مهران زینلیان، معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری اصفهان با اشاره به کاهش دمای هوا و قطع محدودیت مصرف گاز برای صنایع که به گفته سخنگوی صنعت برق اصفهان منجر به خارج شدن واحدهای ۲، ۴ و ۵ نیروگاه شهید منتظری شده است، درباره زمزمههای مصرف مازوت در این نیروگاه به «ایرنا» گفته بود که قطعا در استان همه مخالف این اتفاق هستند و هر کاری هم که بتوانند برای جلوگیری از این کار میکنند؛ اما در شرایط اضطراری مثل سال گذشته که شورای عالی امنیت کشور دستور مصرف مازوت را داد و این اتفاق افتاد، ممکن است در این شرایط قرار بگیریم، اما امیدوارم این اتفاق نیفتد.
این مقام مسئول در پیگیری خبرنگار «اصفهانزیبا» نیز اگرچه به طور رسمی مازوتسوزی در اصفهان را تأیید نکرد و گفت که مدیرکل محیطزیست اصفهان در این باره باید توضیحات مفصلی به رسانهها دهد، اما مخالفت خود را برای مازوتسوزی نیروگاه شهید محمد منتظری اعلام کرد که به صورت کتبی این مخالفت را به مقامات کشوری اطلاع دادهایم. این موضوع را هم منصور شیشه فروش، مدیرکل مدیریت بحران استانداری به «اصفهانزیبا» نیز میگوید پاسخ در رابطه با مازوتسوزی را به زمین محیط زیست میاندازد. تماسهای «اصفهانزیبا» در رابطه با مازوتسوزی در اصفهان با محیطزیست هم اما راه به جایی نمیبرد و مدیر روابط عمومی این اداره کل میگوید توصیحات کوتاهی در لفافه میدهد: «اجازه مازوتسوزی از سوی مقامات کشوری صادر شده است.» مقاماتی که به گفته او محیطزیست را از انجام مصاحبه منع کردهاند. او همچنین میگوید که فعلا تنها تعداد اندکی از مشعلهای مازوت به مدار وارد شدهاند.»
مازوتسوزی آن هم به طور چراغ خاموش در اصفهان، درحالی است است که مهر ماه امسال رئیس سازمان محیطزیست کشور وعده داده بود که زمستان امسال اصفهان مازوتسوزی نخواهد داشت. اما هنوز آذر ماه به نیمه نرسیده که با تشدید آلودگی هوای اصفهان، غبار تیرهرنگی بر آسمان شهر سایه افکنده است. مدیران استان اما در آسانترین راهکار اقدام به تعطیلی مدارس کردهاند، اما باید توجه داشت که نمیتوان نسبت به آثار استفاده از سوخت مازوت بر سلامت مردم بیتفاوت باشیم.
عضو کارگروه پژوهشی آلودگی هوای دانشگاه اصفهان نیز درباره مازوتسوزی در اصفهان میگوید: پیگیریهای صورتگرفته نشان میدهد مازوتسوزی در اصفهان شروع شده، اما میزان آن نیز اهمیت بالایی دارد. گفته میشود از هشت واحد نیروگاه شهید محمد منتظری، تنها دو واحد این نیروگاه مازوتسوزی دارند، این درحالی است که مصرف برق اصفهان در زمستان کاهش مییابد و نیروگاهها میتوانند برخی واحدهای خود را بر روی «اورهال» و تعمیرات ببرند.
حسین احمدی کیا به «اصفهان زیبا» توضیح میدهد: «اگر کل نیروگاه شهید محمد منتظری مازوتسوزی انجام دهد، روزانه حدود 560 تن در روز اکسید گوگرد منتشر میشود، اما مصرف مازوت در دو واحد این نیروگاه روزانه حدود 150 تن اکسید گوگرد منتشر میکند؛ درحالیکه نیروگاهها باید گوگرد حاصل از مازوت سوزی را تصفیه کنند، اما به چند دلیل توان این کار را ندارند.»
