پیامدهای ترویج چندهمسری

در روزهای اخیر پوسترهای ترویج چندهمسری فضای مجازی را پُر کرده؛ پوسترهایی که فردی به نام میرزاعلی سیدحسینی که خود را استاد آموزش‌های چندهمسری و با سابقه 17 سال تعدد همسری معرفی می‌کند، در آن مدعی برگزاری کلاس‌های وی‌آی‌پی و معمولی جذب خانم‌های ایدئال برای زندگی چندهمسری است: «کلاس‌های صبح شامل: چگونگی پیدا کردن خانم‌های ایدئال، چگونگی عاشق کردن خانم‌ها و کلاس‌های بعدازظهر (وی‌آی‌پی) شامل: چگونگی تربیت خانم‌ها برای زندگی چندهمسری، ناهار و اجرای برنامه‌ها و سناریوهای مختلف برای موضوع‌ها و آموزش‌هایی که نمی‌توان در اینستاگرام بیان کرد.»

تاریخ انتشار: ۱۰:۱۸ - چهارشنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۰
مدت زمان مطالعه: 4 دقیقه

 این فرد، برای تدریس این مباحث، مبلغ 400 تا 700 هزار تومان در نظر گرفته و گفته که همسرانش (دو همسر دائم و دو همسر موقت) نیز در خلال آموزش‌ها او را همراهی می‌کنند؛ هر چند انتقادهای فراوان در روزهای گذشته در فضای مجازی باعث شد تا دادستان البرز به این موضوع ورود کند و با تذکر به این فرد، مانع برگزاری کلاس‌های چندهمسری شود؛ اما این اولین بار نیست که ترویج چندهمسری به صراحت کنونی در فضای مجازی رخ می‌دهد.
 همین چند وقت پیش بود که یک روحانی جوان با انتشار ویدئویی در فضای مجازی از زندگی با چهار همسر خود خبر داد و مدعی شد که زندگی بسیار ایدئالی دارد و در کنار شش فرزند و چهار همسرش بسیار خوشبخت است. این فرد که سال 96 یکی از برگزارکنندگان «اولین همایش احیای فرهنگ چندهمسری» در تهران بود در این ویدئوها می‌گوید من و همسرانم چندین سال است که درراه تبلیغ سنت الهی تعدد زوجات، انواع هجمه‌ها را متحمل شده‌ایم؛ اما سه‌گانه توهین، تهدید و تطمیع نتوانسته سد راه ما شود و خداوند متعال هم هرازگاهی به زیبایی ما را به ثبات قدم دعوت کرده که مثال بارزش هم‌زمانی بارداری سه همسر اول و دوم و سوم در سال ۹۷ است که در ناباوری تمام، خداوند به هرکدام فرزندی سالم عطا فرمود. او همچنین گفته که به‌طور روزمره در کانال اصلی خود در پیام‌رسان سروش که با عنوان «پایگاه تبیین چندهمسری اسلامی» فعالیت می‌کند، از تجربیات و تقسیم زمان عادلانه بین همسرانش هم می‌نویسد و از مردان دارای چند همسر می‌خواهد که برقراری عدالت را فراموش نکنند. مرد دو زنه در اینستاگرام نیز از شهرت زیادی برخوردار است. او با انتشار تصاویر مختلف از خود و همسرانش مدعی زندگی رؤیایی است و در فضای مجازی غوغا به پا کرده است. آن‌طور که رسانه‌ها گزارش داده‌اند، او اهل بوشهر است و به همراه دو همسر خود زندگی می‌کند؛ البته به گفته خودش هر دو همسرش از اقوامش هستند. از ازدواج اولش چند سالی می‌گذرد و دختر کوچکی هم از همسر اول خود دارد. این فرد در صفحه خود عکسی از مراسم ازدواج دومش منتشر کرده که همسر اول وی هم در آن حضور دارد. این عکس در صفحات هر دو همسر این فرد هم وجود دارد. همسر اول این شخص در شرح عکس یادشده نوشته وقتی کسی را دوست داشته باشید هر چیزی را که او دوست داشته باشد، شما هم دوست دارید. همسر دوم وی نیز در واکنش به انتقادهای کاربران نوشته همسر آن‌ها بدون پنهان‌کاری و با صداقت خواسته خود برای ازدواج مجدد را مطرح کرد و او و همسر اول این مـرد هــم با ایــن مـوضــوع کـنـار آمدند.

