این روزها فضای سیاسی کشور در حال آمادهشدن برای سیزدهمین انتخابات ریاستجمهوری در خرداد 1400 است و روزانه بر تعدد اخبار و گمانهزنیهای انتخاباتی در خصوص چهرههای احتمالی برای شرکت در این رقابت افزوده میشود. گزینههایی که جدای از چپ یا راست بودنشان به تخصص، پیشینه و تجربه از نظر سیاستمدار بودن، اقتصاددان بودن یا نظامی بودن آنها بسیار اشاره میشود. حال این سؤال مطرح است که آیا رئیسجمهور آینده حتما باید یک چهره سیاسی باشد یا فردی اقتصاددان یا با پیشینه نظامی هم میتواند بر این کرسی بنشیند؟ موضوعی که حسین کمالی، وزیر اسبق کار و امور اجتماعی در دولتهای ششم، هفتم و هشتم، نماینده مردم تهران در سه دوره اول مجلس شورای اسلامی، دبیر کل حزب اسلامی کار، نایبرئیس خانه احزاب ایران و نامزد ریاست جمهوری دوره یازدهم در خصوص آن با «اصفهان زیبا» صحبت کرد.
صبح روز دوشنبه 31 شهریور به دنبال شکست آمریکا در فعال کردن مکانیسم ماشه دونالد ترامپ طی بیانیهای در راستای محدودکردن برنامه هستهای، موشکهای بالستیک و سلاحهای متعارف ایران، فرمان اعمال تحریمهای جدیدی را علیه ۲۷شخص حقیقی و حقوقی صادر کرد. ترامپ در این بیانیه با تکرار ادعاهای بیاساس خود علیه برنامه هستهای ایران اعلام کرد: «دولت من هرگز به ایران اجازه دسترسی به سلاح هستهای و همچنین تهدید دیگر کشورهای جهان با موشکهای بالستیک جدید و سلاحهای متعارف را نخواهد داد. در همین راستا یک فرمان اجرایی صادر میکنم و بهموجب آن، ضمن بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل علیه ایران، تحریمهای جدیدی نیز علیه بیش از 24 نهاد و شخص حامی برنامه هستهای، موشکی و فعالیتهای مرتبط با سلاحهای متعارف ایران وضع میکنم.»
بامداد روز گذشته (30 شهریور) مهلت 30روزه آمریکا در بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل به ایران در حالی به پایان رسید که وزیر امور خارجه آمریکا در بیانیهای اعلام کرد تقریبا همه تحریمهای سازمان ملل علیه ایران که از سال 94 و پس از اجرای توافق هستهای میان ایران و قدرتهای جهانی لغو شده بود، با فعالشدن مکانیسم ماشه بازگشتهاند؛ ادعایی از سوی مایک پمپئو که آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل متحد به آن واکنش نشان داد و خطاب به شورای امنیت این سازمان گفت: «نمیتوانیم در ارتباط با ادعای آمریکا مبنی بر بازگشت همه تحریمهای سازمان ملل علیه ایران اقدامی انجام دهیم، زیرا در این خصوص قطعیتی وجود ندارد.» پمپئو همچنین اعلام کرد در صورتی که سازمان ملل، تحریمها علیه ایران را به اجرا در نیاورد با پیامدهای بسیاری مواجه خواهد شد و هر کشوری که تحریمها علیه ایران را نقض کند نیز مورد تحریم از سوی آمریکا قرار خواهد گرفت.
سرانجام روابط امارات متحده عربی و بحرین با رژیم صهیونیستی روز چهارشنبه هفته گذشته (25 شهریور) رسمیت پیدا کرد و بنیامین نتانیاهو، عبداللهبنزاید و عبداللطیف الزیانی با حضور دونالد ترامپ برای امضای این توافقنامه دیپلماتیک در آمریکا بر سر یک میز نشستند، توافقی دوجانبه و با محوریت رابطه با رژیم صهیونیستی و تا اندازهای با احتمال مقابله با ایران که پیشازاین نیز خبر عادیسازی آن از سوی امارات و پسازآن بحرین در 23 مرداد و 23 شهریور رسانهای شده بود. این پیمان که شامل مبادله سفیر، گشایش سفارتخانهها، ایجاد پروازهای مستقیم میان این کشورها و همکاریهای اقتصادی و امنیتی است، این پرسش را مطرح میکند که هریک از طرفهای این توافق بهدنبال چه منافعی بهصورت جداگانه و گروهی هستند و ایران در این شرایط با چه چالشهایی روبهروست؟ مهدی مطهرنیا، استاد دانشگاه و کارشناس مسائل بینالملل، در گفتوگو با (اصفهان زیبا) به این موضوعها پرداخت.
