سه ماه بدون کودک سرراهی

پیداشدن یک نوزاد پسر پیچیده‌شده لابه‌لای پلاستیک سیاه در سطل زباله‌ای در حوالی نازی‌آباد و نوزاد دختر دیگری حوالی شیرخوارگاه آمنه در خیابان ونک تهران در روزهای اخیر حاشیه‌‌های زیادی را به دنبال خود به وجود آورد و باعث شد تا توجه افکار عمومی را به سمت و سوی کودکان رها شده و مقوله فرزندخواندگی جلب کند؛ هر چند در این مدت اعداد و ارقام نجومی از رهاشدگی کودکان از سوی مراجع غیررسمی اعلام شد؛ مثلا محمدرضا محبوب‌فر که عضو انجمن علمی ارتقای سلامت است مدعی شد که در ۱۰ روز حدود پنج‌هزار نوزاد در کشور رها شـده‌اند! آمــاری نــجـــومـی و سربه‌فلک‌کشیده که محبوب‌فر مدعی شده بود بر اساس اطلاعاتی به دست آورده که مراکز بهداشتی، مددکاران اجتماعی و دیگر مراجع در اختیارش قرار داده‌اند؛ این درحالی است که عبدالرضا اسماعیلی، معاون امور اجتماعی بهزیستی استان در گفت‌وگو با «اصفهان‌زیبا» می‌گوید از شروع سال تا به الان کودکی در اصفهان رها نشده است. او همچنین معتقد است در سال‌های اخیر و با توجه به ارتقای سطح آگاهی مردم می‌توان گفت دیگر کودک رها شده به معنای واقعی در اصفهان وجود ندارد.

تاریخ انتشار: ۰۲:۳۷ - چهارشنبه ۱۱ خرداد ۱۴۰۱
مدت زمان مطالعه: 3 دقیقه
حدود سه ماه از شروع سال جدید می‌گذرد. آیا در این مدت کودکی در اصفهان در خیابان رها شده است؟
خیر، تاکنون گزارشی از رهاشدگی کودکان در خیابان نداشته‌ایم.
سال گذشته به تفکیک دختر و پسر چه تعداد کودک سر راه قرار گرفتند؟
در سال گذشته دو دختر و یک پسر رهاشده در بهزیستی اصفهان پذیرش شده‌اند.
به طور کلی سالانه چه تعداد کودک در خیابان رها می‌شوند؟
معمولا سالانه کمتر از شش کودک در خیابان‌های شهر (بیشتر در مجاورت بهزیستی) رها می‌شوند که در صورت سالم‌بودن به خانواده‌های متقاضی واگذار می‌شوند.
آمار کودکان سر راهی در اصفهان در سال‌های اخیر نسبت به سالیان گذشته با چه تغییری مواجه بوده است؟ روند آن افزایشی بوده یا کاهشی؟
این روند در سال‌های اخیر با کاهش روبه رو بوده است؛ به طوری که می‌توان گفت به دلیل ارتقای سطح آگاهی مردم دیگر کودک رها شده به معنای واقعی در اصفهان نداریم؛ برای مثال در گذشته ممکن بود خانواده‌ای به علت فقر و وضعیت بد اقتصادی کودک خود را در خیابان رها کند؛ اما اکنون خانواده‌ای که شرایط نگهداری کودک را ندارد، ترجیح می‌دهد اصلا بچه‌دار نشود.در اصفهان ثبت شده است.
در سال گذشته چه تعداد فرزند به متقاضیان اصفهانی واگذار شد؟
پارسال حدود 130 کودک به خانواده‌های متقاضی واگذار شدند که بیشترین تقاضاها نیز برای به سرپرستی‌گرفتن کودک دختر بوده است.
معمولا تمایل خانواده‌ها برای به‌سرپرستی‌گرفتن کودکان در چه رنِج سنی است؟
براساس دستورالعمل‌ها بهزیستی این امکان را دارد که کودکان تا 17 سال را واگذار کند؛ اما مسئله این است که خانواده‌های متقاضی خیلی رغبتی به سرپرستی‌گرفتن کودکان بالای هشت سال را ندارند؛ به این دلیل که معتقدند کودک دیگر با آن‌ها ارتباط عاطفی برقرار نمی‌کند و معمولا نوزادان و کودکان سه و چهار ساله متقاضیان بیشتری دارند.
