اینپــرسشهــا با نظــر محمـــدجــواد کاردانپور، نویسنده، محقق طبسنتی و بنیانگذار مؤسسه ایوان پاسخ داده شده است. در ادامه میتوانید به پاسخها دست یابید. خمیازهکشیدن، فعالیت غیرارادی عصبی است که با ورود هوا با یک دم عمیق به ریه ها و شلشدن عضلات شکم، پایین رفتن دیافراگم بین شکم و قفسه سینه و کشیدگی پرده گوش رخ میدهد؛ درضمن خمیازه، بازدم عمیق برای خروج هوا از ریه، بازشدن دهان، پایین رفتن فک برای خروج بیشتر هوا، بستهشدن چشمها و گاهی خروج اشک صورت میگیرد.
علت خمیازه کشیدن
بخارهای زیاد مغز: افرادی که رطوبت مغزشان زیاد است و حرارت برای دفع این رطوبت در مغز بالا میرود، بیشتر دچار خمیاز میشوند؛ اما هوا و تنفس شدید باعث دفع حرارتهای مغزی میشود. دلیل این نکته مشخص است؛ چون زمانی که فرد خمیازه میکشد، ناخودآگاه آب از چشمانش ریزش کرده و چشمانش سرخ میشود، در این موقعیت، علائم حرارت و رطوبت را که عامل بخارهای مغزی است، کاملا مشاهده میکند و بدن با جذب اکسیژن، این بخارها و حرارتها را دفع میکند. در روایتها بسیار زیبا آمده که هرچه باعث بالارفتن رطوبت یا بخارها یا حرارت زیاد برای مغز شود، مضر عنوان شده است؛ مثل عصبانیت، پرخاشگری، جنون، خمیازه و…؛ آنچه دفع این بخارها میکند، برای مغز مفید و کاهشدهنده رطوبت و حرارت زیاد است که برای بدن نافع و از جانب خداوند است؛ مثل عطسه، اسفند، حجامت سر، جویدن کندر، سرکه و… . به هر حال رطوبت و بخارهای مغز زمانی که بالا رود، باعث ایجاد خمیازه میشود. برای همین، کسانی که جنون دارند و دیوانه هستند، آب مغز آنها زیاد است؛ حتی در بدو تولد افرادی که دچار cp یا بیمارهایی که مشکل مغزی دارند، این عامل، یعنی بالابودن مایع مغزی در آنها زیاد مشاهده میشود.کمبود اکسیژن هم به همین منوال است و عاملی برای ایجاد خمیازه است؛ به همین جهت فرد در هنگام خمیازهکشیدن مرتب نفس عمیق دارد و میخواهد با ورود اکسیژن زیاد، رطوبت را از مغز خارج کند.
علت خمیازهکشیدن بعد از خواب
کسانی که زیاد میخوابند و بعد از خواب باز هم خمیازه میکشند، اکثرا رطوبت داخل مغز آنها غلیظ میشود که علائم خطر است. این افراد هرچه بیشتر بخوابند، بیشتر رطوبتهای مغزیشان غلیظ میشود و خطر برای آنها بیشتر خواهد شد.
سایر علل خمیازه
بعضی از عوامل دیگر هم در تشدید این خمیازه کشیدنها مؤثر است:خستگی و بیحوصلگی کمبود قندخون ازدیاد خون و فشارخون کسانی که به واسطه این بیماریها خمیـــازههای بیشتــری میکشنـــد و خوابآلوده هستند، علائمی از خطر بروز سکته دارند؛ بنابراین کسی که دچار چرتزدن و خمیازهکشیدن زیاد است، توصیه میشود که حجامت انجام دهد. حجامت، هم خون مازاد و کثیف را دفع میکند و هم رطوبت بدن را کاهش میدهد.
مسریبودن خمیازه
نکته مهم آن است که خمیازهکشیدن نوعی کنش مسری است که در پی آن واکنشی از دیگران رخ میدهد؛ حتی ممکن است با دیدن یک تصویر، فیلم، شنیدن صدای خمیازه و یا گفتن و شنیدن و فکرکردن به آن در شما حادث شود. اما سؤال اینجاست که مسریبودن خمیازه به چه علتی اتفاق میافتد؟ بدنهایی که جایی برای پذیرش داشته باشد، بستر فراهم کرده و زود تأثیر میپذیرند؛ مثل میکروب و ویروس که در بدنهایی که سیستم دفاعی ضعیف دارد، سریع جاخوش میکنند. خمیازه هم به همین شکل است و حالتی مسری دارد؛ مثل عفونت و ویروس.
روشهای درمان خمیازهکشیدن زیاد
قبل از اینکه به راهکارهای درمانی خمیازه زیاد بپردازم، لازم است اشاره کنــم که خمیـــازهکشیـــدن جــبـــران کمبود اکسیژن خون است و علامتی است برای اینکه نشان دهد حرارت و بخارهای مغزی زیاد شده و باید فکری برای درمان آن کنیم یا حداقل برای پیشگیری، مصرف مایعات را کم کنیم. خمیازهکشیدن همچنین ایجاد تعادلی بین فشار درون و بیرون گوش است. باید مصرف مایعات را کم کردو حتیالامکان هر نوع مایعاتی مصرف میشود، به همراه خرما باشد. خرما هم رطوبت را کم کرده و هم خواب را سبک میکند؛ به همین واسطه از خمیازه کشیدن بعد از خواب پیشگیری خواهد کرد.دود اسفند و کندر اگر قبل از خواب داخل بینی کشیده شود، بسیار مفید است، باعث کاهش رطوبت مغز شده و خمیازه را درمان میکند. عطسهکردن جزو درمانهای خمیازهکشیدن زیاد است. از بینی نفسکشیدن برای خنکشدن مغز و دفع رطوبتهای اضافی مفید است؛ بهخصوص اگر از عطرهای خنک استفاده شود. غذاها و خوراکیهای مفرح و شادیآور نیز باعث درمان خمیازه میشود؛ چون هم رطوبت دفع میکند و هم حرارتهای زیاد سر که برای دفع به جانب سر آمده را برطرف خواهد کرد. از جمله میتوان به سیب، به، زعفران، بادرنجبویه، گلگاوزبان، بابونه، سرکه و اسفند اشاره کرد. کشیدن نفس راهکار دیگری برای کمک به درمان خمیازه است. تحرک زیاد و ورزش برای دفع تعریق زیاد و پایینآوردن حرارتهای غیرغریزی نیز بسیار مفید است و باعث کاهش خمیازه خواهد شد.
