی آب در این چشمه علاوه برهمزدن تعادل آبی در زاگرس مرکزی، باعث شده تا زایندهرود نیز همچنان خشک باشد و آبی در بستر آن جاری نباشد. احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور در گفتوگو با «اصفهان زیبا» میگوید استان چهارمحالوبختیاری با کاهش حدود ۳۰ درصدی بارش نسبت به وضعیت نرمال مواجه است. هرچند این کمبود در مقایسه با مناطقی مانند تهران شدید نیست، اما از نظر حجم آب منطقه درگذشته، رقم قابلتوجهی محسوب میشود.
یکی از نگرانیهایی که از آغاز فصل سرد تاکنون وجود داشته است، میزان بارشها بوده. وضعیت بارشها تا به الان، در استان اصفهان چگونه بوده است؟
میانگین بارندگی در سطح کشور در شرایط نرمال قرار دارد و با میانگین بلندمدت اختلاف قابلتوجهی احساس نمیشود؛ بااینحال، در برخی از استانها میزان بارش کمتر از حد میانگین بلندمدت بوده است. این موضوع بهویژه در استانهای واقع در شمال فلات مرکزی از جمله شمال اصفهان، تهران، شمال قم، مرکزی، همدان و قزوین مشهود است. در این مناطق، بارندگی به طور قابلتوجهی زیر حد نرمال قرار دارد و در برخی نیز، کاهش ۵۰ تا ۶۰ درصدی نسبت به میانگین بلندمدت مشاهده میشود. در بخشهای جنوبی استان اصفهان، بهویژه مرکز این استان، وضعیت بارندگی تقریبا نرمال گزارش شده و شرایط نسبتا مطلوبی وجود دارد. بااینحال، در غرب اصفهان ( که نواحی پربارش و محدوده رودخانه زایندهرود در آن قرار دارد ) بارشها همچنان کمتر از حد نرمال و حدود ۳۰ درصد پایینتر از میانگین بلندمدت
است.
وضعیت بارشها در سرچشمههای زایندهرود چگونه بوده است؛ باتوجهبه اینکه در هفته اخیر شاهد بارش برف در این مناطق هم بودیم؟
استان چهارمحالوبختیاری نیز با کاهش حدود ۳۰ درصدی بارش نسبت به شرایط نرمال مواجه است. هرچند این کمبود در مقایسه با مناطقی مانند تهران شدید نیست، اما از نظر حجم آب منطقه، رقم قابلتوجهی محسوب میشود.
این میزان بارشی که به آن اشاره کردید در مقایسه با سال گذشته با افزایش روبهرو بوده است یا کاهش؟
در مقایسه با سال گذشته، تغییر محسوسی در میزان بارش این مناطق مشاهده نمیشود. استانهای اصفهان و چهارمحالوبختیاری سال گذشته نیز بارندگی اندکی داشتند و امسال نیز در حدود همان میزان، با کمبود حدود ۳۰ درصدی بارش روبهرو هستند.
بارشها در سرچشمههای زایندهرود، آیا بارشهای مؤثری (برف) بودهاند؟
در این مدت، به جز یکی دو هفته، دماها نسبتا بالا بوده است. افزایش دما موجب تغییر نسبت باران و برف شده و سهم بارندگی بهصورت برف در این منطقه کاهشیافته است. در مناطقی مانند کوهرنگ که دمای هوا پایینتر است، بخش عمده بارشها همچنان به شکل برف رخداده . بااینحال، باتوجهبه اینکه بارندگیها حدود ۳۰ درصد کمتر از حالت نرمال بوده، ذخیره برفی نیز تقریبا به همین میزان کاهشیافته است.
