دستهبندی زیر اما نه ادعای کاملبودن دارد و نه دغدغه تحلیلی آکادمیک، بلکه تنها سعی در جمعآوری اطلاعات موجود دارد و ممکن است در طول تحقیق اشتباهاتی در آمارگیری بهصورت سهوی رخ داده باشد. علاوه بر این، اطلاعات بهدستآمده میتواند برای پژوهشگران حوزه رسانه نیز مفید باشد. بررسی اطلاعات بهدست آمده ما را به پنج دستهبندی رساند که به شرح زیر است:
1. در میان هفتاد و یک روزنامهای که هر روز PDF شان در اینترنت (سایت پیشخوان) منتشر میشود و در اختیار مخاطبان قرار میگیرد، تعداد هشت روزنامه به بحث گردشگری بهطور تخصصی میپردازند. این موضوع بدین معنی است که این روزنامهها هر روز یک صفحه یا بیشتر از صفحات روزنامه را به این عناوین اختصاص میدهند. از میان این روزنامهها میتوان به پیام ما، آسیا و جهان صنعت اشاره کرد.
2. در میان این هفتاد و یک روزنامه اما تعداد سی و هفت عدد در صفحات فرهنگ و هنر، تاریخ، جامعه و خبر بهصورت پراکنده این عناوین را مطرح میکنند و صفحه اختصاصی گردشگری ندارند. یعنی بنا به اقتضا و متناسب با رویکرد روزنامه چند روز از ایام هفته را به این موضوعات اختصاص میدهند. در نگاه به این روزنامهها میتوان از اعتماد، شرق، تجارت، همشهری و بسیاری دیگر نام برد.
3. علاوه بر روزنامهها، در میان خبرگزاریها که مطالبشان بهصورت آنلاین و در سایت منتشر میشود آنا، ایرنا، ایسنا، ایلنا، فارس، مهر و برنا صفحه اختصاصی گردشگری دارند. این صفحات عمدتا زیرمجموعه سرویسهای فرهنگ و هنر و جامعه است. در میان وبگاههای خبری اما تنها اقتصاد آنلاین صفحه اختصاصی گردشگری دارد.
4. در میان نشریات و مجلات عمومی و علمیپژوهشی که در کشور هر روز و هفته و ماه چاپ میشود، ده مجله (به نامهای فصلنامه آیندهپژوهی شهری، فصلنامه پژوهشهای گردشگری و توسعه پایدار، فصلنامه گردشگری شهری، فصلنامه گردشگری فرهنگ، فصلنامه مدیریت فراگیر، فصلنامه مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی، فصلنامه مطالعات جغرافیایی نواحی ساحلی، فصلنامه مطالعات مدیریت گردشگری، فصلنامه منظر، مطالعات کاربردی در علوم مدیریت، فصلنامه گیلگمش، فصلنامه گردشگری و توسعه، ماهنامه سفر) بهطور اختصاصی به مبحث گردشگری و مطالب مربوط به این حوزه اختصاص دارد.
5. علاوه بر اطلاعات بالا، آمار دیگری از عدم پرداختن به این مباحث وجود دارد که بهنظر قابل ملاحظه است. تعداد بیست و شش روزنامه، درباره مباحث گردشگری، میراث و صنایعدستی هیچ موضوع و تیتری برای ارائه به مخاطب ندارند و این موضوعات را بهصورت پراکنده و در میان سایر اخبار میگنجانند. چهارده خبرگزاری و وبگاه خبری نیز بنا به ماهیت تخصصیشان اخبار این حوزه را پوشش نمیدهند. این جمعآوری اطلاعات و دستهبندی محدود به ارائه آمار و اعداد نیست. درباره آنها میتوان عمیقتر و دقیقتر شد و تحلیلهای خوبی ارائه داد. مثلا اینکه چه رسانههایی با چه گرایش سیاسی یا اقتصادی به مباحث حوزه گردشگری و میراث بیشتر پرداختهاند یا اینکه عناوین این حوزهها در زیرمجموعه چه سرویسی ارائه شده است و نشان از زاویه دید گردانندگان آن رسانه دارد.
اما نکتهای که در این میان بیش از هر چیز جالب است، رشد این آمار نسبت به سالها و دهههای گذشته در کشور است و همین موضوع مؤید این ادعاست که چنین مقولاتی در کشور در حال گسترش روزافزون است و با توجه به وضعیت کشور، نیاز به پرداختن به آنها بهخصوص مبحث گردشگری پیش از همیشه احساس میشود. در مطالب پیشرو از این پس به یکی از رسانههای مرتبط با حوزه گردشگری، میراث و صنایعدستی خواهیم پرداخت و شما را در جریان کموکیف این جراید قرار خواهیم داد.
رسانهها میراث و گردشگری را جدی گرفتهاند؟
بهنظر میرسد با پشتسرگذاشتن دوران سیاه کرونا و نیاز اقتصادی کشور، گردشگری رونق روزافزونی پیدا کند. برای همین، نوشتن و گفتن از چنین مباحثی نیاز روز جامعه است. بهخصوص با توجهبه موقعیت کشور و تحریمهای ظالمانه علیه ایران، پرداختن به این موضوعها بیش از گذشته احساس میشود. در نتیجه برآن شدیم تا در یک بررسی دقیق، آماری از رسانههای فعال در حوزه گردشگری، میراث فرهنگی و صنایع دستی در اختیار مخاطبان قرار دهیم و علاوه بر این، آنها را با رسانههای این حوزه آشناتر کنیم. در ابتدا قرار بود لیستی ساده از جرایدی تهیه شود که به این مباحث میپردازند؛ ولی کمکم بررسیها گسترش پیدا کرد و حالا تبدیل به یک بانک اطلاعاتی کوچک شده است که گزارش پیش رو حاصل آن است.
-
سجاد حقیقت قهفرخی
خبرنگار