او با اشاره به اینکه میزان گوگرد مازوت مورد استفاده در نیروگاهها بالاست؛ درحالیکه استاندارد گوگرد مورد استفاده نیروگاههای دنیا نیمدرصد است، تأکید میکند: «اگر نیروگاهی بخواهد مازوت را تصفیه کند 500میلیون دلار هزینه نیاز دارد که در شرایط فعلی اقتصاد کشور امکان پذیر نیست، اما اگر بخواهند گاز خروجی نیروگاه را تصفیه کند نیز باید چیزی حدود 380 میلیون دلار هزینه کند که نه تنها توان پرداخت این هزینه را ندارد، بلکه نیروگاهها دانش فنی این کار را هم ندارند.»
به گفته احمدیکیا، در این شرایط خود پالایشگاه اصفهان باید مازوت تولیدی خود را تصفیه کنند که متحمل حدود 800 میلیون دلار هزینه میشود. در دنیا تولید مازوت ممنوع است؛ چراکه مازوت را میتوان به مواد بهتر همچون بنزین و گازوئیل تبدیل کرد.
او تأکید میکند: «در حال حاضر آلودگی منتشرشده از نیروگاه شهید محمد منتظری، هفت برابر استاندارد اروپاست و محاسبات نشان میدهد گوگرد حاصل از آن 1200 ppm است، در حالیکه استاندارد اروپا 140 ppm است.
احمدیکیا با اشاره به تأثیر این میزان آلودگی بر شهر اصفهان، میگوید: «با اینکه نیروگاه شهید محمد منتظری در مسیر باد غالب نیست، اگر کل نیروگاه متتظری با مازوت سوزانده شود، حدود 6درصد ذرات معلق اصفهان را افزایش میدهد و اکسید گوگرد اصفهان را حدود 3.5 برابر خواهد کرد. از سوی دیگر مقدار زیادی اکسید نیتروژن به هوای اصفهان اضافه میکند.»
او تصریح میکند «: بر خلاف آنچه گفته میشود بیشترین مصرف گاز اصفهان حتی در دی ماه مربوط به صنعت است و تنها 45 درصد در بخش خانگی است؛ بنابراین برقی که تولید میشود، صرف خود اصفهان نمیشود و عملا برق تولیدی برای صنعت است و در مجموع صنایع همچون سیمان، فولاد و … برای کل کشور تولید میکند نه برای اصفهان؛ بنابراین آلودگی صنعت، سهم اصفهانیها و منفعت صنایع اصفهان نصیب کشور میشود.»
عضو کارگروه پژوهشی آلودگی هوای دانشگاه اصفهان با تأکید بر اینکه نباید در اصفهان مازوتسوزی کنیم؛ چراکه تأثیر دو نیروگاه بر اصفهان زیاد است، میگوید: «در شرایط فعلی اصفهان بالاترین آلودگی ذرات معلق را در بین شهرهای کشور به خود اختصاص داده است.»او با بیان اینکه صنایع دنیا نیز گاز نمیسوزانند و مدل مصرف انرژی آنها هستهای یا از طریق زغال سنگ است و به طور قطع زغال سنگ از نظر اکسید گوگرد وضعیت بهتری دارند، تصریح میکند: اگرچه برخی کشورهای دنیا همچون هند و چین و حتی در اروپا و آمریکا از سوخت مازوت استفاده میکنند، اما دو مسئله وجود دارد؛ نخست مازوت تولیدی آنها استاندارد و میزان گوگرد حاصل از این سوخت نیم درصد است، در حالیکه این عدد در ایران بین 3 تا 5 درصد است. دوم اینکه در دنیا فیلترهای تصفیه مازوت وجود دارد و صنایع تمام گازهای آنها همچون اکسیدگوگرد و اکسید نیتروژن را تصفیه میکنند و باید توجه داشت این گازها بعد از تصفیه، مشکلی نخواهند داشت، اما مسئله این است که در ایران هیچ یک از این گازها و حتی مازوت تصفیه نمیشوند.