انتخابات دور دوم مجلس شورای اسلامی با تأخیری سه ماهه به دلیل شیوع ویروس کرونا، صبح روز جمعه (21شهریور) برگزار شد. انتخاباتی که پس از گذشت چند روز از اعلام نتایج با مسئله کاهش مشارکت مردم در مقایسه با دور اول آن مواجه است. طبق آمار موجود، چهار حوزه از 10 حوزهای که این انتخابات در آنها برگزار شد، مشارکتی زیر 10 درصد و تکرقمی داشتهاند؛ درحالی که متوسط مشارکت این حوزهها در دور اول این رقابت حدود 46 درصد بود و این رقم برای دور دوم به 19 درصد رسید. از طرفی با بررسی و مقایسه دقیق آرای نامزدهای منتخب دور دوم رأی سه نفر از منتخبان کاهش یافته است. منتخبانی که هر سه از مرکز استانهای کرمانشاه، کرج و زنجان بودهاند. سؤال اینجاست که دلیل ریزش آرای این نمایندگان از اسفند تا شهریور چیست؟
پس از 12 دوره انتخابات ریاست جمهوری در ایران، این بار رقابتی غیرقابلپیشبینی و پرحاشیه برای تعیین رئیسجمهور آینده در خرداد 1400 پیش رو است. انتخاباتی که تحلیلهای متفاوتی در خصوص میزان مشارکت مردم و کاندیداهای احتمالی آن وجود دارد و انتظار میرود در کمتر از یک سال فرصت باقیمانده تا این رقابت، جریانهای سیاسی نیز فعالیتهای انتخاباتی خود را آغاز کنند و از رویکردهای خود برای مقابله با مشکلات کشور پردهبرداری کنند. شرایطی که با توجه به تجربه یازدهمین انتخابات مجلس شورای اسلامی و حضور کمرنگ مردم در آن باید جدی گرفته شود و فضای سیاسی و انتخاباتی کشور از این حالت معلق همراه با رخوت درآید. در این رابطه «اصفهانزیبا» با محمد کیهانی، عضو هیئت مؤسس و رئیس حزب ندای ایرانیان شعبه اصفهان، گفتوگو کرد.
طبق روال همیشه و بر اساس آییننامه داخلی مجلس، بلافاصله پس از تشکیل پارلمان، تکلیف همه کمیسیونهای تخصصی مجلس نیز مشخص میشود؛ اما این بار با گذشت سه ماه از آغاز به کار مجلس یازدهم، کمیسیون قضایی و حقوقی با نقشی اثرگذار در امر نظارت و قانونگذاری پارلمان، کماکان رسمیت نیافته است. از طرفی بااینکه حدنصاب تشکیل کمیسیونهای مجلس 19 نفر و حداکثر 23 نفر است و نزدیک به 50 نفر از نمایندگان این دوره از مجلس دارای تحصیلات تکمیلی در حوزه حقوقی و قضایی هستند، تنها هشت نفر از آنها به عضویت در این کمیسیون رضایت دادهاند. این شرایط در حالی ادامه پیدا کرد که در جلسه علنی روز چهارشنبه هفته گذشته (19 شهریور)، مجلس طرح تشکیل و شروع به کار کمیسیون قضایی و حقوقی را با حداقل اعضا به تصویب رساند.
دهم شهریور بود که امیرحسین قاضیزاده هاشمی، نـایـبرئـیـس مـجـلـس شــورای اسلامی، اعلام کرد، مجلس با همکاری مرکز پژوهشهای شورای نگهبان در حال تدوین طرح اصلاح قانون انتخابات ریاستجمهوری است؛ طرحی که بهنوعی از بازترشدن دست این شورا و گسترش اخــتـیـارات آن در بـررسی صلاحیت کاندیداهای انتخابات ریاستجمهوری خبر میدهد. براساس این تغییرات، ثبتنام و نحوه احراز صلاحیت متقاضیان بر مبنای معیارهای جدیدی صورت خواهد گرفت و برای داوطلبان شرایطی همچون سن، مدرک تحصیلی و سابقه مدیریتی مشخصی در نظر گرفته خواهد شد.
