تخلیه زباله همواره یکی از دغدغههای مسئولان شهری بوده است؛ اگرچه شهرهای بزرگ بهواسطه جمعیت، بیشتر با این معضل دستوپنجه نرم میکنند، اما این مشکل به دلیل همجواری شهرهای کوچک با طبیعت، نمود بیشتری مییابد و تبعات زیستمحیطی بهمراتب خطرناکتری دارد. یکی از خطرهایی که محیطزیست را تهدید میکند و موجب نگرانی شهروندان و کشاورزان سمیرم شده، نحوه تخلیه زبالهها در اطراف شهر است. ۳۰ سال است که ۹۰درصد زبالهها از سوی شش شهرداری شهرستان در پنج کیلومتری جنوب سمیرم و در نزدیکی زمینهای کشاورزی، بهصورت غیراصولی تخلیه میشود. زبالهها با وزش باد به سمت مزارع زیرکشت گندم و جو و چشمههای شهر حرکت میکند و رویهم انباشته میشود. هجوم مگسها و سگهای ولگرد در محل انباشت زبالهها از معضلهای زیستمحیطی است که سلامت ساکنان محدوده و شهروندان سمیرم را تهدید میکند. کشاورزان منطقه میگویند بهجای برداشت محصول گندم و جو، باید زباله برداشت کنند و در طول سال حدود ۲۰ رأس دام با خوردن این زبالهها تلف میشوند. تمام چشمهها و استخرهای اطراف شهر مملو از زباله شده است، جای راه رفتن در مزرعه نیست و کشاورزان باید از روی زبالهها عبور کنند. زبالهها در پنج کیلومتری جنوب غربی سمیرم و در نزدیکی زمینهای کشاورزی، بهصورت کاملا غیراصولی تخلیه میشود و رفع این معضل بزرگ نیازمند نگاه ویژه مسئولان استان و کشور و تخصیص اعتبار است.
لزوم رسیدگی به وضع نامناسب تخلیه زباله
محمد افشاری، یکی از کشاورزان سمیرم میگوید: «از مسئولان شهرستان درخواست میکنیم به وضعیت نامناسب تخلیه زبالههای شهر سمیرم رسیدگی کنند. زمانی که باد میوزد، بوی نامطبوع زباله در تمام شهر انتشار پیدا میکند و پلاستیکهای پراکندهشده بهوسیله باد به سمت زمینهای زیر کشت گندم و جو میآید.» او میافزاید: «تمام جویها، استخرها و چشمههای شهر مملو از زباله شده و مشکل پسماند به بحران بزرگ زیستمحیطی تبدیل شده است.» این کشاورز سمیرمی ادامه میدهد: «به کشاورز سفارش میشود در راستای خودکفاشدن کشور گندم و جو تولید کند؛ اما به جای گندم و جو باید پلاستیک برداشت کنیم.»
زبالههای خطرناک همسایه زمینهای کشاورزی
محمد سمیعی، یکی دیگر از کشاورزان سمیرمی خاطرنشان میکند: «صدای کشاورزان را رسانهای کنید تا مسئولان استان و کشور در جریان مشکلات زیستمحیطی کشاورزان این منطقه قرار بگیرند.» او ادامه میدهد: «در قلب طبیعت بکر سمیرم، فاجعه زیستمحیطی شکل گرفته است؛ جاری شدن شیرابه زبالهها و هجوم انواع حشرات و پرندگان به حوالی جایگاه زبالهها، از معضلات زیستمحیطی شهر سمیرم است.»
تلفشدن 30 رأس دام
محسن بهرامیان، یکی از دامداران سمیرم میگوید: «تاکنون ۳۰ رأس گوسفند و گاو شیرده با بلعیدن پلاستیک تلف شدهاند. کدام دستگاه متولی پرداخت خسارت به دامدار است؟!» او خاطرنشان میکند: «مکان تخلیه زبالهها در نزدیکی شهر سمیرم است و گاها حیوانات وحشی وارد شهر میشوند.» بهرامیان خاطرنشان میکند: «سمیرم دارای آبهای سطحی و چشمههای فراوان و معروف به شهر هزارچشمه است. اگر روند غیراصولی دفن زبالهها ادامه داشته باشد، بهزودی شاهد غیرقابلمصرف شدن چشمههای آبمعدنی سمیرم خواهیم بود.»
