تشخیص زودهنگام، کلید درمان تنبلی چشم در کودکان

به گزارش اصفهان زیبا؛ تنبلی چشم یا آمبلیوپی یکی از شایع‌ترین اختلالات بینایی در کودکی محسوب می‌شود. اگر والدین این بیماری را زود تشخیص ندهند، کودک ممکن است با کاهش دائمی بینایی مواجه شود.

آمبلیوپی چگونه ایجاد می‌شود؟

دکتر فاطمه اسلامی، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان، توضیح داد: وقتی یکی از چشم‌ها تصویر واضحی به مغز منتقل نمی‌کند، مغز به‌تدریج تصویر آن را نادیده می‌گیرد. این روند باعث می‌شود مسیر بینایی آن چشم در مغز غیرفعال شود و تنبلی چشم شکل بگیرد.

سن طلایی برای درمان تنبلی چشم

این بیماری معمولاً قبل از سن ۷ یا ۸ سالگی بروز می‌کند؛ یعنی زمانی که سیستم بینایی مغز هنوز در حال رشد است. اگر چشم‌پزشک بیماری را قبل از این سن تشخیص دهد، می‌تواند با روش‌هایی مثل بستن چشم سالم یا تحریک چشم ضعیف، آن را درمان کند. اما پس از این دوره، درمان بسیار سخت یا حتی غیرممکن می‌شود.

علت‌های شایع تنبلی چشم

شایع‌ترین دلیل تنبلی چشم، عیوب انکساری مانند دوربینی، نزدیک‌بینی و آستیگماتیسم است. گاهی هم بیماری‌هایی مثل انحراف چشم (لوچی)، آب مروارید مادرزادی، افتادگی پلک یا بیماری‌های عصبی و شبکیه عامل اصلی هستند.

دکتر اسلامی هشدار داد: در برخی موارد، والدین ممکن است متوجه سفیدی مردمک چشم در عکس‌ها شوند. این علامت ممکن است به تومورهای شبکیه اشاره داشته باشد و باید فوراً بررسی شود.

چه زمانی باید کودک را معاینه کرد؟

پزشکان توصیه می‌کنند چشم کودک را در مراحل زیر معاینه کنید:

• هنگام تولد

• بین شش‌ماهگی تا یک‌سالگی

• سه تا پنج‌سالگی

• پیش از ورود به مدرسه

برای تعیین شماره دقیق چشم، پزشک باید از قطره سیکلوپلژیک استفاده کند تا تطابق چشم کودک در نتیجه تأثیر نگذارد.

چگونه تنبلی چشم را درمان کنیم؟

نخست باید علت اصلی مانند عیب انکساری اصلاح شود. سپس پزشک با بستن چشم سالم، کودک را مجبور می‌کند از چشم ضعیف استفاده کند. معمولاً کودک باید روزانه ۶ ساعت از پد چشم‌بند استفاده کند. مدت درمان به سن کودک بستگی دارد؛ مثلاً یک کودک یک‌ساله ممکن است یک ماه نیاز به درمان داشته باشد، اما برای کودکی شش‌ساله، درمان تا شش ماه هم طول بکشد.

اگر کودک از بستن چشم امتناع کند، چشم‌پزشک می‌تواند با استفاده از قطره‌های مخصوص یا چسب تارکننده روی عینک، چشم سالم را تار کند تا کودک به استفاده از چشم ضعیف وادار شود.

والدین چه باید بکنند؟

درمان موفق تنبلی چشم، فقط زمانی ممکن است که والدین زود اقدام کنند. مراجعه منظم به چشم‌پزشک، بررسی‌های دوره‌ای و پیگیری درمان، نقش اساسی در حفظ بینایی کودک دارد.