علی امیدی، کارشناس روابط بینالملل، در ارزیابی سفر شیخ طحنون بن زاید آل نهیان به تهران و با اشاره به اینکه این سفر در پاسخ به سفر معاون سیاسی وزارت امور خارجه کشورمان به امارات (طی ده روز گذشته) صورت گرفته است، به «اصفهانزیبا» میگوید: «دکترین سیاست خارجی آقای رئیسی با اولویت روابط با همسایگان به کشورهای منطقه ازجمله امارات انتقال پیدا کرده است و اینکه دولت جدید ایران نگاه ویژهای به همسایگان دارد.» به گفته این استاد دانشگاه، امارات نیز همچون دیگر کشورهای همسایه ایران متوجه نگاه مثبت سیاست خارجی کشورمان و اینکه ما به دنبال آشتی یا ارتقای روابط با همسایگان هستیم، شده است.
او میافزاید: «در راستای این سیاست ایران، ما همچنین شاهد دیدار رئیسجمهور کشورمان با مشاور امنیت ملی امارات طی این سفر او به تهران بودیم. آنچه که در روابط دیپلماتیک چندان معمول نیست و مقامات همشأن میتوانند با یکدیگر دیدارهایی داشته باشند. سیدابراهیم رئیسی با این عمل سیگنال مثبتی را به امارات ارسال کرد که ایران حساب دیگری را بر روابط با همسایگان بهخصوص امارات باز کرده و به دنبال گشایش در همکاریها و تعاملات دوجانبه است. خصوصا اینکه امارات کشوری ثروتمند و مهمترین کشور منطقه بعد از عربستان نیز محسوب میشود و این موضوع از دید اقتصادی کشورمان با وجود تحریمهای ظالمانه آمریکا علیه ایران مخفی نمیماند.» امیدی با بیان اینکه امارات نیز به این جمعبندی رسیده است که باید سیاست خارجی خود را متناسب با شرایط و در سطح منطقهای پیش ببرد، میگوید: «پیش از این، امارات از عربستان تبعیت میکرد. از سویی عربستان نیز باتوجهبه بنبستی که در جنگ یمن، در جنگ داخلی سوریه و همچنین در رابطه با ایران رسیده، متوجه شده است، نمیتواند ایران را نادیده بگیرد. به همین خاطر به دنبال ایجاد صفحهای جدید در روابط با همسایگان میگردد. سیاستی که امارات نیز همچون ایران و ترکیه آن را دنبال میکند.» این استاد دانشگاه همچنین معتقد است که نزدیکی ایران با همسایگان اما به این معنی نیست روابط آنها عادی خواهد شد.
او خاطرنشان میکند: «برای مثال، روابط ایران با امارات تا عادی یا دوستشدن بسیار فاصله دارد. خصوصا اینکه امارات با رژیم صهیونیستی ارتباط نزدیکی برقرار کرده است و این موضوع از چشم ایران دور نمیماند و ایران نیز با درنظرگرفتن تمامی این شرایط حد و مرز روابط خود با این کشور را حفظ خواهد کرد.»
سیاست کنونی امارات در ارتباط با ایران، تنشزدایی است
به گفته امیدی، ممکن است سفر مشاور امنیت ملی امارات به تهران علاوه بر صحبت درخصوص اختلاف بر سر یمن و سوریه با هدف کاهش نگرانی ایران از ارتباط رسمی امارات با رژیم صهیونیستی نیز صورت گرفته باشد. او ادامه میدهد: «البته با این اختلافات سیاسی دو کشور ایران و امارات، نمیتوان انتظار داشت که مشکلات آنها به صفر برسد، بلکه کماکان این مشکلات ادامه دارد. اما آنها به نتیجه رسیدهاند که میتوانند با مدیریت روابط خود را در حوزههای مختلف تنشزدایی کنند.»
این استاد دانشگاه در پاسخ به این سؤال که آیا روابط نزدیک امارات با غرب و سیاستهای نظامی این کشور، در روابطش با ایران مشکلی ایجاد نخواهد کرد، میگوید: «امارات بر اساس معیارهای اقتصادی، یک کشور توسعهیافته به شمار میآید و با در آمد سرانهاش نوسازیهایی را انجام داده و دبی را به یکی از بهترین مناطق توریستی جهان آن هم در وسط بیابان تبدیل کرده است. بنابراین این شرایط قابل قبول و پیشرفته اقتضا میکند که در سیاست خارجی نیز شیوه تعاملگرایی را بهخصوص با همسایگان درپیش گیرد. به عبارتی، امارات به این درک رسیده است که نمیتواند سیاست تهاجمی را فرضا نسبت به همسایه خود همچون ایران پیاده کند و از طرف دیگر پروژههای توسعهای خود را هم ادامه دهد. در نتیجه همانطور که با کشورهای عربی و غربی همچون آمریکا و فرانسه و یا متأسفانه با رژیم صهیونیستی تعامل دارد، سعی میکند با ایران نیز رابطه نزدیکی برقرار کرده و با مدیریت صحیح از میزان اختلافات بکاهد. در واقع سیاست امارات طی سالهای اخیر کاهش تنش با کشورهای غیر دوست و ارتقای روابط با کشورهای دوست و در راستای استراتژی خود بوده است.»
امیدی همچنین با اشاره به اینکه سفر مشاور امنیت ملی امارات به تهران ممکن است با درنظرگرفتن روابط ایران و عربستان و حتی کپیبرداری از سیاست عربستان نسبت به کشورمان در احیای روابط انجامشده باشد، میافزاید: «سفر شیخ طحنون بن زاید به تهران بیارتباط با تنشزدایی ایران و عربستان نیست. روابط ایران و عربستان در سال آخر دولت حسن روحانی به نوعی در هالهای از ابهام گذشت و در سال جاری نیز احیای این روابط با وساطت عراق در حال انجام بود. حالا امارات هم به این جمعبندی رسیده است که ایران و عربستان خواستار تغییر فاز روابط خود در برطرفکردن خصومتهایشان هستند و با گفتوگو و دیپلماسی اختلافات خود را مدیریت خواهند کرد. تصور امارات این است اگر ایران و عربستان توانستهاند روابط دیپلماتیک خود را با تعامل جلو ببرند، ما هم نباید از این قافله عقب بمانیم. امارات میداند که ایران کشور قدرتمندی در منطقه به حساب میآید و برای حفظ امنیت منطقه نیاز است در ارتباط با ایران از سیاست تنشزدایی همچون عربستان و دیگر کشورها استفاده کند.»
