اگرچه هدف اصلی از یکدستشدن لباس دانشآموزان، حذف فاصله طبقاتی مــیــان آنهــا و ازبینبردن فخرفروشی و چشموهمچشمی در مدارس است، در ادامه، این اجبار تا جایی پیش رفته که به گفته والدین دانشآموزان و حتی مسئولان مدارس، پای تولیدیها را به فرم مدارس باز کرده است و اگر دانشآموزی یا والدینش قصد نداشتند فرم یکسان بپوشند، مورد بازخواست مدرسه قرار میگیرند. به گفته یکی از معاونان دبیرستان دخترانه اصفهان، فرم یکشکل مدارس اگرچه در ابتدا با ارائه دستورالعمل کلی سروساماندادن به لباس دانشآموزان مطرح شد، این طرح بیشتر موجب دردسر مدیران مدرسه، تحمیل هزینه اضافه به والدین و از همه مهمتر، سود تولیدیهای لباس شد. درنهایت هر مدرسه و تولیدی یک مدل رنگ و لباس را تعریف میکرد و اگر دانشآموزی سال بعد به مدرسه دیگری میرفت، ناچار به خرید لباس فرم جدید میشد.
ایروانی، مادر دختر کلاس اولی است. او با گلایه از اجبار فرم مدرسه میگوید: «در زمان ثبتنام دخترم به ما اعلام شد که حتما باید از محل مشخصی لباس مدرسه را تهیه کنیم که هزینه این فرم سه تکه با مقنعه حدود 800هزار تومان شد.»او اضافه میکند: «با وجودی که همکار همسرم تولیدی دیگری را با قیمت مناسبتر معرفی کرده بود، مدرسه با تأکید، آدرس یک تولیدی را در محدوده خیابان طالقانی به ما داد. جالب اینکه قبل از کرونا مدرسه دخترم، کیفهای مخصوص خود را داشت تا همه یکشکل باشند که خوشبختانه بعد از کرونا این موضوع منتفی شد.»شاهنگی، زنی است که از اجبار خرید فرم مدرسه دخترش از تولیدی و فروشگاه خاصی گلایه دارد. او میگوید: «بعد از چند سال دخترم را در مدرسه دولتی ثبتنام کردم؛ اما انگار همهجا اجبار وجود دارد. مدرسه آدرس فروشگاهی در محدوده بازار افتخار را داد. جالبتر اینکه دو مغازه هم برای خرید مقنعه معرفی کردند.»او با انتقاد از مدل فرم و کیفیت بد پارچه لباس دخترش بیان میکند: «اگرچه فرم لباس بددوخت بود، ناچار به خرید شدم. غیر از آن، باید هزینهای برای تغییرات جزئی لباس به خیاط میدادم که درنهایت قیمت یک فرم مدرسه حدود 800هزار تومان پای ما درآمد. وای به حال خانوادههایی که دو یا سه دانشآموز دارند!»خانم دیگری هم با انتقاد از خرید فرم لباس مدرسه دختر دبیرستانیاش که حدود یکمیلیون تومان شده است، میگوید: «شاید اگر بخواهم خودم پارچه خریداری کنم و به خیاط بدهم، قیمت فرم مدرسه دخترم همین اندازه شود، اما حداقل میتوانم خودم برای یک سال لباس دخترم، پارچهای باکیفیتتر خریداری کنم. با این جنس شاید چند ماه نگذشته، ناچار به تهیه لباس دیگری برای مدرسهاش شوم.»مادر یکی دیگر از دانشآموزان هم با انتقاد از اجبار فرم مدرسه دخترش، تأکید میکند: «در شرایط اقتصادی فعلی هرروز سختگیری و فشارها بیشتر میشود. یکدست فرم مدرسه که هیچ کارایی دیگری برای مهمانی یا برنامه خاص دیگری ندارد، پایمان یکمیلیون تومان آب خورده است. امسال برای فرم مدرسه دو دختر مدرسهای خود نزدیک دومیلیون تومان هزینه کردهام.»او میگوید: «بهغیراز الزام فرم یکشکل و خریدن آن برای مدرسه، از اکنون مدیر و معاونان مدرسه دخترم تأکید کردهاند که در فصل سرد نباید گرمکن یا کاپشن رنگ روشن بپوشند و لباس آنها باید تیره باشد. متأسفانه این ایرادها و الزامها، خانوادهها را به دردسر بزرگ میاندازد.»خانم دیگری هم میگوید: «وقتی مدرسه الزام میکند، نمیتوانیم مقاومت کنیم. قیمت هر تولیدی متفاوت و کیفیت دوخت و پارچه بسیار بد است؛ مثلا لباس فرم مدرسه یکی از بچههایم حدود 450 هزار تومان و فرم دیگری نزدیک 600 هزار تومان شده است.»
