«VAR» به لیگ بیست‌ودوم هم نرسید

شهاب‌الدین عزیزی خادم، رئیس سابق فدراسیون فوتبال، ورود VAR به فوتبال ایران را یکی از مهم‌ترین اولویت‌های کاری‌اش برشمرد؛ اما دوره ریاست او یک سال بیشتر طول نکشید و شش ماه نیز پس‌ازآن یک دوره سرپرستی در فدراسیون فوتبال طی شده، اما هنوز هیچ اتفاق چشمگیری در خصوص ورود این فناوری رخ نداده است. در جریان برگزاری مسابقات انتخابی جام‌جهانی در قاره آسیا و با توجه به الزام فیفا برای استفاده از کمک‌داوری ویدئویی، در یکی‌دو دیدار تیم ملی که در ورزشگاه آزادی به انجام رسید، از این فناوری آفلاین استفاده شد؛ اما برخلاف تصور این استفاده نصفه‌نیمه نیز نتوانست زمینه‌ساز ورود کامل VAR شود. فصل گذشته و پس از دیدار تیم‌های سپاهان و فجرسپاسی، باشگاه اصفهانی با انتشار خبری اعلام کرد: باشگاه سپاهان در راستای حرکت به‌سوی آخرین استانداردهای ورزشی، با همکاری یک شرکت داخلی با نصب تجهیزات مخصوص کمک‌داور ویدئویی (VAR) در ورزشگاه نقش‌جهان به‌صورت آفلاین و آزمایشی استفاده کرد. برخلاف تصور این اقدام باشگاه سپاهان با استقبال فدراسیون فوتبال مواجه نشد و فدراسیون فوتبال طی بیانیه‌ای مخالفت خود را با این تصمیم اعلام کرد و درنهایت نیز جریمه‌ای برای زردپوشان در نظر گرفت. در آن مقطع سهیل مـهـدی، رئیس کمیته مسابقات لیگ برتر تأکید کرد: سیسـتـم VAR تنها باید از شرکت‌هایی خریداری شــود که موردتأیید فیفاست و استـفـاده از تجهیزات با مسیری غیرازاین تخـلـف محـسـوب می‌شـود؛ به‌عبارت‌دیگر، استفاده همه باشگاه‌ها از یک نوع تجهیزات، راه را بر اختلاف‌نظرهای آینده و مشکلات احتمالی خواهدبست.در لیگ‌های بیستم و بیست‌ویکم، عدم استفاده از VAR صدای اعتراض باشگاه‌های حاضر را بلند کرد؛ به‌ویژه تیم ذوب‌آهن که از بابت اشتباه‌های داوری متضرر شده بود؛ اما برای لیگ آینده نیز همان شرایط گذشته حکم‌فرماست؛ اما طبق قولی که سرپرست فدراسیون فوتبال به وزیر ورزش و جوانان داده، در صورت دریافت مجوزهای لازم از نهاد‌های ذی‌ربط، VAR  سرانجام از نیم‌فصل دوم لیگ بیست‌ودوم وارد چرخه فوتبال ایران خواهد شد. طی روزهای گذشته، سمینار داوران لیگ برتر برگزار شد که خداداد افشاریان، رئیس کمیته داوران، تأکید کرد رایزنی‌هایی در جریان است تا با شرکت تحت‌نظر فیفا برای استفاده VAR با فوتبال ایران قرارداد منعقد شود و پس‌ازآن دوره آموزشی داوران برای بهره‌مندی از این فناوری برپا خواهد شد. وزیر ورزش و جوانان نیز اخیرا در یک برنامه تلویزیونی مدعی شده که سرپرست فدراسیون فوتبال مذاکرات اولیه برای ورود تکنولوژی جدید کمک‌داور ویدئویی را آغاز کرده و مراحل نظارتی آن نیز در وزارت ورزش و جوانان در حال انجام است و برای نیم‌فصل دوم این فناوری مورداستفاده قرار خواهد گرفت. آن‌طوری که افشاریان گفته است، آموزش VAR شش ماه به طول می‌انجامد که این دوره طولانی‌تر از برگزاری یک نیم‌فصل لیگ بوده و با این حساب بعید است به نیم‌فصل دوم هم وصال بدهد؛ 16 تیم لیگ برتری در این فصل نیز باید با اشتباه‌های داوری کم‌وبیش سر کنند.از سوی دیگر، پرداخت هزینه خرید و نصب تجهیزات VAR بر عـهــده بـاشگـاه‌هـای لیگ برتری خواهد بود و شاید همه باشگاه‌ها توان تأمین این هزینه را نداشته باشند که در این صورت تیم‌ها تنها در بازی‌های خانگی و در بازی با برخی تیم‌های مدعی امکان استفاده از کمک‌داور ویدئویی را دارند. بنا به گفته رئـیـس کـمیتـه مسابقات لیگ برتر، ورزشگاه‌های آزادی در تهران، نقش‌جهان در اصفهان و فولاد آرنا در اهواز برای نصب VAR داوطلب شده‌اند و در صورت توافق فدراسیون فوتبال با شرکت موردتأیید فیفا، بعید نیست در هفته‌های پایانی لیگ در سال آینده این استادیوم‌ها مجهز به فناوری VAR شوند تا مقدمات استفاده برای لیگ بیست‌وسوم فراهم شود. علاوه بر بحث لیگ برتر که اشتباه‌های داوری ضرورت استفاده از فناوری‌های جدید را مطرح کرده است، داوران ایرانی نیز برای اینکه در لیست بین‌المللی فیفا باقی بمانند، چاره‌ای ‌جز آموزش‌دیدن این فناوری و تخصص در آن ندارند؛ زیرا طی ماه‌های اخیر، داوران بین‌المللی ایران فرصت قضاوت در چند دیدار را ازدست‌داده‌اند و اگر از لیست بین‌المللی فاصله بگیرند، حضور دوباره در آن سخت و دشوار است و شاید دیگر این فرصت را پیدا نکنند؛ همچنین ضروری است بازیکنان و مربیان ایرانی نیز با این فناوری آشنایی کامل داشته باشند؛ به‌ویژه در آستانه جام‌جهانی قطر که عدم آشنایی با VAR می‌تواند ضربات جبران‌ناپذیری به تیم ملی وارد کند.