به گزارش اصفهان زیبا؛ این روزها صحبت از گرانی و فشار اقتصادی بر مردم بیش از هر صحبت دیگری در صدر اخبار است.به نظر میرسد مسئولان باید در صدد معرفی و بیان اقدامهایی باشند که باعث شکفتن امید در دل مردم باشد و اینگونه اقدامها را افزایش دهند.
در این راستا، نهادهایی وجود دارند که طبق قانون و برای حمایت از مردم تشکیل شدهاند.یکی از این نهادها،انجمن حمایت از مصرفکنندگان است.تا پیش از تشکیل این انجمن، بسیاری از شهروندان در مواجهه با اختلافها و مشکلات اقتصادی، راهی برای دفاع قانونی از حقوق خود نداشتند و شکایتهای آنها بدون رسیدگی باقی میماند.
در پاسخ به این خلأ،این انجمن تشکیل شد تا به عنوان رابطی قانونی میان مردم و نهادهای نظارتی و قضایی عملکرده، شکایات را بررسی و از حقوق شهروندان حمایت کند و با ایجاد سازوکارهای ساختاری، شفافیت و عدالت در بازار کالا و خدمات را ارتقا دهد. در این راستا، با مجتبی برزگر، رئیس انجمن حمایت از حقوق مصرفکنندگان شهرستان و استان اصفهان، به گفتوگو نشستیم.
ساختار قانونی و نحوه انتخاب اعضای انجمن چگونه است؟ اختیارات قانونی شما تا چه اندازه گسترده است؟
بر اساس ماده 9 از فصل سوم قانون حمایت از حقوق مصرفکنندگان مصوب 15/7/1388 مجلس شورای اسلامی، انجمن حمایت از حقوق مصرفکنندگان بهمنظور ساماندهی مشارکت مردمی در اجرای سیاستها و برنامههای حمایت از حقوق مصرفکنندگان تشكیل شد که طبق قانون و آییننامههای اجرایی آن و مفاد اساسنامه مصوب فعالیت میکند.
احکام اعضای انجمنهای استانی توسط مدیران کل استان و احکام انجمنهای شهرستانی توسط مدیران شهرستانها صادر و تأیید میشود و به آنها مجوز قانونی فعالیت میدهد.
از نظر قانونی، انجمنها میتوانند در تمام مسائلی که حقوق مردم در آنها تضییع میشود، ورود پیدا کنند، شکایات را بررسی کرده، پروندهها را به تعزیرات و دادستانی ارجاع دهند و درنهایت پیگیری کنند تا به نتیجه مطلوب برسد؛ البته باید اشاره کنم که بهرغم اختیارات قانونی، انجمنها ردیف بودجه مستقل ندارند؛ بنابراین تمامی فعالیتها با وقت و انرژی اعضا و بهصورت خودجوش انجام میشود. این محدودیت منابع ما را مجبور کرده که اولویتها را مشخص کنیم و اقدامها را با برنامهریزی دقیق انجام دهیم تا بیشترین اثرگذاری را داشته باشد.
مهمترین اقدامهای انجمن در دوره اخیر چه بوده و چگونه این فعالیتها به مردم کمک کرده است؟
اقدامهای انجمن را میتوان در چند محور اصلی دستهبندی کرد:
دریافت و رسیدگی به شکایات مردمی: یکی از بنیادیترین فعالیتهای انجمن دریافت و رسیدگی به شکایتهای مردم است. بعد از ثبت شکایت، شماره تماس شاکی گرفته شده و یک پیامک اطلاعرسانی ارسال میشود؛ سپس تماس مستقیم با شاکی برقرار و جلسه کمیسیون برگزار میشود. در این جلسهها، موضوع بررسی و در اغلب موارد ظرف یک هفته مسئله حل و فصل میشود.
