التهاب معده ممکن است حاد و فرساینده یـا مزمـن و تضعیف کننـده باشـد. ثابـت شـده اسـت کـه نـوع دوم؛ یعنـی التهـاب معـده مزمـن و تضعیفکننـده در نیمـی از بیمارانـی کـه از کمبـود شـدید آهـن رنـج میبرنـد وجـود دارد؛ همچنیـن یبوسـت بیشـتر از هر بیماری دیگری التهاب معده را وخیمتـر میکنـد.
علائم بروز التهاب معده
مهــمترین عـلائم بـروز التهــاب معــده ازدسـت دادن اشـتها، تهـوع، اسـتفراغ، سردرد و سرگیجه است؛ همچنین ممکن است درد و حس ناراحتی در ناحیه معده وجود داشـته باشـد. در مـوارد مزمن تـر ، حسـی از پربـودن و سـیری در شـکم، به ویـژه بعـد از خـوردن یک وعـده غذایـی وجـود دارد. بیمـار ممکـن اسـت از تـرش کـردن نیز شـکایت داشـته باشـد. وجـود ایـن بیمـاری بـرای مدت زمـان طوالنـی اغلـب منجـر بـه کاهـش وزن، کم خونـی و گهگاهـی خونریـزی معـده میشـو د . همچنــیـــن بیــمــــار ممکــــــــن اســــــــت برونریـزی مخـــاط و کاهـــش تـــرشح اسـیدهیدروکلریک را در طـول حملات شـدید و در مـوارد مزمـن تجربـه کنـد.
دلایل بروز التهاب معده
شایــعترین دلیــل بـروز التــهاب معـده اشتباهات تغذیهای همچون پرخوری، خوردن غذاهایی که به شـکل نادرسـتی ترکیـب یـا پختـه شـده اسـت، مصـرف بیش از حد چای غلیظ، قهوه و مشروبات الکلی، اسـتفاده مـداوم از مقادیـر زیادی از چاشـنیها، سـسها و… اسـت. التهاب معده ممکن است بعضی وقتها بعـد از بیماریهـای خاصـی همچـون سـرخک، دیفتـری، آنفولانزا، ذات ریـه ویروسـی و… به وجود آیـد. التهاب معده اغلب از نگرانی، اضطراب، غم و استرس طولانی مدت به وجـود می آید. علاوه براین استفاده از داروهای خاص، مواد اسـیدی و مواد سـوزآور قوی ممکن اسـت باعث افزایش التهاب معده شود.
درمان
بیمـار بایـد بـرای درمـان التهـاب معـده مزمـن و حـاد از روزه اسـتفاده کنـد. در مـوارد حاد، بیمـار معموال بعـد از یک روزه کوتـاه، به مـدت دو یا سـه روز بهبـود پیدا خواهـد کـرد. در مـوارد مزمـن، روزه ممکـن اسـت برای دوره طولانی تـر؛ یعنـی هفت روز و بیشـتر ادامـه پیـدا کنـد. بـه عنـوان جایگزیـن روزههـای کوتاه مـدت را میتـوان در فواصل یک یا دوماه؛ بسـته به پیشرفتی کـه در بهبـود از بیمـاری حاصـل میشـود تکـرار کـرد. روزه را میتـوان بـا مصـرف آبمیوه هـا نیـز گرفـت. بـا اسـتفاده از روزه آبمیـوه، مصـرف مـواد محرکـه بلافاصلـه متوقـف شده، معده اسـتراحت کرده و مواد سمی کـه باعـث ایـن التهـاب شـده، کاهـش پیـدا میکننـد. مـواد زائـد از بـدن، به وسـیله روزه گرفتـن کاهـش پیـدا میکنـد و بیشـتر مـواد زائـد جمع شـده در بـدن از آن خـارج میشـود. بعـد از آنکـه علائـم حـاد بیمـاری کاهـش پیدا کـرد، بیمار بایـد از یک رژیـم غذایی فقـط بـا اسـتفاده از میوه ها بـرای سـه روز دیگـر نیـز اسـتفاده کند. میوه هـای آبـداری همچـــــون سیــــب، گـــالبــــی، انگـــــور، گریپفـروت، پرتقال، آنانـاس، هلـو و طالبـی را میتـوان در فواصـل پنج سـاعته در طـول ایـن دوره مصـرف کـرد. بعـد از آن بیمـار میتوانـد به تدریـج از یـک رژیـم غذایـی متعـادل و متـوازن کـه بـر اسـاس سـه گـروه اصلـی غذایـی یعنـــی 1:دانـــه ها، آجیــــل ها و غلات، 2:سـبزیها، 3 :میوه هـا شـکل گرفته اسـت، بـه شـکل زیـر اسـتفاده کند:
هنـگام بلنـد شـدن از خـواب: یـک لیـوان آب ولـرم بـه همـراه لیموترشـی کـه به تازگـی عصـاره آن گرفته شـده اسـت با یک قاشق عسل مصرف شود.
صبحانه: میوه های تازهای همچون سیب، پرتقال، موز، انگور، گریپفروت، چنـد عـدد آجیـل خـام و یـک لیـوان شـیر استفاه شود.