احمدیکیا تأکید کرد: در حال حاضر هیچ یک از نیروگاههای اصفهان و ایران، توان تصفیه این گازها را ندارند و هزینه این کار آنقدر زیاد است که هیچ صنعتی برای دو یا سه ماه زیر بار این کار نمیرود.
او با بیان اینکه اصفهان وضعیت خوبی به لحاظ آلودگی هوا ندارد و ذرات معلق در هوای آن pm2.5 است، میگوید: «از سوی دیگر اکنون اکسید گوگرد هوا نیز در حال افزایش است و با توجه به نزدیکی دو نیروگاه به اصفهان، این شرایط وضعیت آلودگی هوای اصفهان را تشدید میکند و در نهایت اگر این وضعیت ادامه یابد قطعا با مشکلات بیشتری مواجه خواهیم شد.»
عضو کارگروه پژوهشی آلودگی هوای دانشگاه اصفهان توضیح میدهد: «در محاسبات سال 99 خسارت بهداشتی ناشی از ذرات pm2.5 در اصفهان حدود 450 تا 600 میلیون دلار بود، همچنین آلودگی pm2.5 اصفهان، هفت برابر استاندارد جهانی است و این شاخص اصفهان حتی از تهران شرایط بدتری را تجربه میکند.»او میگوید: «درحال حاضر بسیاری از خودروهای اصفهان فرسوده هستند و حتی در ساخت این خودرو استانداردها رعایت نمیشود و تولیدکنندگان نیز زیرباراستانداردها نمیروند و هیچ مرجع نظارتی هم وجود ندارد و در واقع کاتالیستی که بر خودروها نصب میشود، عملا بیتأثیر است؛ بنابراین تا زمانی که خودروسازان کاری انجام ندهند، به نوعی آینده خوبی پیش رو نخواهیم داشت.»
احمدیکیا با بیان اینکه اگرچه سوخت بنزین پالایشگاه دارای استاندارد یورو 4 است، اما دو مشکل اساسی در تشدید آلودگی هوای اصفهان وجود دارد، میگوید: «امروز خودروهای موجود کاتالیست مناسب و استاندارد ندارند و از سوی دیگر 75 درصد، 20درصد خودروهای سواری و 60 درصد اتوبوسهای شرکت واحد فرسودهاند که این خودرو حدود 6 برابر خودروی نو آلودگی ایجاد میکنند و عملا بعد از چهار سال باید کاتالیست خودروها تعویض شود، اما مردم نیز به دلیل شرایط اقتصادی این کار را نمیکنند و از یک سو کاتالیست های موجود در بازار خوب و استاندارد نیستند، از سوی دیگر باید توجه داشت که 73 درصد آلودگی شهر اصفهان در سال مربوط به خودروهاست.»
مازوتسوزی در اصفهان درحالی بدون سر و صداد دارد انجام میگیرد که متخصصان ریه براین باورند استفاده از سوخت آلوده مانند مازوت، درجه آلایندگی هوا را افزایش میدهد و اثرات فوری آن در بین کودکان، سالمندان و بیماران قلبی بسیار واضحتر است؛ در بین افراد سالم هم درجاتی از علائم تنفسی مانند برونشیت حاد را ایجاد میکند. غلظت آلایندگی هوا عوارض کوتاهمدتی مانند ایجاد سرفه و خلط گلو را دارد. استفاده از سوختهای آلایندهای همچون مازوت باعث ایجاد سرفههای شدید میشود و کسانی که دچار بیماری آسم هستند، شدت بیماری آنها از قبل بیشتر شده و افرادی که دچار بیماریهای قلبی هستند، بیماری آنها شدیدتر میشود. همه این موارد، عوارض کوتاه مدت آلودگی هوا هستند. از سوی دیگر ایجاد برونشیت مزمن و بروز انواع سرطانهای دستگاه تنفسی و درگیری سیستمهای دیگر بدن از عوارض درازمدت این آلایندهها در کلانشهرهاست و سوخت مازوت یکی از آلایندههای مضر در بروز سرطانها ازجمله سرطان ریه در درازمدت، میشود.
