در ایام محرم توجه به بهداشت اهمیت زیادی دارد؛ چراکه رعایتنکردن موازین بهداشتی در مراسم عزاداریِ مساجد، تکایا، هیئات و موکبها میتواند احتمال بروز بیماریهای مرتبط با آب و غذا، بهویژه بیماریهای عفونی رودهای را افزایش دهد؛ همچنین رعایتنکردن بهداشت فردی و محیطی میتواند بیماریهای مرتبط با محیط، ازجمله بیماریهای تنفسی، بهویژه کووید١٩(امیکرون) یا آبله میمونی را گسترش دهد؛ بنابراین رعایت نکتههای زیر ضروری است.
نکتههای بهداشتی
مسئولان برگزاری مراسم باید در خصوص رعایت کامل ضوابط بهداشتی، زمان برگزاری و رعایت نکتههای مرتبط با پذیرایی متعهد باشند. لازم است به شیوه مناسب اطلاعرسانی انجام دهند؛ همچنین مراسم صرفا در اماکن و فضاهای دارای مجوز از سازمان تبلیغات اسلامی برگزار شود.برنامهریزی برگزاری مراسم ترجیحا بر اساس طرح جامع مدیریت هوشمند در اماکن و فضاهای باز و تکایا، حسینیهها، مساجد و هیئتها با رعایت فاصلهگذاری و تجمعهای حداقلی باشد. رعایت کاهش ساعات برگزاری مراسم (حداکثر دو ساعت) و دستهروی بهصورت محلی انجام شود.استفاده از طبل، سنج و وسایل مشابه در برگزاری مراسم با اولویت شخصی بودن است؛ در غیر این صورت با انجام گندزدایی قبل از استفادهِ شخصِ بعدی منعی ندارد.مراسم سینهزنی و زنجیرزنی با رعایت فاصله ایمن و استفاده از ماسک در تجمعها مجاز است. اجرای دقیق موازین بهداشتی مرتبط با مراسم و نذورات و تشدید نظارت بر اجرای آییننامههای بهداشتی مرتبط با عزاداری در شهرهای دارای وضعیت حاد بیماری از سوی کمیتههای نظارت استانی و شهرستانی ازجمله مواردی است که باید رعایت شود.
بهداشت نذورات
برای برگزاری مراسم، اولویت در فضای باز و فضاهای بسته دارای تهویه مناسب است. برای پذیرایی تأکید بر استفاده از ظروف یکبارمصرف دارای مجوز قانونی (ترجیحا ظروف یکبارمصرف بر پایه گیاهی) است.توزیع نذورات مواد غذایی نیز طبق نکات مندرج در دستورالعمل بهداشتی بهصورت خشک یا خام است. در صورت برپایی هر نوع ایستگاههای صلواتی، توزیع نذورات و چای (موکبها، خیمهها، چادر و…) مدیریت تجمع باید به نحوی باشد که رعایت فاصله توسط موکبداران و خادمین ایستگاهها کنترل شود. در نذورات خاصی که امکان تغییر آن (به دلیل مسائل شرعی) وجود ندارد، با نظارت کارشناسان بهداشتی طبخ و بستهبندی انجام شود. توزیع این نذورات باید در اماکنی باشد که از تشکیل تجمع، صف و تراکم جمعیت خودداری شود (بهتر است از ایستگاههای صلواتی، بهعنوان موکبهای سلامت استفاده شود). در صورت پختوپز باید هرگونه طبخ در مکانهایی با شرایط بهداشتی انجام شود. کلیه افراد درگیر در توزیع آب و غذا، باید دارای کارت بهداشت و دارای کارت واکسن معتبر بوده و رعایت بهداشت فردی(استفاده از ماسک و دستکش) در هنگام ارائه خدمت ضروری است. مواد خام مصرفی باید سالم و بهداشتی باشد و از مواد غذایی مشمول بستهبندی که مورد تأیید وزارت متبوع بوده، استفاده شود. از فراوردههای خام دامی با کشتار مجاز یا بستهبندیشده که مورد تأیید وزارت متبوع و سازمان دامپزشکی است، استفاده شود. ذبح و قربانی در جلوی هیئت انجام نشود.
از ظروف مناسب در آشپزی استفاده شود و از نگهداری مواد غذایی پختهشده در دمای محیط به مدت طولانی(حداکثر دو ساعت) خودداری شود و در صورت الزام به نگهداری بیشتر از دو ساعت، باید مواد غذایی پخته در زیر چهار درجه سانتیگراد یا در بالای 63 درجه سانتیگراد(روی شمعک گاز) نگهداری شود تا درجه حرارت ماده غذایی به زیر 63 درجه نرسد. از بستهبندی غذا بیش از دو ساعت قبل از مصرف خودداری شود و از نگهداری مواد غذایی خام و پختهشده در مجاورت هم در داخل یخچال یا در سردخانه جلوگیری شود. از آب آشامیدنی کاملا سالم و بهداشتی استفاده شود. در صورت استفاده از ظروف یکبارمصرف برای توزیع مواد غذایی گرم، از ظروف یکبارمصرف مناسب و دارای مجوز از غذا و دارو (با اولویت ظروف بر پایه گیاهی) استفاده شود، از ظروف یکبارمصرف فاقد مجوز و مشخصات و همچنین ظروف پلیاستایرنی(ظروف پلاستیکی شفاف و نازک) در توزیع نوشیدنی گرم و غذای پختهشده خودداری شود. از توزیع آب، شربت یا شیر فاقد بستهبندی در میان دستههای عزاداری یا در مراسم خودداری شود. ضمن رعایت نظافت، شستوشو و گندزدایی مستمر سرویسهای بهداشتی، در نصب سیستم لولهکشی مایع دستشویی یا نصب جای مایع محتوی مایع دستشویی دقت شود. پسماندهای تولیدشده بهصورت بهداشتی جمعآوری، انتقال و دفع شود؛ بهویژه درکنار هر ایستگاه صلواتی، سطل یا کیسه جهت جمعآوری مرتب ظروف و لیوانهای یکبارمصرف استفادهشده نگهداری شود. با نصب تابلوها یا اطلاعیه ممنوعیت استعمال دخانیات و جمعآوری زیرسیگاریها، از استعمال مواد دخانی در محلهای مسقف خودداری شود.
