تری و رطوبت باعث ایجاد انواع چاقی میشود، اما این رطوبت چگونه در بدن ایجاد میشود؟ در جواب این سؤال باید گفت؛ برخی فعالیتها یا خوراکیها باعث افزایش بیش از مقدار طبیعی رطوبت و تری در بدن میشوند و همینها ایجادکننده چاقی هستند.
عوامل دخیل در چاقی
اسباب ایجاد تری در بدن و در نتیجه ایجاد چاقی عوامل زیر است:
عدم تحرک: تحرک نداشتن سبب افزایش رطوبتهای زائد و در نتیجه چاقی میشود.
کثرت خواب: خواب، طول و عمق دارد. طول خواب افراد یعنی مدت زمانی که فرد بخوابد و سرحال شود، به گرمی و سردی بستگی دارد؛ هرچه فرد گرمتر باشد، با خواب کمتری نشاط خواهد داشت و برعکس برای سرحال بودن فردِ سردمزاج نیاز به مدت زمان خواب بیشتری دارد این در حالی است که هر دو سالم هستند و سوء مزاج ندارند ولی افرادی که سوء مزاج دارند، حتی با زمان خوابیدن مناسب هم سرحال نخواهد بود.
-عمق خواب: خواب و عمق آن به میزان رطوبت فرد بستگی دارد؛ هرچه بدن یک فرد مرطوبتر باشد، عمق خواب افزایش مییابد. اگر فردی با کوچکترین صدایی بیدار میشود یعنی خشکی غلبه دارد. اگر فردی بیش از نیاز بخوابد، رطوبت در بدن افزایش مییابد.
–خواب نیمهروز: خواب در نیمهروز بهویژه پس از ناهار افزایش رطوبت و بیماریهای مفصلی میدهد. فقط افراد گرم مزاج و افراد ضعیف که اگر نخوابند فعالیت مناسبی ندارند مجاز هستند قبل از اذان ظهر یک خواب کوتاه(قیلوله) داشته باشند.
–تجمع فضولات: روی هم خوری و تجمع اخلاط خام در بدن که دفن شدهاند، میزان تری را در بدن افزایش میدهد.
-اخراج بیش از حد خلط صفرا: هر ۴ خلط در عروق جریان دارند؛ گاهی مشاهده میشود افراد پس از لاغر شدن عصبی میشوند، چون با لاغری بلغم اضافی خارج میشود ولی خلط صفرا وجود دارد و خود را بروز میدهد. پس در رژیمهای لاغری این دو خلط باید به موازات هم خارج شوند هر چند وقت یکبار باید داروی خارجکننده خلط صفرا مثل آلوبخارا یا تمرهندی به بیمار داد که صفرای زائد را دفع کند و تعادل برقرار شود. افرادی که مواد ترش زیاد میخورند(صفرابر) صفرای خود را خارج میکنند. خلط صفرا رطوبت بلغم را گرم میکند و تبدیل به خلط خون میکند. اگر صفرای بدن بدون دلیل خارج شود، بلغم خود را بروز میدهد و بر بدن غالب میشود.
-پرخوری و پرنوشی: افراط در خوردن و نوشیدن، از اسباب عمده ایجادکننده تری بدن و در نتیجه چاقی است.
-کثرت خوردن غذاهای تر: میوههای تر در طب رایج برای رژیم لاغری توصیه میشود برخی میوهها رطوبت دارند و تری فرد را افزایش میدهند با اینکه ابتدا ممکن است فرد لاغر شود ولی پس از مدتی ثابت و حتی افزایش وزن خواهند داشت. میوههای مجاز برای رژیم لاغری انگور و سیب است و اگر فردی تمایل به خوردن میوههای تر مثل زردآلو دارد بهتر است خشک استفاده کند که رطوبت را افزایش ندهد.
–کثرت خوردن غذاهای تر: برخی میوهها رطوبت دارند و تری فرد را افزایش میدهند، با اینکه ابتدا ممکن است فرد لاغر شود ولی پس از مدتی ثابت و حتی افزایش وزن خواهند داشت. میوههای مجاز برای رژیم لاغری انگور و سیب است و اگر فردی تمایل به خوردن میوههای تر مثل زردآلو دارد، بهتر است خشک استفاده کند که رطوبت را افزایش ندهد.
-استحمام معتدل: حرارت باعث ذوب شدن رطوبت میشود در استحمام معتدل، حرارت حمام بالا نیست در این حالت، تریها به سطح پوست آمده ولی حرارتی وجود ندارد که آن را دفع کند، بنابراین مجدد تری آب را جذب کرده و رطوبت بالا میرود.
–استفاده از آبزنها: آبزنها، مخزنهای آب بزرگی است که دارو را داخل آن مخزن میریختند. اگر آبزن معتدل باشد، فقط رطوبترسانی میکند.
امروز از آبزنها برای بیماریهای زنان و بیماری مفصلی استفاده میشود. مثلاً آبزن بومادران برای دردهای استخوانی و سردی اندامها که باید آب خیلی گرم دائم داخل مخزن شود، اگر آب معتدل و سرد باشد رطوبت را بالا میبرد.
–شادی و خشم متعادل: ناراحتی معتدل و شادی معتدل اعراض نفسانی(حالات روحی) بر گرمای درونی بدن اثر میگذارد. در عصبانی شدن حرارت به خارج میآید و بدن را جمع میکند. اگر خشم و غضب تکرار شود، در طولانی مدت گرمای بدن هدر رفته و فرد را به سمت سردی میبرد.
شادی معتدل، حرارت را کم به بیرون میآورد و رطوبتبخش زیادی میشود؛ مثلاً در کودکان محیط شاد باعث رشد آنها و ایجادکننده تری است.
-چاقی طبیعی و چاقی غیرطبیعی: در چاقی طبیعی عملکرد فرد مختل نمیشود ولی در چاقی غیرمجاز افعال طبیعی بدن اختلال دارند که باعث نقص در عملکرد اندامها میشود. نقص در عملکرد اندامها به معنای بیماری و مرض است.
ضرورت اصلاح سبکزندگی
در طب ایرانی برای رفع یک مشکل یا بیماری صرفاً یک حرکت درمانی مؤثر نیست و باید بسیاری از امور اصلاح شود که اکثر این امور مربوط به سبک زندگی فردی است. پس اگر مبتلا به چاقی هستید(چه چاقی کل بدن و چه چاقی در اندامی خاص) صرفاً گرفتن رژیم غذایی نمیتواند نتیجهبخش باشد و یا در صورت نتیجه دادن این نتیجه دائمی نخواهد بود و بعد از تغییر سبک غذایی چه بسا اضافه وزن بیشتر شود. اگر قصد کاهش وزن را دارید، باید تحت نظر پزشک متخصص طب سنتی تمام امور مربوط به اصلاح سبک زندگی را رعایت کنید.
