مدیریت شهری و نهادهای مدنی

شهری که امروز با آن مواجه‌ایم حاصل تغییراتی است که درنتیجه افزایش رشد شهر در چند دهه اخیر شدت گرفته است. در این چند دهه شهر اصفهان روزبه‌روز وجوه تاریخی و سنتی خود را از دست می‌دهد و به سمت یک شهر شبه‌مدرن حرکت می‌کند. حال، پرسش مهم این است که چه کسی یا چه کسانی چنین تصمیمی برای شهر گرفته‌اند و شهروندان تا چه اندازه در اتخاذ چنین تصمیمی تأثیرگذار بوده‌اند؟

شهری برای همه

روز اولی که به‌عنوان دانشجو به اصفهان آمده بودم، انتظار داشتم مراسم معارفه‌ای در باب شهر اصفهان برایمان برگزار کنند؛  اما هیچ اتفاقی از سوی هیچ ارگانی رخ نداد. گویا برای کسی مهم نبود که ما تازه‌واردانی به شهر هستیم که از سازوکار این شهر خبر نداریم؛ از نحوه جابه‌جایی در شهر، جمع‌آوری زباله و تمام مسائلی که به شهر مربوط است.

شهری که مرا می‌بیند!

ارتباط ما با شهر شاید درست از هر صبح که چشم به روی دنیا باز می‌کنیم، آغاز می‌شود. اگر به بیرون از خانه قدم بگذاریم و ساعاتی را برای انجام کارهای روزانه در شهر بگذرانیم، این ارتباط شکل قوی‌تر و جدی‌تری به خود می‌گیرد. اما اگر در خانه بمانیم، هم می‌توانیم به‌واسطه شنیدن اخبار یا گشت‌وگذار در شبکه‌های اجتماعی از حال و هوای شهرمان و اتفاق‌هایی که در آن در حال وقوع است، باخبر شویم. اما اینکه میزان و نوع ارتباط ما با شهرمان چقدر و چگونه است، سوالی است که از چند شهروند اصفهانی پرسیدم و آن‌ها جواب جالبی برای آن داشتند.

ای شهر، مرا ببین!

چندروز قبل در یکی از صفحه‌های فضای مجازی مطلبی به دستم رسید که خواندنش بهانه‌ای برای تهیه پرونده‌ای شد که در «بلدیه» این شماره مقابل نگاهتان است. مطلب برگرفته از خاطره هم‌وطنی بود که تجربه سکونتش در یکی از شهرهای کشوری اروپایی را بیان می‌کرد. او روایت کرده بود که درست از فردای روز سکونتش در آن شهر، به‌صورت تلفنی به ساختمان شهرداری دعوت‌شده و ضمن تکریم و خوشامدگویی و تشکر از حسن انتخابش برای سکونت در چنین شهری، چندساعتی درباره جزئیات زندگی در آن شهر با او صبحت شده است.

شهری که شهروندش را رها نمی‌کند

این روزها دست‌کم بسیاری از ما اگر نگویم هرروز، اما هفته‌ای یکی‌دو بار پیام‌هایی از این آشنا و آن خویش و فلان دوست و فلان نزدیک دریافت می‌کنیم که عکس و تصویری است در شبکه‌های اجتماعی به روایت کسی که می‌شناسیم یا نه، از شهری خارج از ایران؛ گاه همراه با حسرت‌خوردن! اما این حسرت غالباجنسش از دل‌تنگی و نوستالژی نیست؛ از مقایسه است. اول جملاتش با این شروع می‌شود که ما در شهر خودمان این تجربه را نداشتیم که… در شهری که من هستم، فلان خدمات را دریافت می‌کنم… می‌خواستم تیتر این یادداشت را دقیقا از میان یکی از همین یادداشت‌ها بردارم!

یک شهروند ساده ساده!

زمانی اکثر مردم در خانه‌های خود با کمک اقوام به دنیا می‌آمدند و در یک محله یا محیط محلی بزرگ می‌شدند. شغل پدری و خانوادگی را پیش می‌گرفتند و با هم‌طایفه‌ای، هم‌محله‌ای یا فامیل خود تشکیل خانواده می‌دادند. به‌احتمال‌زیاد همراه با خانواده‌ای گسترده زندگی می‌کردند و مرگشان نیز در همین فضا اتفاق می‌افتاد. همه آنچه یک انسان از بدو تولد تا انتهای عمر برای زیستن لازم داشت این بود که از منظر افراد محلی و هم‌خون به رسمیت شناخته شود. به رسمیت شناخته شدن توسط نزدیکان تقریبا به‌معنای تضمین شغل، مسکن، ازدواج، احترام، هویت و… بود و پیوندهای قومی و خانوادگی فراهم‌کننده نیاز افراد جامعه به‌شمار می‌آمد.