فرم مدارس اجباری نیست
اگرچه ماده 85 آییننامه اجرایی سند بالادستی آموزشوپرورش اشاره به شکل و فرم لباس مدارس دارد، به گفته رئیس اداره انجمن اولیا و مربیان ادارهکل آموزشوپرورش استان اصفهان، در آموزشوپرورش هیچ قانونی برای الزام دانشآموزان به تهیه فرم مدرسه نداریم و این موضوع را به تمام مدارس بخشنامه کردهایم. اگرچه مدیران به تهیه فرم مدرسه تأکید میکنند، به دانشآموزان الزامی نمیکنند.شهرام صانعی به «اصفهانزیبا» میگوید: «ماده 85 این قانون اشاره میکند که شورای مدرسه انتخاب مدل و نوع فرم مدرسه و اینکه فرم میخواهیم یا نمیخواهیم را مصوب میکند. بعد از تصویب تمام این موارد، بقیه فرایند تهیه فرم مدرسه دیگر بر عهده مدرسه نیست و این فرایند تحویل انجمن اولیا و مربیان مدرسه میشود.»او تأکید میکند: «شورای مدرسه پیش از این در انتخابات مدرسه از سوی اولیای دانشآموزان انتخاب شدهاند؛ بنابراین آنها نماینده دانشآموزان در تمام امور مدرسه هستند و بهنوعی از صفر تا صد تهیه فرم مدرسه، از انتخاب تولیدی، تعیین قیمت، سایزبندی، اندازهگیری و … بر عهده انجمن اولیا و مربیان است.» او درباره اینکه تولیدیها از سوی آموزشوپرورش به مدارس معرفی میشوند، میگوید: «اصلا اینگونه نیست؛ ما هیچ تولیدی دوخت لباس را به نواحی و مناطق آموزشوپرورش خود معرفی نکردهایم و آموزشوپرورش اصلا در این کار دخالتی ندارد؛ اگرچه سالهای گذشته اینگونه بود و بعضابرخی تولیدیها را به مدارس پیشنهاد میداد. بااینوجود از امسال، فرایند انتخاب تولیدی و مدل و… بر عهده شورای مدرسه است؛ حتی فرم قرارداد لباس را مدیر مدرسه امضا نمیکند، بلکه رئیس انجمن اولیا و مربیان به نمایندگی از انجمن فرم را انتخاب میکند.»رئیس اداره انجمن اولیا و مربیان ادارهکل آموزشوپرورش استان اصفهان البته تأکید میکند که اگر دانشآموزی فرم مدرسه نخواهد، میتواند آن را تهیه نکند؛ اما باید در طول سال تحصیلی لباسی را که مطابق با قانون مدرسه است، بر تن کند.
دانشآموزان مختارند از هر جایی لباس بخرند
او با تأکید بر اینکه مدیر مدرسه هیچ موقع نمیتواند والدین دانشآموز را به خرید لباس از یک تولیدی یا مکان خاصی اجبار کند و برخی از این اتفاقها به دلیل عدم آگاهی والدین است، میگوید: «امکان دارد والدین دانشآموزی خیاط باشد یا بتواند لباس را از تولیدی با قیمت مناسبتر تهیه کند که دراینباره هیچ منعی وجود ندارد و درمجموع الزام دانشآموزان و والدین آنها به خرید لباس از یک مکان خاص، خلاف قانون است.»به گفته صانعی، دانشآموزان و اولیای آنها از هر مکانی که تمایل دارند میتوانند فرم مدرسه را تهیه کنند و این مورد به مدارس بخشنامه شده است.او به نگاه والدین برخی دانشآموزان به سنوات گذشته اشاره میکند و میگوید: «اگرچه امسال قانون فرم مدرسه اجبار شده است، اما برخی والدین تصور میکنند مدیران در تهیه این لباس دخیل هستند؛ درحالیکه امسال مدیران مدرسه تقریبا خود را از فرایند فرم مدارس کنار کشیدهاند.»رئیس اداره انجمن اولیا و مربیان ادارهکل آموزشوپرورش استان اصفهان با اشاره به مزایای فرم مدارس میگوید: «اگر خانوادهای برای فرزندش از بازار لباس تهیه کند، قطعا اگر به لحاظ ریالی قیمت لباس از مدرسه بیشتر نباشد، کمتر هم نمیشود. از سوی دیگر باید توجه داشت که اگر فرم مدارس مناطق مرفه اصفهان یکسان نباشد، این موضوع ممکن است موجب فخرفروشی برخی دانشآموزان به یکدیگر یا سرخوردگی دانشآموزان خانواده متوسط و ضعیف شود. فرم مدرسه از تجملگرایی جلوگیری میکند؛ همچنین امروز تعداد آنهایی که میگویند برای فرزند خود فرم مدرسه نمیخواهند، اندک است.» در این خصوص عضو انجمن اولیا و مربیان یکی از مدارس دخترانه اصفهان به «اصفهانزیبا» توضیح میدهد: «طبق ابلاغ وزارت آموزشوپرورش اجباری برای تهیه فرم جدید نیست. دانشآموزان میتوانند حتی لباس سال قبل خود را در سال تحصیلی جدید بپوشند؛ باوجوداین، همچنان بسیاری از والدین دانشآموزان میگویند که متولیان مدرسه، لباس فرم مدرسه را الزام و اجبار کرده و قیمتها سلیقهای و کیفیت پارچهها نامرغوب است و در کنار آن اقلام دیگری را هم الزام میکنند و اگر نخواهند تهیه کنند، درنهایت دانشآموز و والدین بازخواست میشوند.»
