بسیاری از مخاطبان همچنان رسانهها را منعکسکننده اخبار و رویدادهای مختلف در دنیای امروز میدانند، در صورتی که در دنیای واقعی کارکرد رسانهها بازتاب یک واقعه بدون رتوش آن نیست. نشریه تایم بهعنوان نشریهای تأثیرگذار که مخاطبان خاص خود را در سراسر جهان داشته و دارد و برخی از یادداشتهای این نشریه به فارسی نیز ترجمه میشود، در آخرین شماره خود با درج تصویر بایدن و هریس این دو را به عنوان چهره سال انتخاب کرده است.
دوران چهارساله ریاستجمهوری ترامپ بر آمریکا بهدلیل سیاستهای یکجانبهگرایی دولت جمهوریخواه او بسیاری از مناسبات جهانی را تحتتأثیر خود قرار داد و بر بحرانهای جهانی دامن زد. در کشور ما نیز پرسشهای بیشماری دراینباره مطرح است که با جو بایدن چه باید کرد؟ آیا او با دولت فعلی یا بعدی ایران مذاکره خواهد کرد؟ سیاستهای ایران در قبال دولت جدید آمریکا چیست؟ و پرسشهای دیگری که هم اصلاحطلبان و هم اصولگرایان را به چالش کشیده است. شرایط ویژه کشور بهدلیل همهگیری ویروس کرونا و فشار حداکثری ایالات متحده آمریکا و تحریمهای همهجانبه علیه ایران موجب شده است مسئله مذاکره با آمریکا و برداشتهشدن تحریمها و البته بازگشت آمریکا به برجام بیش از هر زمان دیگری در محافل سیاسی مطرح شود.
انتخابات آمریکا با تمام فراز و نشیبها و جنجالهایش در روز 13 آبان برگزار شد. هرچندکه جو بایدن از طرف رسانهها و با بردن بیش از 270 رای الکترال (به گفته اسوشیتدپرس 290 رای الکترال و دیگر رسانهها 279 رای الکترال) برنده انتخابات اعلام شده است، اما هنوز هیچ اعلام رسمی از طرف نهادهای انتخاباتی و ایالتی درمورد پیروز انتخابات صورت نگرفته است. با وجود آنکه هنوز هیچ یک از ایالتها نتیجه آرای خود را به صورت رسمی اعلام نکردهاند، فاصله آرای دو نامزد و همچنین الگوهای رایدهی در مناطق مختلف در انتخابات پیشین، باعث شده است رسانهها پیروز انتخابات در هر ایالت را پیشبینی کرده و با اعلام تدریجی نتایج ایالتها پیروز انتخابات و نامزدی را که در ابتدا به 270 رای الکترال میرسد اعلام کنند. اما این تنها بر اساس پیشبینی رسانهها و نه بر اساس نتایج رسمی است.
از چند وقت قبل تا الان در اخبار، فضای مجازی، بازار، پشت تلفن، میوهفروشی، تاکسی، رادیو، سر سفره و هرجایی که گذرمان به آن میافتاد، حرف بر سر انتخابات آمریکا بود. هیجان و چشمانتظاری ما مردم ایران برای تعیین سرنوشت چهارساله کشوری در آن سر دنیا، به نظر عجیب و دور میآمد. اما اینطور نبود. ما چنان درگیر این انتخابات شده بودیم که خودمان هم باورمان شده بود سرنوشت آنها به سرنوشت ما گره خورده است؛ اینکه نامزدهای انتخابات ریاستجمهوری آمریکا، چنان نقششان در ذهن ما ایرانیها محکم شده بود که برای خودشان طرفدارانی در ایران هم جمع کرده بودند. در این گزارش هم من سراغ نوجوانان رفتم تا ببینم آنها چقدر درگیر این انتخابات شده بودند؟ آیا جدیجدی آینده اقتصادی، فرهنگی و ملی ما در دست یک آدم در آن سر دنیا است؟ اصلا انتخابات آمریکا چه فرقی با انتخابات ما دارد؟
همزمان با روی کارآمدن بایدن به عنوان رئیسجمهور چهار سال آتی آمریکا، روند ریزشی در بازارهای مختلف آغاز شده است.
انتخابات تاریخی ریاستجمهوری آمریکا با پیروزی جو بایدن از حزب دمکرات این کشور به پایان رسید. رقابتی نفسگیر، شانهبهشانه و پرحرف و حدیث که سوی دیگر آن یعنی دونالد ترامپ هنوز نتیجه آن را نپذیرفته و قرار است شکایت خود را تسلیم دیوان عالی این کشور کند. از روز سهشنبه که مردم ایالات متحده آمریکا با حضوری میلیونها نفری پای صندوقهای رأی حاضر شدند، چشم جهان به ینگه دنیا دوخته شد. دوران چهار ساله ریاست جمهوری دونالد ترامپ تنها برای کشور و مردم آمریکا پرحاشیه و ساختارشکنانه نبود.