مباح، اما غیرمستحب

ترویج چندهمسری در جامعه درحالی رخ می‌دهد که این مسئله منتقدان و مخالفان بسیار زیادی دارد. اما پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای در این باره نوشته است:
 «در نظر حضرت آیت‌الله خامنه‌ای بنابر ادله معتبر دینی، چندهمسری مردان مباح، اما غیرمستحب است؛ اما از آنجا که مطابق دلایل قرآنی جواز آن مشروط به اطمینان از رعایت عدالت بین همسران شده است؛ بنابراین هرگاه از نظر عقلایی عدم تحقق رعایت عدالت بین همسران محتمل باشد، ازدواج مجدد شوهر جایز نیست.  همچنین در نگاه کلان معظم‌له به خانواده به‌عنوان مهم‌ترین نهاد اجتماعی در زندگی انسان و ضرورت شکل‌گیری خانواده و مراقبت و حفاظت از آن، عواملی در استحکام این بنیان الهی و شکل‌گیری آن مؤثر است از جمله: حفظ محبت و اعتماد متقابل زوجین، اصالت نقش مادری و تربیتی بانوان، پرهیز از راه‌یافتن نگاه مادی به خانواده و تجمل‌گرایی و رقابت‌های مادی خانواده‌ها، ترویج ازدواج آسان و نقش مهم و مؤثر والدین در آن و وظیفه دستگاه‌های حکومتی و رسانه‌ها در تسهیل امر ازدواج جوانان.  بر این اساس، از آنجا که در جامعه و کشور ما ازدواج مجدد مردان غالبا به ضرر استحکام خانواده و موجب تضعیف محبت زوجین و گاه فروپاشی خانواده است، نگاه معظم‌له به آن خوش‌بینانه و مثبت نیست و ازاین‌روست که این جمله در بیان ایشان تکرار شده است که: خدا یکی و محبت یکی و یار یکی».

چندهمسری با فرهنگ ایرانی هم‌خوانی ندارد

چندهـمـســـری از نـظـر اجتماعی و روانی نیز با پیامدهای زیادی همراه است. آن‌طور که مژگان نیکنام، روان‌شناس بالینی، به سایت معاونت امور زنان و خانواده ریاست‌جمهوری گفته: «شــایـــد تــرویـــج‌دهندگــان مـوضـوع چندهمسری این موضوع را در قاب زیبایی جلوه دهند؛ اما باید آگاه بود که عکس‌ها و تبلیغاتی که در این باب منتشر می‌شوند، تنها جنبه تزیینی و فیزیکی داشته و مصاحبه‌هایی که برای حمایت از آن انجام می‌شوند نیز جنبه مقطعی دارند. سلامت فیزیکی و روانی هر خانواده در “تک‌همسری” مرد میسر می‌شود و با رشد اجتماعی جوامع، باید اصل بر “تک‌همسری” باشد. همه ما می‌دانیم که امروزه با رشد اجتماعی، از نظر روانی شرایط برای چندهمسری بسیار سخت است؛ چراکه موجب تنش‌ها و تعارض‌های زناشویی و درنهایت ناسالم‌شدن فضای خانواده‌ها خواهد شد، در واقع چندهمسری فرایند زندگی سالم را مختل می‌کند. مگر زوجین از رابطه زناشویی و همسرداری چه می‌خواهند جز اینکه در طول زندگی مرد یا زن، همراه همسرش باشد و بتوانند در کنار یکدیگر فضای رشد و تعالی را طی کنند و در این فضا نیز فرزندان سالمی پرورش دهند.» نیکنام با بیان اینکه امروز در جامعه ما موضوع ترویج چندهمسری در حال رخ‌دادن است، بیان کرده: «شاید در جامعه ما افرادی با شرایط استثنا وجود دارند که تعدد زوجات داشته باشند؛ اما بحث “ترویج فرهنگ چندهمسری”، با وجود رشد اجتماعی و تعریف خانواده سالم، در بعد عام غیرمتعادل است؛ زیرا چندهمسری نظم خانواده را بر هم می‌زند و موجب تنش‌های روانی شدیدی خواهد شد.»

ترویج چندهمسری راه‌حل مشکل ازدواج جوانان نیست

رضا اسماعیلی، جامعه‌شناس نیز در گفت‌وگو با «اصفهان‌زیبا» با اشاره به هدفمندبودن برخی از تبلیغات چندهمسری در فــضــای مـجـازی می‌گوید: «درست است که اکنون با عدم تناسب آمار دختران و پسران واجد شرایط ازدواج روبه‌رو هستیم؛ اما نباید برای حل این مشکل از سیاست ترویج چندهمسری استفاده کرد؛ چراکه این مسئله با واقعیت‌های اجتماعی و فرهنگی جامعه هم‌خوانی ندارد. آسان‌سازی و فراهم‌کردن شرایط اقتصادی و اجتماعی و پیش‌شرط‌های مهم دیگر مثل اشتغال و پایین آوردن هزینه‌های زندگی که از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است، خودبه‌خود آمار ازدواج را نیز بالا می‌برد.»
او با اشاره به اینکه ترویج چندهمسری با الگوهای فرهنگی ما سازگار نیست، می‌گوید: «برخی از جوامع ممکن است این موضوع را از لحاظ فرهنگی به آسانی بپذیرند؛ به‌ویژه در کشورهای عرب‌زبان؛ اما در ایران چندهمسری یک امر نابهنجار به شمار می‌آید و باعث به وجود آمدن نگاه ابزاری به زنان و خدشه‌دار کردن منزلت اجتماعی و جایگاه زنان است.»