دولت‌خانه صفوی در پایان راه است

مـیــدان امام حــسـیـــن(ع) کـــــه سال‌هاست به دروازه دولت مشهور است، این روزها شکل و شمایلی دیگر پیدا کرده است. کف‌سازی میدان با سنگ‌هایی که دوران صفویه را به نمایش می‌گذارد و پیاده‌راه‌هایی که تلاش می‌کند شهروندان را به گذشته ببرد، تلاشی برای احیای دولت‌خانه صفوی است. میدان امام حسین (ع) که هنوز با نام دروازه دولت شناخته می‌شود، بخشی از تاریخ بی‌نظیر و قدیمی اصفهان و دولت‌خانه صفوی است و دروازه دولت نامی است که هنوز هم خیلی از مردم ترجیح می‌دهند در ذهن نگه دارند و با آن به گذشته اصفهان سفر کنند. سال گذشته مدیران شهری تــصمــیم گرفتند دولت‌خانه صفوی را احیا کنند. در این میان شهرداری منطقه3 برای احیای این بافت تاریخی، همتی عالی و وافر داشت. به گفته حسین کارگر، مدیر منطقه3 شهرداری، احیای بافت قدیمی که سهم زیادی در این منطقه دارد، یکی از مهم‌ترین برنامه‌های کاری این منطقه است که بودجه خوبی برای آن پیش‌بینی‌شده است.

مدیر جهاد کشاورزی فریدن خبر داد:

برداشت ذرت علوفه‌ای در فریدن

محصول ذرت علوفه‌ای فریدن به شهرهای هم‌جوار صادر می‌شود. مدیر جهاد کشاورزی فریدن با اعلام این خبر گفت: امسال ۹۰هزار تن ذرت علوفه‌ای از مزارع فریدن برداشت می‌شود. مظاهر امینی افزود: برداشت ذرت علوفه‌ای از سطح زیر کشت هزار و ۳۰۰ هکتار از اراضی شهرستان فریدن به‌صورت مکانیزه با ۲۰ دستگاه چاپر، آغاز شده است.

سایه خشک‌سالی بر سر باغ‌ها

از ابتدای سال آبی جاری، کم‌بارشی شدیدی در کشور و استان اصفهان حاکم شد؛ به‌گونه‌ای که بر اساس آمار ایستگاه‌های هواشناسی، بارش‌های امسال نسبت به متوسط بلندمدت ۳۰ درصد و نسبت به سال گذشته ۳۵درصد کاهش نشان می‌دهد. نتیجه این قهر آسمان با زمین و کاهش شدید بارش‌ها، به خطر افتادن حیات باغ‌های استان بود؛ طوری که به گفته مدیر باغبانی سازمان جهاد کشاورزی اصفهان نیمی از باغ‌های مثمر این استان با حدود ۴۰هزار هکتار دچار خشک‌سالی شده‌اند.

نقش سرمایه اجتماعی در برنامه‌ریزی اجتماعی و رفاه

اصطلاح سرمایه اجتماعی قبل از سال 1916، در مقاله‌ای توسط هانی فان از دانشگاه ویرجینیای غربی مطرح شد؛ اما نخستین بار در اثر کلاسیک جین جاکوب: مرگ و زندگی شهرهای بزرگ آمریکایی (1961) به کار رفته است که در آن او تــوضیح داده بود که شبکه‌های اجتماعی فشرده در محدوده‌های حومه قدیمی و مختلط شهری، صورتی از سرمایه اجتماعی را تشکیل می‌دهند و در ارتباط با حفظ نظافت، نبود جرم و جنایت خیابانی و دیگر تصمیمات درباره بهبود کیفیت زندگی در مقایسه با عوامل نهادهای رسمی مانند نیروی حفاظتی پلیس و نیروهای انتظامی، مسئولیت بیشتری از خود نشان می‌دهند. (الوانی وشیروانی،1383)

سامان‌دهی محله‌های منطقه 7

منطقه7 شهرداری اصفهان اقدامات عمرانی قابل توجهی انجام داده است که مدیر منطقه به آنها اشاره کرد. مدیر منطقه7 شهردای اصفهان با اشاره به اینکه سامان‌دهی کوی بوستان یکی از پروژه‌های این منطقه است که حجم خاک‌برداری آن 900مترمکعب و هزار مترمربع حجم خاک‌ریزی بوده است، گفت: در این پروژه چهارهزار و 25مترمربع آسفالت‌ریزی شده است، هزار مترمربع سطح پیاده‌روی و 1100 متر طول جدول و 350 متر کانیو دارد.

پروژه‌های شهری پیوست فرونشست می‌خواهد

با ابلاغ قانون مدیریت بحران کشور در شهریور98 می‌توان گفت که وارد دوره‌ای جدید در حوزه مدیریت بحران مخاطرات طبیعی در کشور نظیر زلزله، سیل، فرونشست زمین، زمین لغزش، ریزگرد، خشک‌سالی و… شده‌ایم. در قوانین مدیریت بحران معمولا شهرداری‌ها در رأس هرم مدیریتی قرار داشتند و حال با تعیین تکلیف استاندار و ابلاغ حکم شهردار اصفهان باید وضعیت مدیریتی این حوزه نیز معلوم شود. اصفهان هر چند در حوزه مخاطرات طبیعی، منطقه‌ای تقریبا امن محسوب می‌شود؛ اما با وقوع پدیده فرونشست و جدی‌شدن آن از چند سال اخیر، باید پدافند غیرعامل و مدیریت بحران در استان و شهر به این پدیده واکنش قوی‌تری نشان دهند.