ابتدا لازم است به مقدمهای اشاره کنم؛ مو در حفرههای کوچکی در پوست به نام پیاز مو تشکیل میشود. درواقع، هنگامی که گروه خاصی از سلولها آمینواسیدها را به کراتین، نوعی از پروتئین که مو از آن ساخته میشود، تبدیل میکنند، رشد پایه پیاز مو که پاپیلا نام دارد، باعث تشکیل مو میشود. میزان تولید این اجزای اصلی پروتئین رشد مو را تعیین میکند. میزان رشد متوسط مو در حدود 2/1سانتیمتر در ماه است که در زنان بین سنین 15 تا 30سالگی سریعتر رشد میکند.
دلایل بروز ریزش مو
مهمترین دلیل ریزش مو تغذیه ناکافی است. حتی فقدان نسبی تقریبا هر ماده مغذی ممکن است باعث ریزش مو شود. اشخاصی که از کمبود ویتامین B6 رنج میبرند، دچار ریزش مو شده و افرادی که از کمبود اسیدفولیک رنج میبرند، اغلب کامل تاس میشوند؛ اما بعد از مصرف کافی این ویتامینها مو به شکل طبیعی رشد میکند.
دلیل اصلی دیگر بروز ریزش مو وجود استرسهای روحی و روانی همچون نگرانی، اضطراب و شوک ناگهانی است. استرس منجر به ایجاد تنش شدیدی در پوست جمجمه سر میشود. استرس همچنین به شدت بر میزان مواد مغذی ضروری مورد نیاز برای رشد سالم مو تأثیر میگذارد.
ضعف عمومی، سیفیلیس، سرماخوردگی مزمن، آنفولانزا و کمخونی همچنین منجر به بروز این اختلال میشود.
استرس باعث ضعیف شدن ریشه مو شده که این امر منجر به ریزش موها میشود. همچنین عدم بهداشت جمجمه سر میتواند باعث ریزش مو شود. علاوه بر این، عدم رعایت بهداشت موی سر از طریق انسدادکردن منافذ پوست سر با کثافت و ناپاکی ریشه مو را ضعیف میکند. در نهایت وراثت عامل مهم دیگری در ریزش مو است.
راهکارهای درمانی
داشتن موی سر سالم تا حد زیادی به مصرف مقادیر کافی از مواد مغذی ضروری در رژیم غذایی روزانه فرد بستگی دارد. مو از پروتئین درست شده است و پروتئین کافی برای داشتن موی پرپُشت و انبوه ضروری است.
زنان به 60 گرم، مردان به 80 تا 90 گرم، پسرها و دخترهای نوجوان به 80 تا 100 گرم پروتئین نیاز دارند.
پروتئین در شیر، ماست، سویا، تخممرغ، پنیر، گوشت و ماهی وجود دارد.
اما فقدان ویتامین A میتواند باعث زشتشدن موی سر شود. کمبود برخی از ویتامینهای B، آهن، مس و ید نیز میتواند باعث بروز اختلالاتی همچون ریزش مو و سفیدی پیش از موعد موها شود.
کمبود اینوزیتول هم باعث ریزش مو میشود. هر فردی که در موی خود دچار مشکلاتی است باید غذاهای غنی از اینوزیتول همچون مخمرها، جگر و ملاس را مصرف کند. با این حال، تحقیقات نشان داده است که زنان نیاز کمتری به اینوزیتول دارند.
اگرچه این ویتامین میتواند به تحریک رشد موی یک زن کمک کند، فقدان آن احتمالا دلیل اصلی رشد پایین مو نیست.
زنها اغلب از کمبودید و ویتامین B1 رنج میبرند که این کمبودها میتواند باعث کندشدن جریان گردش خون به جمجمه سر تا حدی شود که مو ممکن است بریزد و موی جدید بسیار آهسته رشد کند.
زنانی که در رژیم غذایی خود از ید، ویتامینهای B و آهن استفاده میکنند از رشد موی بهتری برخوردار خواهند بود.
عادله دیویس، متخصص معروف تغذیه در جهان میگوید: افزایش مصرف پروتئین، به ویژه جگر، جوانه گندم و مخمرها و استفاده از یک قاشق چایخوری اینوزیتول معمولا ریزش مو را در مردان متوقف کرده است و من هم سه یا چهار نفری را دیدهام که مویشان بعد از مصرف این مواد مغذی پرپُشت شده است.
بنابراین، افرادی که از ریزش مو رنج میبرند باید از یک رژیم غذایی متعادل و متوازن استفاده کنند، رژیم غذایی که از دانهها، آجیلها و غلات، سبزیجات و میوهها تشکیل شده است.
