این روستا با حدود دوهزار جمعیت، دارای آبوهوایی گرم و خشک بوده و درجهحرارت آن در تابستان بین ۲۰ تا ۳۰ و در زمستان از منفی ۵ تا ۱۸ درجه بالای صفر متغیر است. چشمههای ثلاثه و بارینجه ازجمله چشمههای معروف روستای جوشقان- استرک بهشمار میروند.مدیر محیطزیست و کیفیت منابع آب شرکت آبمنطقهای اصفهان گفت: معادن تراورتن جوشقان استرک با استخراج بدنه اصلی آبخوان کارستی این منطقه، سرشاخههای تغذیه منابع آب کاشان را از بین برده است. مسعود سیدیپور اظهار کرد: بنابر سیاستهای ابلاغی رهبر معظم انقلاب در حوزه محیطزیست و سخنان اخیر رئیس دستگاه قضا در خصوص تخریبکنندگان محیطزیست و نیز اصل ۵۰ قانون اساسی که حفاظت از محیطزیست را وظیفه عمومی میداند و بر ممنوعیت آن دسته از فعالیتهای اقتصادی و… که با آلودگی محیطزیست یا تخریب غیرقابلجبران آن همراه باشد، تأکید دارد، شرکت آبمنطقهای اصفهان در خصوص فعالیت مخرب معادن جوشقان- استرک موظف به اجرای قانون است. او با بیان اینکه تخریب محیطزیست با فعالیت معادن تراورتن جوشقان-استرک بهعینه اتفاق افتاده است، خاطرنشان کرد: این هشت معدن حدود ۱۵ سال است که بدون اخذ هیچ مجوزی از شرکت آبمنطقهای فعال بودهاند و طی دو سال اخیر که با انجام مطالعاتی متوجه وجود منابع کارستی در منطقه و تأثیر مخرب فعالیت این معادن بر منابع آب کاشان شدهایم و بارها طی مکاتباتی به ارگانهای مختلف هشدار دادیم، متأسفانه برداشت معادن با شدت بیشتری در حال انجام است.
معادن بدنه اصلی آبخوان را برداشت میکنند
مدیر محیطزیست و کیفیت منابع آب شرکت آبمنطقهای اصفهان با اشاره به مطالعاتش بر بزرگترین طاقدیسهای کارستی و منابع آب کشور طی دو دهه گذشته، افزود: آبخوان جوشقان استرک محدوده کوچکی بود که با مطالعاتی که انجام دادیم، متوجه وجود یک نوار باریک کارستی در این منطقه شدیم. وجود این منبع لطف خدا بوده است؛ زیرا باید پارامترهای مختلفی وجود داشته باشد که یک چشمه یا آبخوان کارستی آنهم در دل کویر ایران شکل بگیرد؛ اما شوربختانه با دست خودمان در حال نابودکردن آن هستیم. سیدیپور ادامه داد: طی هفت ماه گذشته با مطالعات دفتری، پایشهای میدانی، تجهیز شبکه پیزومتری و نمونهبرداری شیمیایی آب در منطقه به این نتیجه رسیدیم که بلوکهای تراورتنی که این هشت معدن استخراج میکنند، از بدنه اصلی و اپیکارست آبخوان است. به بیان سادهتر دارند آبخوان را میکنند و میبرند و این روند عملا در مدتزمان کوتاهی باعث میشود چشمهها نابود شود؛ هرچند هماینک این اتفاق به نحوی افتاده است؛ اما ادامه آن، شرایط منطقه را حادتر و وخیمتر خواهد کرد.
تشدید نشست زمین در کاشان و بارگذاری جدید بر زایندهرود
او با اشاره به تأثیر برداشت و تخریب بدنه آبخوان کارستی این منطقه توسط معادن، تصریح کرد: سرشاخههای تغذیهکننده آبخوان آبرفتی کاشان در حال ازبینرفتن است که تشدید فرونشست را در منطقه به دنبال دارد و همین امر سبب شده است فرونشست زمین در شمال شهرستان کاشان بیشتر اتفاق افتد؛ از سوی دیگر، قنوات خشکشده و پیشروی آب شور دریاچه نمک به سمت کاشان را شاهد هستیم.مدیر محیطزیست و کیفیت منابع آب شرکت آبمنطقهای اصفهان افزود: با ازبینرفتن این منبع کارستی آب چاهها کاهشیافته و کاشان در خصوص چاههای آب شرب با مشکل روبهرو خواهد شد. این امر بارگذاری بیشتر بر زایندهرود را به دنبال خواهد داشت؛ زیرا عملا یکی از سرشاخهها و آبهای زیرزمینی منطقه را میخشکانیم و شرب مردم را کاهش میدهیم که برای تأمین آن باید انتقال آب انجام شود. سیدیپور ابراز داشت: آبخوان کارستی جوشقان استرک را که بیش از نیمی از بارشهای جوی را ذخیره و به چشمهها منتقل میکند، عملا دارند از بین میبرند و درواقع محل تغذیه آبخوان را استخراج میکنند. این فاجعه است. نباید این اتفاق بیفتد؛ اگرهم تا امروز انجامشده، خسارتی که وارد کرده جبرانناپذیر است.