عدم تخلیه زبالههای شهر کمه در سمیرم
ابوطالب جامع کهن، شهردار کمه اظهار میکند: «زبالههای شهر کمه در نزدیکی شهر سمیرم تخلیه نمیشود، بلکه در مکانی نزدیکی شهر کمه بهصورت غیراصولی تخلیه میشود. شهرداری بارها اخطار زیستمحیطی دریافت کرده و به مراجع قضایی احضار شده است.» او میافزاید: «اقداماتی از سوی شهرداریهای پادنا، حنا و کمه برای دریافت مجوز زمین دفن زباله انجام شده است و منتظر استعلام هستیم تا زبالههای این سه شهر در یک مکان بهصورت اصولی دفن شود.» شهردار کمه میگوید: «تاکنون در راستای طرح تفکیک زبالهها اقدامی انجام ندادهایم.»
هزینهبر بودن اجرای طرح تفکیک زباله
حسین حاتمیزاده، شهردار ونک، یکی دیگر از شهرداران شهرستان سمیرم با بیان اینکه زبالههای شهر ونک به محل تخلیه زباله در شهر سمیرم انتقال داده نمیشود، تأکید میکند: «زبالههای شهر ونک در نزدیکی شهر تخلیه میشود.» او ادامه میدهد: «از نحوه دفن زبالهها در شهر ونک نیز رضایت ندارم؛ اما تخلیه پسماندها در این مکان تهدیدی برای آبهای زیرزمینی نیست.» شهردار ونک از اجرای طرح تفکیک زباله از مبدأ در شهر ونک خبر میدهد و میگوید: «رفع معضل پسماندها در شهرستان با خرید دستگاه زبالهسوز حلشدنی و نیازمند همکاری شهرداریهاست.»
خرید دستگاه زبالهسوز تنها راهکار است
ابوالفضل بهرامیان، شهردار حنا تصریح میکند: «زبالههای شهر حنا به محل تخلیه پسماند شهر انتقال نمییابد. شهرداریهای شش شهر شهرستان سمیرم هرکدام بهصورت جداگانه محلی برای تخلیه پسماند زباله در اختیار دارند؛اما هیچکدام از شهرداریها اصولی بهداشتی در دفن پسماند را رعایت نمیکنند.» او با بیان اینکه طرح جامع پسماند زباله شهرستان اجرایی نشده است، میافزاید: «طرح تفکیک زباله از مبدأ برای شهرداری هزینهبر است و برای پیمانکار نیز مقرونبهصرفه نیست.» شهردار حنا خاطرنشان میکند: «تنها راهکار حل این معضل زیستمحیطی، خرید دستگاه زبالهسوز است؛ برای احداث کارخانه پسماند نیز سه شهرستان باید بهصورت مشترک اقدام کنند.»
خطر نفوذ شیرابهها به آبهای زیرزمینی
محمدامین علیخانی، شهردار سمیرم،
درخصوص انتقاد شهروندان از انباشت زبالهها، اظهار میکند: «از زمان تخلیه زبالهها در این محل ۳۰ سال میگذرد. این مکان غیراستاندارد است و به دلیل بالابودن آبهای سطحی، خطر نفوذ شیرابهها به آبهای زیرزمینی و بروز یک بحران زیستمحیطی وجود دارد.» او با بیان اینکه طبیعت بکر شهرستان سمیرم درخطر است، میافزاید: «از ابتدای ورود به شهرداری سمیرم در آبان ۱۴۰۰، بهمنظور حفظ محیطزیست بکر شهر، برنامهای کوتاهمدت در قالب طرح تفکیک زباله از مبدأ اجرا کردیم که تا حدودی میتواند مشکلات زیستمحیطی را کاهش دهد.» شهردار سمیرم با بیان اینکه با همکاری شورای اسلامی شهر درصدد جابهجایی محل تخلیه زبالهها هستیم، اما هنوز استعلام قانونی دریافت نکردهایم، خاطرنشان میکند: «خرید دستگاه زبالهسوز تمام اتوماتیک را در قالب برنامه بلندمدت در دستور کار داریم. در سفر رئیسجمهور به استان اصفهان و در محضر وزیر ورزش و جوانان نیز این موضوع بهعنوان یکی از مطالبههای مردم شهرستان بهمنظور تخصیص اعتبار مطرح شد.» علیخانی با بیان اینکه تخلیه زباله در این مکان تنها مربوط به شهرداری سمیرم نیست، تأکید میکند: «متوقف شدن تخلیه زبالهها در این مکان منوط به تخصیص اعتبار برای خرید دستگاه زبالهسوز است که عزم مدیران شهرستان و نگاه استانی و ملی را میطلبد.» او با بیان اینکه دفن اصولی زبالهها تا حدودی مشکل زیستمحیطی را رفع میکند، تصریح میکند: «نیازمند احداث شهرک پسماند هستیم تا ضمن باسکول زبالهها، ورود پسماند نیز کنترل شود. با توجه به حجم زبالههای پنج شهرداری و دهیاری شهرستان به میزان ۶۰ تن، توجیه فنی برای احداث کارخانه بازیافت وجود ندارد و راهکار حل این معضل راهاندازی دستگاه زبالهسوز است.»
