مورا نیز دقایقی پس از پایان این دوره از مذاکرات، در صفحه توییترش نوشت: «دو روز مذاکرات نزدیک در دوحه بر سر برجام داشتیم. متأسفانه هنوز پیشرفتی که تیم اتحادیه اروپا بهعنوان هماهنگکننده نسبتبه حصول آن امیدوار بودند، به دست نیامده است. ما به کار با ضرورت بیشتر برای بازگرداندن ثبات منطقهای و توافق کلیدی عدم اشاعه هستهای به مسیر خود ادامه خواهیم داد.» این اظهارات مورا درحالی منتشر شد که حسین امیرعبداللهیان در گفتوگویی با همتای قطریاش درباره مذاکرات ضمن تشکر از حسن میزبانی قطر اظهار داشت: «ارزیابی ما از مرحله اخیر مذاکرات در دوحه مثبت است.» وزیر امور خارجه کشورمان افزود: «تأکید میکنم که ما برای رسیدن به توافقی خوب، قوی و پایدار جدی هستیم و در صورت واقعبینی آمریکا، توافق دستیافتنی است. مذاکرهکننده ارشد ما همواره با ابتکار عمل و در مسیر تحقق توافقی قابلقبول گام برمیدارد و ما بر ادامه مذاکره تا رسیدن به توافق مبتنی بر واقعبینی مصمم هستیم.» امیرعبداللهیان پیشتر و پس از برگزاری این مذاکرات در توییتر خود هم نوشته بود که «دکتر علی باقری با جدیت و در هماهنگی کامل با اینجانب به مذاکرات منطقی، مستدل و فعال برای لغو تحریمها ادامه میدهد. از سوی دیگر ما باقدرت و منطق به تلاشها ادامه میدهیم.» به گفته وزیر امور خارجه کشورمان، واقعبینی آمریکا و اخذ تضمین پایدار در نفع کامل اقتصادی ایران از توافق، میتواند نتیجه مذاکرات را ثمربخش کند؛ اظهاراتی که نشان داد ایران همچنان درراستای احیای این توافقنامه و رفع تحریمها درحرکت است و طرفهای غربی اما بهدنبال احیای برجام بدون دستاورد اقتصادی برای ایران هستند و در هر بار مذاکره، ایران را مسئول چالشهای موجود در مذاکرات هستهای معرفی میکنند.
ادامه مذاکرات دوحه پس از سفر بایدن به منطقه
پس از برگزاری مذاکرات هستهای فشرده میان ایران و آمریکا در دوحه، بسیاری از رسانههای بینالمللی گزارشها و خبرهای متعددی را درخصوص نتایج این مذاکرات و ادامه آن منتشر کردند. شبکه بلومبرگ با استناد به اظهارات برخی دیپلمـاتهای اروپــایی، مــدعی شــد که مذاکرات غیرمستقیم برجامی میان ایران و آمریکا با تسهیلگری اتحادیه اروپا، احتمالا پس از سفر رئیسجمهور آمریکا به منطقه از سر گرفته خواهد شد. این شبکه نوشت: «تلاشها برای احیای توافق هستهای احتمالا پس از سفر جو بایدن، به منطقه در ماه جاری میلادی (تیر و مرداد) از سر گرفته خواهد شد؛ چراکه مذاکرات غیرمستقیم میان آمریکا و ایران در دوحه که با تسهیلگری اتحادیه اروپا انجام گرفت، منجر به حل اختلافات طرفین نشد.» بلومبرگ در اینباره گزارش داد: «دودیپلمات اروپایی که از نزدیک در جریان مذاکرات برجامی این هفته در دوحه بودند، گفتند درحالیکه مذاکرات پیشرفتی نداشته است، انتظار میرود تلاشها برای احیای توافق درزمانی فراتر از ضربالاجل پیشنهادی مدیرکل دیدهبان هستهای سازمان ملل از سرگرفته شود.» این گزارش میافزاید: «آژانس بینالمللی انرژی اتمی در نشست شورای حکام در ۹ ژوئن گفت، درصورتیکه مصالحهای دیپلماتیک در این زمینه ظرف یکماه انجام نگیرد، بازرسان آن نخواهند توانست فعالیتهای هستهای ایران را ذیل توافق راستیآزمایی کنند و این خود ضربالاجلی برای مذاکرات تعیین کرد.» همچنین در این گزارش آمده است: «مقامات آمریکایی بارها گفتهاند که فرصت باقیمانده برای مذاکرات اندک است؛ با توجه به اینکه ســرعت فعــالیــتهای هستــهای ایــران بهگونهای افزایشیافته که خطر ناکارآمد شدن توافق اصلی را دربر دارد. شخص سومی که در جریان این مذاکرات بوده است، گفت که این مذاکرات احتمال دارد در قطر و پس از سفر بایدن ازسر گرفته شود.»خبرگزاری رویترز نیز در گزارشی با مطرح کردن دیدگاه چند مقام ایرانی، به آخرین تحولات مذاکرات احیای توافق هستهای و چشمانداز آن پرداخت. رویترز نیز درباره ازسرگیری مذاکرات غیرمستقیم برجامی میان آمریکا و ایران در قطر نوشت:«مذاکرات غیرمستقیم میان تهران و واشنگتن در قطر درباره حفظ توافق هستهای ۲۰۱۵، روز چهارشنبه بدون پیشرفت به پایان رسید. ایران عزم آمریکا را زیر سؤال برده است؛ اما دو مقام رسمی و یک سیاستمدار ایرانی با اشاره به اینکه سختی مذاکرات موجب دلسردی ایران نخواهد شد، گفتند که ایران بهدنبال دیپلماسی است.» رویترز به نقل از یک مقام ایرانی و بدون اشاره به نام او، ادامه داد: «پیام نشست دوحه به کشورهای حاشیه خلیجفارس ساده بود؛ برخلاف ادعای اسرائیل، ایران به دیپلماسی بهعنوان راهکاری برای تمامی مسائل، از مسائل هستهای گرفته تا منطقهای و فراتر از آن، باور دارد.» این خبرگزاری همچنین نوشت: «دومین مقام ایرانی که به دیدگاه او اشاره شد، همچنین میگوید ما هیچ عجلهای نداریم. جمهوری اسلامی با توافق یا بدون آن، دوام خواهد آورد. برنامه هستهای ما هرروز پیشرفت میکند. گذر زمان به نفع ماست؛ ولی ما توافقی میخواهیم که صددرصد در راستای منافع ملی ما باشد. ما یک توافق خوب میخواهیم.»