این رژیم غذایی مقادیر کافی تمام مواد مغذی ضروری را برای بدن فراهم میکنند. هر گروه غذایی باید یکی از این سه وعده غذایی اصلی را فراهم کند. با این حال، این غذاها باید با مصرف غذاهای مشخصی همچون شیر، روغن سبزیجات، عسل، جوانه گندم، مخمرها و جگر کامل شوند.
درمانهای خانگی
اثبات شده است که چندین درمان خانگی در پیشگیری و درمان ریزش مو مؤثر هستند. مؤثرترین درمان در این میان، مالش جمجمه سر به وسیله انگشتان بعد از شستن مو با آب سرد است.
جمجمه سر را باید آنقدر مالش داد تا با گرمای تولید شده به تدریج شروع به گِزگِزکردن کند، این کار غدد چربی را تحریک کرده و به چرخش خون در نواحی آسیب دیده انرژی میبخشد و رشد مو را سالم میکند.
جالب است بدانید روغن آملا که از طریق جوشاندن قطعات خشک آملا در روغن نارگیل آماده شده است، تقویتکننده ارزشمندی برای غنی کردن رشد مو است.
ترکیب مقدار مساوی عصاره آملای تازه و آب لیموترش که به عنوان شامپو استفاده میشود، منجر به رشد مو و جلوگیری از ریزش آن خواهد شد.
کاهو در پیشگیری از ریزش مویی که بر اثر کمبود مواد مغذی به وجود آمده است، نیز مفید است.
گفته شده است که ترکیبی از عصاره کاهو و اسفناج به رشد مو کمک میکند البته اگر نیم لیتر از این ترکیب در روز مصرف شود.
نوشیدن روزانه عصاره یونجه در ترکیب با عصاره هویج و کاهو تا حد قابل توجهی به رشد موها کمک میکند، ترکیب این عصارهها غنی از عناصری است که به ویژه برای رشد مو مفید هستند. به هنگام مهیا کردن عصاره یونجه، برگهای این گیاه را بهتر است تازه استفاده کرد.
استفاده روزانه از روغن نارگیل تصفیهشدهای که با آب لیمو ترکیب شده است روی مو از ریزش مو جلوگیری کرده و آن را تقویت میکند.
همچنین استفاده از عصاره برگهای سبز گشنیز روی مو درمان مفیدی محسوب میشود.
گیاه تاجخروس درمان ارزشمند دیگری برای جلوگیری از ریزش موست. استفاده از عصاره برگ تازه این گیاه به رشد مو کمک کرده و آن را نرم میکند.
روغن خردلی که با برگهای حنا جوشانده شده در رشد سالم مو مؤثر است، در حدود 250 گرم روغن خردل را باید در ظرف حلبی جوشاند.
مقدار کمی از برگهای حنا را باید بهتدریج در این روغن قرار داد تا حدود 60 گرم از این برگها در این روغن سوزانده شود.
سپس این روغن را باید از میان پارچهای عبور داد و در شیشهای ریخت. ماساژ منظم سر با این روغن باعث پرپُشتشدن مو میشود.
درمان مؤثر خانگی دیگر برای رفع ریزش مو استفاده از شیره نارگیل روی جمجمه سر و ماساژ آن برای رفع ریزش مو نیز است، این ترکیب مو را تغذیه کرده و رشد آن را افزایش میدهد.
شستن مو با خمیر درستشده از black gram dal و شنبلیله مو را تقویت میکند. خمیری را که از لوبیای سودانی درست شده است میتوان همچنین به شکل منظم روی نقاط تاس سر به کار برد. استفاده مداوم از روغن کرچک به عنوان روغن مو به رشد پرپُشت مو هم کمک میکند.
ثابت شده است که درمانهای خانگی مشخصی برای رفع ریزش مو مؤثر هستند.
خمیر درست شده از دانههای لیمو و دانههای فلفل سیاه یکی دیگر از درمانهای ارزشمند برای رفع این اختلال است.
این خمیر دارای اثر تحریککنندگی است، خمیر گردش خون را در نواحی آسیب دیده افزایش داده و رشد مو را تحریک میکند. این خمیر را باید دو بار در روز برای چند هفته استفاده کرد.
درمان مؤثر دیگر برای رفع ریزش مو، خمیر گیاه شیرین بیان است که با آسیاکردن قطعات این گیاه در شیر با کمی زعفران درست میشود.
این خمیر را باید شبها قبل از رفتن به رختخواب روی نقاط تاس سر به کار برد.
