هرچقدر هم که زود از خانه راه بیفتم، باز هم ترافیک اجازه بهموقع رسیدن به محل کار را نمیدهد. امروز هم تأخیر میخورم؛ مثل دیروز و پریروز!» مینا که صندلی جلوی تاکسی نشسته و نگران دیررسیدن به دفتری است که باید ساعت 7:30 صبح در آن حاضر باشد و سالهاست مسیر خانه تا محل کارش را با تاکسی یا اتوبوس طی میکند، از ترافیک سنگین این روزها کلافه شده: «نمیدانم باید چهکار کنم! مسیرم طوری است که نمیتوانم با مترو تردد کنم. چارهای جز استفاده از اتوبوس یا تاکسی ندارم. تا همین چند روز پیش، بازهم ترافیک قابلتحملتر بود؛ ولی از اول مهرماه تا به الان، آش همین است و کاسه همین! شهر، بهخصوص صبحها و ظهرها که موقع تعطیلی دانشآموزان است، قفل میشود و جای سوزنانداختن نیست. مسیری که تا پیشازاین شاید یک ربع طول میکشید، حالا نزدیک به یک ساعت در راه هستم.» مینا اینها را میگوید و لابهلای جمعیت انبوه ماشینها که شانهبهشانه هم پشت چراغقرمز ردیف شدهاند، گم میشود تا یکی از هزاران آدمی باشد که از ترافیک این روزهای شهر به ستوه آمده و گلایه دارد؛ ترافیکی که امسال و با بازگشایی مدارس و دانشگاهها پس از دو سال ایام شیوع کرونا، بیشتر از هر زمان دیگری شهر را در برخی از ساعات روز یا شب قفل میکند و اصفهانیها را آزار میدهد. این موضوع را سرهنگ علی مولوی، رئیسپلیس راهور شهر اصفهان نیز تأیید کرده است؛ آنجا که به «مهر» گفته: «از زمان بازگشایی مدارس، با افزایش فوقالعاده ترافیک در سطح کلانشهر اصفهان روبهرو بودهایم و ترافیک سطح شهر، ۳۰درصد افزایش یافته است.» بهگفته او، وضعیت ترافیکی کلانشهر اصفهان طی ساعات ۹ تا ۱۱ صبح عادی است؛ درحالیکه با توجه به بازگشایی و تعطیلی مدارس طی روزهای جاری، معابر سطح شهر تا ساعت 8:45 صبح با ترافیک روبهرو هستند و از ساعت 11:30 به بعد نیز مجدد ترافیک سطح شهر افزایش مییابد.
شهر آشوب!
ساعت حدود یک ربع به هشت است. میدان آزادی دیگر جای نفسکشیدن ندارد و مملو از خودرو است. ماشینها یله دادهاند به هم و شاخبهشاخ یکدیگر پشت ترافیک ردیف شدهاند؛ ترافیکی که رانندهها را کلافه کرده است و آنها را واداشته تا بهدنبال یکراه فرار باشند.علی دانشجوی دانشگاه اصفهان است. میگوید بهدلیل حضور در کلاسهای درسش، چهار روز در هفته از بهارستان به اصفهان میآید: «کلاسها معمولا از هشت صبح شروع میشوند؛ موقعی که ترافیک در شهر بیداد میکند و خودروها کیپ به کیپ هم میشوند. بهعلت شلوغیها باید بین نیم ساعت یا 45 دقیقه وقت بیشتری را در مسیر بگذرانم.»ترافیک حوصله رانندهها را سر میبرد و گاهی آنها را به جان هم میاندازد: «همه میخواهند زود به مقصد برسند؛ به همین دلیل، مدام دستشان روی بوق است، یا بعضی وقتها هم سرشان را از شیشه ماشین بیرون میآورند و به هم فحش و ناسزا میدهند. از طرف دیگر، شلوغیها طوری است که اصلا جای پارک هم در گوشه خیابان پیدا نمیشود و خیلیها بهناچار، خودروی خود را در کوچهپسکوچهها پارک میکنند که البته خود این موضوع هم مشکلات دیگری را به وجود میآورد.» ترافیک در مرکز شهر هم این روزها غوغا به پا کرده است؛ رفتوآمدهای بسیاری که حتی تردد در سطح شهر را برای عابران پیادهای مثل «حاج مرتضی» هم سخت کرده است. میگوید: «آنقدر شهر شلوغ شده است که به هر سمتی نگاه میکنم، انبوهی از خودروها را میبینم. موتورسواران هم که لابهلای این جمعیت جولان میدهند و برخیهایشان اصلا اهمیتی به چراغراهنما نمیدهند، یا اینکه در پیادهرو هم تردد میکنند. این موضوع باعث شده که برای من که سن و سالی ازم گذشته است، تردد از خیابان سخت باشد. وقتی میخواهم از چهارراههای پرتردد عبور کنم، دلم هرّی میریزد که مبادا مشکلی برایم پیش بیاید یا تصادف کنم.» زن جوان دیگری هم که پسرش کلاس سوم است و هر روز برای رسیدن به مدرسه باید از یک چهارراه پرتردد بگذرد، این نگرانی را دارد که «تا پسرم برود مدرسه و برگردد، دلم هزار راه میرود. مدرسه به خانه نزدیک است و برای همین هم پسرم مسیر را پیاده میرود؛ اما برای رسیدن به مدرسه باید از خیابان و یک چهارراه عبور کند که از اول مهر تاکنون خیلی شلوغ و پرازدحام هستند. بعضی از رانندهها هم قوانین را رعایت نمیکنند و سرعتشان خیلی بالاست. از طرف دیگر، ظهر هم دم در مدرسه خیلی شلوغ میشود؛ چون هر خانوادهای خودش بهدنبال فرزندش میآید و کمتر کسی از سرویس مدرسه استفاده میکند. همین هم باعث میشود در ساعت پایانی مدارس، راهبندان و هرجومرج شود.» کمبود سرویس مدارس مسئلهای است که امسال اصفهان با آن روبهرو و همین مسئله هم باعث تشدید ترافیک در سطح شهر شد. آنطور که شهرام صانعی، رئیس انجمن اولیا و مربیان ادارهکل آموزشوپرورش استان،ُ به «اصفهان زیبا» گفته است: «شیوع کرونا باعث شد که در دو سال اخیر، تعداد سرویسهای مدرسه از حدود هشتهزار دستگاه خودرو به کمتر از هزار و ۷۰۰ خودرو برسد که همین مسئله، چالش کمبود سرویس برای دانشآموزان را رقم زد.» ترافیک و شلوغی این روزها، رفتوآمد اتوبوسهای واحد را هم با تأخیر مواجه کرده است. مریم که میگوید حدود بیست دقیقه است در ایستگاه نشسته و خبری از اتوبوس نیست، معتقد است که از اول مهرماه تاکنون، رفتوآمد اتوبوسهای واحد مطابق با زمان همیشگی خود نیست: «مدام با تأخیر مواجه میشوم.»