اهداف دیدار باقری با مقامات روسی پس از نشست در دوحه
در ادامه این گزارشها و اظهارنظرهای متفاوت در رابطه با خروجی مذاکرات دوحه و پساز اینکه نمایندگان ایران و آمریکا بهصورت غیرمستقیم مذاکره و پیامهای دوطرف را ازطریق نماینده اتحادیه اروپا طی دوروز (سهشنبه و چهارشنبه هفته گذشته) در دوحه مبادله کردند، معاون سیاسی وزیر امور خارجه کشورمان، روز جمعه (10 تیرماه) راهی روسیه شد تا با همتای روس خود نیز رایزنیهایی درباره چگونگی ادامه این سری نشستها در خصوص احیای برجام داشته باشد. علی باقری در سفر اعلامنشدهاش به مسکو با سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجه روسیه و با حضور مذاکرهکننده ارشد روسیه در مذاکرات وین گفتوگو کرد؛ دیداری که میخائیل اولیانوف طی پیامی در حساب کاربری خود در توییتر آن را مثبت ارزیابی کرد. او نوشت: «این نشست یک تبادلنظر بسیار حرفهای درباره وضعیت کنونی برجام و چشماندازهای مذاکرات وین بود. ارزیابی من این است که علیرغم تمام دشواریها توافق هستهای همچنان قابلاجراست. برای اینکه این اتفاق رخ دهد، آمریکا میبایست انعطاف بیشتری از خود نشان دهد.»تحلیلگران در بررسی سفر باقری به مسکو و گفتوگو با همتای روسش، معتقدند روسیه نقش مؤثری در دیپلماسی ایران برای ادامه مذاکرات هستهای با غرب خواهد داشت. مهدی مطهرنیا، کارشناس مسائل بینالملل در گفتوگو با «اصفهانزیبا» با بیان اینکه مذاکرات دوحه نشان داد که پرونده هستهای ایران به اسم رمز پرونده کلان ایران در نظام بینالملل تعریفشده است، گفت: «ما باید به این نکته توجه داشته باشیم که قدرتهای بینالمللی با استفاده از برجام (برنامه جامع اقدام مشترک) بهدنبال حلوفصل چالشها با ایران و البته بر اساس تعریف خود از این توافقنامه هستند.» مطهر نیا ادامه داد: «غرب ایران را تهدیدی برای نظام بینالملل میداند و با اتکا به پرونده هستهای ایران، وارد انجام توافقاتی با استفاده از اصلیترین کنشگران و بازیگران نظام بینالملل شده است.»به گفته این تحلیلگر بینالملل، ایران موافق شکست در مذاکرات دوحه نیست؛ اما آمریکا با انتشار اینکه این مذاکرات هم همچنان بدون نتیجه به اتمام رسید، خواهان زمینهسازی برای احیای برجام در قالب جدید است تا پرونده هستهای ایران را به شکل گستردهتری ارجاع دهد. او افزود: «قرائت غرب از مذاکرات دوحه نشاندهنده شکست برجام است؛ چراکه ایران نمیپذیرد وارد محیطی فرابرجامی شود. درعینحال، کشورمان با قرار گرفتن در یک بافت موقعیتی نامناسب از لحاظ ظهور و بروز آثار و پیامدهای تحریمهای فلجکننده در اقتصاد و تسری آن به حوزههای گوناگون اجتماعی سیاسی، تلاش دارد با نزدیکی به مسکو، حمایت روسیه را از دست ندهد.»مطهــرنیــا با بیان اینــکه مسکــو نیــز در این شرایط نیازمند تهران است، گفـت: «اگر نفــت ایــران وارد حــوزه بینالمللی شود و انتقال و عرضه آن به اروپا صورت گیرد، روسیه در برابر غرب بازنده خواهد بود؛ بنابراین هماکنون در این شرایط همه نگاهها به روابط مسکو و تهران است؛ روابطی
که در عین سودآوری برایدوطرف، میتواند هزینههای بسیاری را نیز از سوی آمریکا برای ایران و روسیه ایجاد کند؛ چراکه امروزه ایالاتمتحده توانسته است از روسیه در صدور گاز به اروپا پیشی گیرد و بهزودی تلاش خواهد کرد جایگزینهایی برای انرژی در راستای مقابله با بحران زمستان سال میلادی آینده به دست آورد.»