قابلحل بودن این معضل زیستمحیطی
محمد عباسی، رئیس اداره حفاظت محیطزیست شهرستان سمیرم اظهار میکند: «محل تخلیه زباله شهری سمیرم مورد تأیید این اداره نیست؛ چراکه فاقد مجوزهای زیستمحیطی است و دفن اصولی پسماند انجام نمیشود. در این خصوص بارها به متولیان امر تذکر و اخطار رفع آلایندگی داده شده است؛ اما کماکان تخلیه پسماند بهصورت غیرمجاز و غیراصولی انجام میشود.» او میافزاید: «در سالهای اخیر با توجه به وظیفه نظارتی این اداره و نظر به تمکین نکردن متولی به اخطاریههای صادرشده، پرونده قضایی تشکیل و رأی محکومیت نیز صادر شد؛ اما توجهی به عمل نیامد؛ تا جایی که سال ۱۳۹۹ مجددا شکایت کردیم و درحالحاضر پرونده در مرجع قضایی در حال رسیدگی است.» رئیس محیطزیست شهرستان سمیرم ادامه میدهد: «با توجه به شرایط اقلیمی سمیرم و میانگین بارش ۴۹۰ میلیمتر، این شهرستان یکی از منابع مهم آبی زیر حوزه کارون بزرگ محسوب میشود و هر عامل آلایندهای میتواند باعث تهدید منابع آبی این زیر حوزه شود.» عباسی میگوید: «درحالحاضر بزرگترین عامل تهدیدکننده منابع آب موجود، دفن غیراصولی پسماند است؛ ضمن اینکه محل دفن زبالهها باید مکانی باشد که کمترین میزان آلایندگی و آسیب به محیطزیست وارد شود.» او اضافه میکند: «در راستای حل مشکلات موجود، طرح جامع مدیریت پسماند شهرستان تهیه و سال ۱۳۹۹ در کارگروه شهرستان تصویب شد. موضوعهای مختلف حوزه پسماند در این طرح پیشبینی شده است؛ اما به دلایل مختلف، عمدتا مالی حل این مشکل هنوز به مرحله اجرا نرسیده است.» رئیس محیطزیست شهرستان سمیرم تصریح میکند: «از شهرداریها و سایر مدیریتهای اجرایی انتظار داریم با توجه به وظیفه قانونی خود در این حوزه برنامهریزی بهتری برای رفع مشکلات موجود داشته باشند.» عباسی، ضمن قدردانی از فرماندار شهرستان سمیرم بابت پیگیری حل مشکل پسماند شهرستان، خاطرنشان میکند: «در سفر رئیسجمهور به استان و حضور نماینده رئیسجمهور در شهرستان یکی از موارد پیشنهادی، تخصیص اعتبار جهت خرید دستگاه زبالهسوز بود که اعتبارهای لازم در این خصوص مصوب شد.» او ادامه میدهد: «در بازدید مدیرکل مدیریت بحران استان از جایگاه دفن پسماند سمیرم نیز مقرر شد موضوع در کارگروه مدیریت پسماند استان مطرح و راهکارهای لازم برای رفع مشکلات موجود ارائه شود.»