هنگامی که باراک اوباما هشت سال پیش دومین دوره ریاستجمهوری خود را به دست آورد، نظرسنجیها به روشنی نشان داده بود که او از رای «جریان اصلی جدید آمریکا» بهره برده است. این جریان همان گروههای پیشرویی از جوانان، رنگینپوستان و شهروندانی با تحصیلات دانشگاهی بودند که نمایندگانی از آنها سپس در سال 2018 به کنگره ایالات متحده آمریکا راه یافتند. این وضعیت در سال 2016 تغییر کرد و دونالد ترامپ توانست در میان افرادِ بدون تحصیلات دانشگاهی و تا حد زیادی سفیدپوستانِ قدیمیتر کار را تمام کند و به کاخ سفید راه یابد. از این پس، رویارویی دو بلوک تازه تقویت شده شکل جدیدی به خود گرفت.
36 تحلیلگر و فعال سیاسی کشور به سوال «پیروزی کدام گزینه، برای ایران بدتر است؟» و چرایی آن پاسخ میدهند.
انتخابات ریاستجمهوری آمریکا به واسطه قانون اساسی این کشور، سیستم اداره فدرال و مراحل طولانی و متعدد انتخابی، دارای پیچیدگیها و چالشهای بسیاری است. این کشور از مجموع 50 ایالت تشکیل شده است. این 50 ایالت طی توافقی تشکیل دهنده کشور آمریکا هستند و هر ایالت دارای مجلس قانونگذاری ایالتی است که میتواند به شکلی مستقل قانونگذاری کند، تا آنجا که مغایر قانون اساسی نباشد. چنین اختیاراتی باعث شده قوانین و ضوابط بسیاری (حتی متناقض) در مورد انتخابات ریاستجمهوری در آمریکا بهوجود بیاید. اما بر پایه قانون اساسی آمریکا دستورالعملی کلی برای انتخاب رئیسجمهور وجود دارد که در این مطلب به توضیح آن خواهیم پرداخت.
پنجاهونهمین انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در 3 نوامبر 2020 در حالی برگزار میشود که بر طبق نظرسنجیها و تا به امروز «جو بایدن» از حزب دمکرات از رأی بیشتری در مقایسه با رقیب خود «دونالد ترامپ» از حزب جمهوریخواه برخوردار است. این در حالی است که بر طبق روند و شیوه انتخاباتی آمریکا، رأی و نظر مردم آنچنان تأثیری بر نتیجه نهایی این رقابت نداشته و در نهایت رأی الکترال کالج، تعیینکننده رئیس جمهور آینده آمریکاست.
سرباززدن دونالد ترامپ از قبول یک انتقال قدرت صلحآمیز باعث شده بسیاری نگران این مسئله باشند که او با وجود شکست در انتخابات نوامبر از قدرت کنارهگیری نکند یا حتی در این خصوص به خشونت متوسل شود. واقعیت نگرانکننده این است که مکانیسمهای متعددی نیز در قانون اساسی وجود دارند که به ترامپ این امکان را میدهند تا در قدرت باقی بماند بدون این که در حقیقت برنده انتخابات باشد. سیستم انتخابات ریاستجمهوری آمریکا از آن جهت پیچیده است که به این منظور طراحی نشده که به طور مستقیم مبتنی بر دموکراسی و آرای مردمی باشد. بر مبنای قانون اساسی آمریکا ابتدا ایالتها، گزینندگان ریاستجمهوری را انتخاب میکنند و پس از آن این گزینندگان جمع میشوند تا به کاندیدای منتخب خود رای بدهند. البته ایالتها به مرور قوانینی تصویب کردهاند تا از این موضوع اطمینان حاصل کنند که این گزینندگان، بر مبنای رای عمومی ایالتشان برای ریاستجمهوری، برگزیده شوند. اما این قوانین بر مبنای قانون اساسی الزام اجرایی ندارند.
مناطق عمدتاً کارگر، سفیدپوست و محافظهکار اطراف شهر پیتزبورگ[در ایالت پنسیلوانیا] در بهدست آوردن آراء ایالت و کاخ سفید تأثیرگذار بودند. بعضی از رایدهندگان دلیلی برای تغییر نظرشان ندارند. جای جای بایور کانتی[1] منطقهای روستایی درغرب ایالت پنسیلوانیا، پر شده است از بنرهای آبی سفید و قرمز تبلیغاتی ریاست جمهوری ترامپ، بنرهایی که در امتداد جادههای بیرون شهری و بادخیز و در جلوی درب مغازههای بسته شده بر اثر کرونا نصب شدهاند. این منطقهی غالباً سفیدپوست کارگری و محافظهکار که بر اثر از بین رفتن صنایع استیل و گسترش مواد مخدر به سختی ضربه خورده است؛ اکنون با عواقب بیکاری ناشی از شیوع کرونا دست به گریبان است. موضوعی که باعث به وجود آمدن تقاضای پیشبینی نشده برای کمکهای غذایی در این منطقه شده است.