طرحی که ترافیک را بیشتر کرد
ترافیک سنگین در آستانه سال تحصیلی باعث شد تا براساس ابلاغیه شورای هماهنگی ترافیک استان بهمنظور کاهش بار ترافیکی سطح کلانشهر اصفهان در مهرماه و بازگشایی مدارس و دانشگاهها، از دوم تا آخر مهرماه شروع ساعت کاری کارکنان ادارات بهصورت شناور از 7 تا 8:30 صبح و آغاز بهکار بانکها از ساعت 7 و حضور کارمندان از ساعت 6:30 و همچنین ساعات بازگشایی آموزشگاههای نواحی ششگانه اصفهان مطابق با مصوبه شورای آموزشوپرورش باشد. بهگفته حسین حقشناس، معاون حملونقل و ترافیک شهرداری اصفهان به «ایمنا»، بازگشایی مدارس و دانشگاهها از ابتدای مهرماه سال جاری بعد از ایام کرونا باعث افزایش حدود ۳۰درصدی سفرها در زمانهای اوج آشفتگی و انسداد ترافیک، افزایش چشمگیر زمان سفر و مختلشدن آرامش روحی و روانی شهروندان، دانشآموزان و دانشجویان در آغاز سال تحصیلی، بهخصوص در مهرماه، تا بهتعادلرسیدن سفرها شد. آنطور که او گفته است: «مطالعات رفتار سفر شهروندان نشان میدهد یکی از راهکارهای مؤثر برای رفع این مشکلات، شناورکردن ساعات آغاز فعالیت ادارات است که در تهران نیز مصوب و برای اولین بار در اصفهان از مهرماه امسال اجرا میشود؛ لذا با توجه به عقبکشیدن یک ساعت از ابتدای مهرماه، پیشنهاد شهرداری برای شهر اصفهان برنامهریزی آغاز فعالیت ادارات مختلف بهصورت شناور از ساعت ۷ تا 8:30 در مهرماه ۱۴۰۱ است که این پیشنهاد در شورای ترافیک استان مطرح و مورد موافقت استاندار اصفهان قرار گرفت و از ابتدا تا سیام مهرماه اجرایی میشود. »شناورسازی ساعت آغاز کار ادارات شهر اصفهان با هدف کاهش بار ترافیکی سطح شهر در ساعت اوج ترافیک با توجه به بازگشایی مدارس، توزیع ترافیک و استفاده بیشتر از ظرفیت معابر شهر، امکان خدماتدهی بهتر سیستم حملونقل همگانی، کاهش شلوغی و بهبود زمان سفر آرامش و آسایش شهروندان بهویژه دانشآموزان و دانشجویان در آغاز سال تحصیلی، کمک به کمبود ناوگان سرویس مدارس و افزایش ایمنی و کاهش سرعت غیرمجاز در معابر و ایمنی عابران پیاده است و آخر مهرماه بر اساس مطالعات بازخورد طرح برای ماههای بعد نیز تصمیمگیری انجام میشود. حالا و در شرایطی که مهرماه به پایان خود رسیده است، سرهنگ علی مولوی، رئیسپلیس راهور شهر اصفهان اما به «اصفهان زیبا» میگوید که اتفاقا شناورشدن ساعات کاری باعث تشدید ترافیک در سطح شهر در مهرماه شده است: «تا قبل از ساماندهی سرویس مدارس، مشکلات ترافیکی در شهر به چشم میخورد؛ بهویژه در بزرگراهها ترافیک سنگینی در ساعات اولیه صبح به وجود میآمد؛ اما اکنون و با ساماندهی برخی از سرویسهای مدارس، وضعیت بزرگراهها نیز دارد به حالت عادی بازمیگردد و وضعیت تردد خودروها نسبت به هفتههای گذشته بسیار بهتر شده است.» به گفته او، هنوز تصمیمی برای تمدید شناوربودن ساعات ادارات گرفته نشده است و ادامه اجرای این طرح باید در شورای ترافیک استان بررسی شود. شناوربودن ساعات کاری تا قبل از ساماندهی سرویس مدارس مطلوب بود؛ اما بعدازآن باعث تحمیل بار ترافیکی به شهر شد؛ بهویژه که بیشتر خودروها هم تکسرنشین بودند. انتظار میرود با پایانیافتن این طرح، وضعیت ترافیک در شهر بهتر شود.