پیشبینی شما نسبت به میزان بارشها تا فصل بهار چگونه است؟ آیا ممکن است در ماههای آینده با افزایش بارشها روبهرو شویم؟
در بازه زمانی دو تا سه هفته آینده، انتظار میرود میزان بارشها کمتر از حد معمول باشد. هرچند بارندگیهایی رخ خواهد داد، اما در حد نرمال نخواهد بود. پیشبینیها نشان میدهد در نیمه دوم اسفندماه شرایط تا حدودی بهبود یابد. بهطورکلی، میانگین بارش در استانهای جنوب غرب و غرب کشور، از جمله چهارمحالوبختیاری و حوضه زایندهرود، نسبت به سال گذشته بهتر خواهد بود. بااینحال، حتی در صورت وقوع بارشهای مطلوب، بازگشت کامل به وضعیت نرمال بعید به نظر میرسد.
یعنی بارشها در ماههای آینده نیز جبرانکننده کمبودها نیستند؟
بارشهای اخیر تا حدی جبرانکننده کمبودهای پیشین بوده و شرایط نسبت به سال گذشته اندکی بهتر است. بااینوجود، چرخه آبی کشور نیازمند زمان و تداوم بارش است. درحالیکه سال ۱۴۰۲ وضعیت بارشها بسیار مطلوب بود و ذخایر سدها افزایش یافت، در سال ۱۴۰۳ شرایط بارندگی افت چشمگیری داشت و این روند در سال ۱۴۰۴ نیز ادامه یافته است. اگرچه احتمال بارشهای مناسب در فصل بهار وجود دارد، اما انتظار شرایط پربارش نمیرود و در مجموع کشور همچنان با کمبود منابع آبی روبهرو خواهد بود.
وضعیت خشکسالی در استان اصفهان، چگونه خواهد بود؟ آیا این پدیده همچنان ادامهدار است؟
خشکسالی در کشور پدیدهای ماندگار است و بهزودی از میان نخواهد رفت. در برخی مناطق مانند حوضه زایندهرود وضعیت نسبت به سال گذشته اندکی بهتر شده، اما جریان رودخانه هنوز برقرار نیست. در تهران، قم، البرز، مرکزی و قزوین نیز باوجود مشابهت بارشها نسبت به سال گذشته، به دلیل کاهش شدید ذخیره سدها، وضعیت منابع آبی بدتر از پارسال ارزیابی میشود.
باتوجهبه شرایطی که به آن اشاره کردید، آیا همچنان کشاورزان برای دریافت حقابه خود با مشکل و محدودیت روبهرو خواهند شد؟
کشاورزان باید در برنامهریزی کشتهای بهاره، بهویژه برای محصولات صیفی و آببر، نهایت احتیاط را داشته باشند. در استانهایی چون مرکزی، قم، تهران، البرز و بخشی از اصفهان، به دلیل پایینبودن تراز سدها و کمبود شدید منابع، محدودیتهای جدی در مصرف آب کشاورزی اعمال خواهد شد.
آیا تأمین آب شرب در اصفهان برای تابستان با مخاطره روبهرو خواهد بود؟
اگرچه وضعیت بارشها نسبت به سال گذشته اندکی امیدوارکنندهتر است، اما به دلیل کاهش محسوس حجم ذخایر سدها، زمان زیادی نیاز است تا شرایط بهبود یابد. در مجموع، انتظار میرود تا پایان بهار، شرایط در جنوب فلات مرکزی و مناطق جنوبی کشور تا حدودی بهتر شود، اما همچنان چالش کمبود آب در بخشهای مرکزی کشور پابرجاست.
وضعیت سرچشمههای زایندهرود در شرایط کنونی چگونه است؟
بارشها خوب، اما ناکافی!
چشمه کوهرنگ این روزها حال خوبی ندارد؛ خشکی و افت شدید دبی آب در این چشمه علاوه برهمزدن تعادل آبی در زاگرس مرکزی، باعث شده تا زایندهرود نیز همچنان خشک باشد و آبی در بستر آن جاری نباشد.
-
لیلا مقیمی
دبیر گروه جامعه