این فاجعه زیستمحیطی به نفع معدنداران پیش میرود
او با بیان اینکه خروجی آبخوانهای کارستی یا بهصورت چشمه یا تغذیه منابع زیرسطحی است، اظهار داشت: اکنون ممکن است این چشمهها و منابع زیرسطحی در پی فعالیتها حذفشده باشند و چهبسا پاییندست درهای که به کاشان و نائین منتهی میشود، خشکشده و هیچ خروجی به آبخوان کاشان ندارد و این یعنی نابودی منطقه. مدیر محیطزیست و کیفیت منابع آب شرکت آبمنطقهای گفت: این فاجعه زیستمحیطی را به تمامی ارگانهای ذیربط استان اصفهان و کاشان اعلام کردیم؛ اما متأسفانه این قضیه دارد به نفع معدنداران پیش میرود. سیدیپور با اشاره به اینکه چهار معدن از هشت معدن تراورتن در جوشقان- استرک سالهای قبل متروکه شدند، اظهار داشت: در آخرین جلسه شورای معادن استان در تیرماه امسال در پی اعلام گزارش و مخالفت آبمنطقهای، ادارات کل محیطزیست، منابع طبیعی و سازمان زمینشناسی نیز مخالفت کردند که درنتیجه قرار بر بررسی بیشتر مسئله با اعمالنظر شرکت آبمنطقهای شد؛ اما اکنون ادارهکل صنعت، معدن و تجارت استان پیشدستی کرده و با اعمال نظرهای خود مصوبهای را در خصوص فعالیت این معادن ابلاغ کرده است.
حتی استخراج یک بلوک تراورتن خیانت است
او افزود: طی این مصوبه سازمان صمت استان قرار است هشت معدن تراورتن همچنان ادامه فعالیت دهند و سالانه ۲۵درصد از استخراج خود را بکاهند؛ درحالیکه با توجه به شرایط وخیم آبخوان منطقه، ما اعلام کردیم حتی استخراج یک بلوک از این منطقه خیانت به آب و آبخوان است؛ زیرا این آبخوان خیلی محدود و کوچک است و هرکدام از این بلوکهای تراورتن که خارج شود، معادل اضافهکردن یک چاه غیرمجاز در آبخوان کاشان است و در شرایطی که وزارت نیرو در تلاش برای تعادلبخشی منابع آب زیرزمینی و بستن چاههای غیرمجاز است، فعالیت مخرب این معادن خود آبخوان را نابود میکند. مدیر محیطزیست و کیفیت منابع آب شرکت آبمنطقهای اصفهان با تأکید بر اینکه فعالیت این معادن باید متوقف شود، تصریح کرد: منطقه و آبخوان کاشان برای منافع شخصی عدهای در حال تخریب و نابودی است و شوربختانه از زمانی که ما مخالفت خود را اعلام کردیم، برداشت و تخریب معادن جوشقان استرک زیادتر شده است. سیدیپور با اشاره به اینکه تاکنون نظارتی بر وضعیت برداشت این معادن وجود نداشته است، تصریح کرد: محیطزیست، منابع طبیعی و سازمان زمینشناسی همه مخالف ادامه فعالیت مخرب این معادناند. از مسئولان میخواهیم اینها تعطیل شوند؛ زیرا ادامه این روند سبب پیشروی آب شور در کاشان، نابودی سرشاخههای تغذیه منابع آب زیرزمینی و تشدید فرونشست منطقه و بارگذاری بیشتر بر حوضه زایندهرود خواهد شد. هشت معدن تراورتن در اطراف روستاهای جوشقان و استرک از دهه ۸۰ تاکنون فعالیت میکنند. این معادن به اشخاص حقیقی و حقوقی واگذار شده است./ مهر
