در برابر جمهوری اسلامی ایران، دشمنی است که محوریت آن آمریکاست و در کنار آن، رژیم صهیونیستی، برخی کشورهای اروپایی و نیز سران بعضی از کشورهای عربی قرار دارند.
یکی از پرسشهای مهم در تحلیل مناسبات بینالمللی امروز این است که چرا با وجود تشدید رقابت میان آمریکا و چین، این دو قدرت هنوز وارد جنگ مستقیم با یکدیگر نشدهاند.
در مقطع حساس کنونی، تحولات نظامی با تمرکز بر جنوب ایران در حملات مستقیم ایالات متحده به مراکز پایش و مناطق ساحلی که البته با پاسخ ایران به چندین پایگاه و منافع آمریکا در برخی کشورهای منطقه همچون قطر،اردن، بحرین، کویت، عمان و … همراه بود، فصل جدیدی از رویارویی راهبردی میان تهران و واشنگتن رارقم زده است.
هرچند پس از انقلاب اسلامی ، رابطه ایران با کشورهای غربی همواره دچار چالش بوده اما به نظر می رسد در تالیف آثار مکتوب آن چنان که باید به ریشه های تاریخی این موضوع پرداخته نشده است . اگر کتاب های آموزشی مدرسه و دانشگاه را نمونه ای از روایت رسمی جمهوری اسلامی از این ریشه ها بدانیم ،معمولا رابطه ایران و غرب به صورت پیوسته نهایتا تا دوره صفوی مورد بررسی قرار می گیرد. پروفسور فرامرز رفیع پور ، عضو فرهنگستان علوم ایران اما در کتاب « تضاد غرب و شرق» تلاش کرده ریشه های رابطه فعلی ایران و کشورهای غربی را از دوران باستان تا عهد جمهوری اسلامی مورد بررسی قرار دهد.