9سال از روزی که جمهوری اسلامی ایران دو دولتمرد تکرارناشدنیاش، محمدعلی رجایی و محمدجواد باهنر، را از دست داده است، میگذرد. شهدایی که هرساله با فرارسیدن هفته دولت در شهریور، مکتب ساده زیستی همراه با ایستادگی، عدالت خواهی، مبارزه با فساد و تلاش برای حفظ انقلاب را به یاد دولتمردان کنونی و مردم میاندازند. محمد هاشـمیرفسنجانی، رئیـس سابق سازمان صــداوسیما، معاون رئیسجمهور در امور اجرایی در دولتهای پنجم و ششم و عضو سابق مجمع تشخیص مصلحت نظام با عنوان معاون سیاسی دولت نخست پس از انقلاب به گفتوگو با «اصفهان زیبا» نشست و از نخستوزیری تا ریاستجمهوری محمدعلی رجایی و همراهی او با شهید محمدجواد باهنر، همراه و یار جدانشدنیاش گفت. مشروح این مصاحبه را میخوانیم.
پس از رد قطعنامه پیشنهادی آمریکا در ارتباط با تمدید نامحدود تحریمهای تسلیحاتی ایران در شورای امنیت، این کشور برای فشار دوباره به ایران، فعال کردن «مکانیسم ماشه» را در دستور کار خود قرار داد. بندی از برجام که در صورت تأیید آن از سوی شورای امنیت و کسب اکـثـریـت آرا، بازگشت تمام تحریمهای سازمان ملل علیه ایران را باعث میشد. اما بهیکباره و پس از گذشت سه روز از ارائه این پیشنهاد به شورای امنیت، رئـیـس این شورا سهشنبه (4 شهریور) موضع صریح خود درباره درخواست آمریکا برای بازگشت تحریمها علیه ایران را اعلام کرد و گفت این شورا در جایگاهی نیست که اقدامات بیشتری در این خصوص انجام دهد.
13 آگوست بود که خبر توافق امارات متحده عربی با رژیم صهیونیستی از رسانهها اعلام شد. توافقی که دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا نیز در پیامی توییتری درباره آن نوشت: «یک موفقیت بزرگ. توافقنامهای تاریخی برای صلح میان دو دوست بزرگ ما، اسرائیل و امارات متحده عربی.» تــرامپ هــمچنین متن بیانیهای که در همین رابطه و بهطور مشترک از سوی سه کشور ایالاتمتحده آمریکا، اسرائیل و امارات متحده عربی تهیهشده بود را در صفحه توییتر خود منتشر کرد. از طرفی رژیم صهیونیستی، توافق صلح و همکاری با امارات متحده عربی را «روزی بزرگ برای صلح» اعلام کرد. وزارت امور خارجه ایران نیز در واکنش به این تصمیم با صدور بیانیهای ضمن محکومیت شدید برقراری روابط دیپلماتیک میان امارات متحده عربی و رژیم صهیونیستی، این اقدام را یک حماقت راهبردی از سوی ابوظبی و تلآویو عنوان کرد.
«مجلس خوب همهچیز را خوب میکند و مجلس بد همهچیز را بد میکند.» جملهای به یادگار از امام (ره) که نشان از اهمیت بالای این نهاد و تأثیر این قوه بر عملکرد حکومت دارد. نهادی که این روزها موضوع نظارت بر رفتار نمایندگان و همچنین شفافیت آرای داخلی را که برخلاف مجلس دهم با واکنشها و مخالفتهای بسیاری همراه بود، در دستور کار خود قرار داده است و اجرایی شدن این دو را نقطه مثبتی در جلب اعتماد جامعه و روشنگری تصمیمهای مجلس در منظر مردم میداند. بااینحال و با گذشت سالها از قانونیشدن طرح نظارت بر رفتار نمایندگان در سال 91 و مطرحشدن موضوع شفافیت آرای نمایندگان در مجلس دهم و در سال 97، شفافیت در مجلس همچنان بلاتکلیف است.