اواسـط صبـح: یـک عـدد سـیب، مـوز یا هر میوه دیگری مصرف شود. ناهـار: سـبزیجات بخارپـز شـده، دو یـا سه قطعه نان یا نان چپاتی سـبوسدار و یک لیوان شیر کم چرب استفاده شود. اواســــط بعـــدازظهــــر : یـک لیــــوان آبمیوه یا سـبزیهای تازه یا آب نیشـکر مصرف شود. شام: کاسه بزرگی از ساالد سبزیهایی همچـون گوجـه، هویـج، چغنـدر قرمـز ، کلـم، خیـار بـا دسـری از آبلیمـو و روغـن زیتـون اسـتفاده شـود. تمـام جوانه هـای موجـــود همچــــون دانــــههای یونجــه، لوبیاهـا، کـره و پنیـر تـازهای کـه در منـزل درست شده، نیز مناسب است.آبمیوه یا سـبزیهای تازه یا آب نیشـکر مصرف شود.
شام: کاسه بزرگی از سالاد سبزیهایی همچـون گوجـه، هویـج، چغنـدر قرمـز ، کلـم، خیـار بـا دسـری از آبلیمـو و روغـن زیتـون اسـتفاده شـود. تمـام جوانههـای موجـــود همچــــون دانــــههای یونجــه، لوبیاهـا، کـره و پنیـر تـازهای کـه در منـزل درست شده، نیز مناسب است.
زمـان خـواب: یـک لیوان شـیر تـازه یا یک عدد سیب مصرف شود.
موارد دیگری که باید رعایت شود
بیمار باید از اسـتفاده از الـکل، نیکوتین، ادویه ها و چاشـنیها، غذاهای گوشتی، فلفـل قرمـز، مـواد تـرش، ترشـیها، چـای غلیظ و قهـوه خـودداری کند. فـــرد بیمـار همچنیـــن بایـــد از مصـــرف شـیرینیها، کیک هایـی کـه هضمشـان سنگیـــــــن اســــت و آبهـــای گـــــازدار خـودداری کنـد. در عیـن حـال، او بایـد شیـــر کم چـرب و پنیـــر لـور را در مقــادیـــر فراوانـی مصـرف کنـد. مصـرف آب هویجـی کـه بـا آب اسـفناج ترکیب شـده نیـز در درمان التهـاب معده بسیــار مفیـد اسـت)۲۰۰ میــلی گـــرم آب اسـفناج را باید با ۳۰۰ میلیگـرم آب هویج در ایـن ترکیـب مخلـوط کـرد(. غذاهـای بسـیاری زیـادی را نبایـد در یـک وعـده غذایـی بـا یکدیگـر مصـرف کـرد. شـام را بایـد حداقـل دو سـاعت قبـل از رفتن بـه رختخواب خورد. روزانه هشـت تا 10 لیـوان آب الزم اسـت؛ امـا آب را نباید بـه همـراه غـذا مصـرف کـرد؛ زیـرا ایـن کار شـیرههای گوارشـی را رقیـق میکنـد و فراینـد هضـم را بـه تأخیـر میانـدازد. از همـه مهمتـر اینکـه هنـگام غذاخـوردن نبایـد عجلـه داشـت و غـذا را بهتـر اسـت در فضایی آرام و به دور از هرگونه تنشـی خـورد. آب آناناس، درمان غذایی خوب دیگری بـــرای رفـع التهــــاب معـــده محســــوب میشـود. این عصاره به معده استراحت الزم را میدهـد. همچنیـن ویتامین هـا و مـواد معدنـی را بـرای آن فراهـم میکنـد. ا گـر هیـچ چیـزی بـه جـز آب آنانـاس در طول ۲۴ ساعت نخسـت مصرف نشود، معده میتواند به شـرایط نرمال و طبیعی خـود بازگردد. از شـروع درمـان، تنقیـه بـا آب گـرم بایـد بـرای حـدود یـک هفتـه روزانـه اسـتفاده شـود تـا روده هـا تمیـز شـوند.
رفع یبوست و گرما در درمان مؤثر است
ا گـر بیمـار از یبوسـت نیـز رنـج میبـرد، بایـد تمـام تلاش خـود را بـر روی رفـع آن متمرکـز کنـد. بیمـار بایـد روزانـه از مالـش و ماسـاژ خشـک نیـز اسـتفاده کنـد. اسـتفاده از گرمـا به وسـیله کمپرسـور گـرم یـا شیشـه آب گـرم دو بـار در روز یـا بـا معـده خالـی یا دوسـاعت بعـد از خـوردن غـذا میتوانـد در درمـان ایـن بیمـاری مؤثـر باشـد. بیمـار نبایـد هیـچ کار ذهنـی و جسـمی سـختی را انجـام دهـد. بـا ایـن حـال، او بایـد ورزشهـای سـبک و هـوازی ماننـد پیـاده روی، شـنا و گلـف را در برنامـه خـود بگنجانـد. در ضمـن او بایـد خـود را از نگرانـی و تنشهـای روحـی و روانـی خلاص کنـد.