بسیاری از متقاضیان فرزندخواندگی از زمان‌بر بودن این پروسه گلایه دارند. دلیل طولانی بودن این فرایند چیست؟
در سال‌های اخیر به دلیل ارتقای سطح آگاهی مردم، آمار کودکان سرراهی نیز کاهش یافته است و به همین دلیل اگر شرایط نگهداری فرزند را نداشته باشند، ترجیح می‌دهند بچه‌دار نشوند.
گفته می‌شود بیشترین بچه‌هایی که در بهزیستی حضور دارند، کودکان بدسرپرست هستند. آیا کودکان بدسرپرست نیز امکان واگذاری دارند؟
بله، تمامی واگذاری‌ها مختص کودکان بدسرپرست است؛ البته این کودکان به صورت مهمان و امین موقت به خانواده‌های متقاضی واگذار می‌شوند و به خانواده‌ها این نکته گوشزد می‌شود که کودکان مهمان آن‌ها هستند و احتمال آنکه سرپرستی‌شان گرفته شود و دوباره نزد خانواده‌هایشان باز گردند، وجود دارد.
کودکان بدسرپرست در چه بازه زمانی می‌توانند مهمان خانواده‌های متقاضی باشند؟
این مسئله به حکم مراجع قضایی بستگی دارد؛ ممکن است شش ماه یا یک سال یا یک سال و نیم. پس از این بازه زمانی اگر صلاحیت پدر و مادر از سوی مراجع قضایی تأیید نشد، قاضی حکم دائمی را برای خانواده متقاضی صادر می‌کند و شناسنامه صادر می‌شود.
کودکی که به صورت امین موقت و مهمان به خانواده متقاضی سپرده می‌شود و سپس براساس حکم قاضی مجددا به خانواده قبلی خود باز می‌گردد، آیا در این بازه از نظر روحی و روانی دچار مشکل نمی‌شود؟
کودکانی که در بهزیستی زندگی می‌کنند، هیچ‌گاه شرایط ایدئال ندارند و همیشه در شرایط بد و بدتر به سر می‌برند؛ درست است که پس از ترک کودک و بازگشت او به سوی پدر و مادر واقعی‌اش، خانواده متقاضی نیز لطمه می‌بیند، اما باید در نظر داشت که در ماجرای امین موقت قرار است خلع عاطفی کودک برطرف شود و نه متقاضیان. بیشترین نیاز کودک صفر تا دو ساله‌ای که در شیرخوارگاه حضور دارد، آغوش مادر و ارتباط با اوست؛ بنابراین اگر این کودک در شیرخوارگاه و در کنار پرستاران و مددکاران مختلفی حضور داشته باشد، مسلما بیشتر آسیب می‌بیند تا اینکه یک مادر برای بازه‌ای هر چند اندک کودک او را همراهی کند و کودک بعد از یک سال یا یک سال و نیم نهایتا به خانواده زیستی خود تحویل داده ‌شود.
آیا می‌توان گفت در برخی از شهرستان‌ها یا بعضی از مناطق شهری آمار کودکان رها شده بیشتر است؟
خیر، شاید در مرکز استان این آمار کمتر باشد؛ به این دلیل که سطح آگاهی و فرهنگ مردم بالاتر است و به هرحال در مناطق آسیب‌زا و فقیر‌نشین این مسئله ممکن است بیشتر به چشم بخورد.
کودکانی که معتاد به دنیا آمده‌ و سپس رها شده‌اند، آیا پس از درمان متقاضی سرپرستی دارند؟
بله، این کودکان نیز به عنوان مهمان به خانواده‌های متقاضی سپرده می‌شوند.
بسیاری از خانواده‌های متقاضی از زمان‌بر بودن پروسه فرزندخواندگی گلایه دارند. دلیل طولانی بودن این فرایند چیست؟
دلیل آن تقاضای بالای خانواده‌ها و همچنین تعداد کم کودکانی است که امکان واگذاری دارند.