سامانه ساماندهی پوشاک مدارس:یکی از اقدامهای برجسته انجمن، پیشنهاد و عملیاتیکردن سامانه ساماندهی پوشاک مدارس بود. این سامانه از ۱۴۰۳ در استان اجرایی شد و اختلافها و شکایتهای مربوط به فرم مدارس را کاهش داد. اکنون تولیدکنندگان میدانند قیمت محصولات باید چگونه باشد و مصرفکنندگان هم مطمئن هستند که اجناس با کیفیت و قیمت مناسب دریافت میکنند. این سامانه نمونهای از پیگیری حقوق مصرفکننده بهصورت ساختاری و پایدار است.
سامانه ساماندهی میدان مرکزی میوهوترهبار: با توجه به مشکلات متعدد در بازار میوهوترهبار و نقش دلالها در افزایش قیمت، انجمن پیشنهاد ایجاد سامانه ساماندهی میدان میوهوترهبار اصفهان را ارائه داد. هدف این سامانه، کنترل قیمتها، کاهش دخالت واسطهها و مدیریت ورود و خروج بار است. جلسههای متعدد با نهادهای استان برگزار شده و مرحله عملیاتیشدن آن در گامهای پایانی است.
پیگیری مشکلات سلامت و ویزیت مجدد پزشکان متخصص:یکی از مشکلات مهم که خانوادهها به ما گزارش میدادند، دریافت ویزیت مجدد پزشکان متخصص قبل از تشخیص اولیه در زمانی بود که به ام آر آی یا عکس رادیوگرافی و… نیاز بود. انجمن این موضوع را از طریق دادستانی استان پیگیری کرد و درنهایت نامهای صادر شد که دریافت ویزیت قبل از تشخیص پزشک خلاف قانون است. این اقدام هم از لحاظ قانونی و هم برای کاهش هزینههای اضافی بیماران بسیار مؤثر بود و باعث شد بسیاری از پزشکان، رعایت این دستورالعمل را آغاز کنند.
حضور در نهادهای تصمیمگیر و کمیسیونها: انجمن در کمیسیون نظارت بر سازمانهای صنفی که عالیترین مرجع رسیدگی به شکایات اصناف است و همچنین در کارگروه تنظیم بازار استان بهعنوان عضو با حق رأی ،حضور فعال دارد. در این جلسهها، نظرهای کارشناسی انجمن درباره حقوق مصرفکننده ارائه و تصمیمهای اصلاحی پیشنهاد میشود.
گشتهای مشترک تعزیراتی و مقابله با احتکار:انجمن بهصورت فعال در گشتهای مشترک تعزیراتی حضور دارد و گزارشهای مردمی و کارشناسی خود را ارائه میکند. این گشتها باعث کشف احتکار موادغذایی و کالاهای اساسی و جلوگیری از سوءاستفادههای صنفی شده است.
مردم چگونه میتوانند شکایتهای خود را به انجمن برسانند و آیا همه مردم از وجود انجمن مطلع هستند؟
متأسفانه آگاهی عمومی از فعالیتهای انجمن محدود است؛ چون منابع مالی و بودجه برای اطلاعرسانی گسترده نداریم؛ بااینحال، مردم میتوانند به دفتر موقت انجمن در خیابان جی، بعد از خیابان تالار، پلاک سوم مراجعه کرده یا از طریق شبکههای اجتماعی و تلفن گویا با ما ارتباط برقرار کنند. در حال حاضر، هفتهای حداقل سه تا چهار مورد شکایت به ما گزارش میشود که بررسی و حل آنها بخشی از فعالیت روزمره انجمن است. اغلب افراد از طریق معرفی دوستان یا تجربه دیگران با انجمن آشنا میشوند؛ چون ما منابع کافی برای تبلیغ و اطلاعرسانی گسترده نداریم.
چه تفاوتی بین شکایت مستقیم به تعزیرات و شکایت از طریق انجمن وجود دارد؟
اگر شکایت مستقیم به تعزیرات ارائه شود، پرونده وارد روند قانونی زمانبر تعزیرات میشود و رسیدگی ممکن است هفتهها یا ماهها طول بکشد؛ اما شکایت از طریق انجمن با سرعت بیشتر، بدون بوروکراسی و با تمرکز بر سازش و رضایت طرفین انجام میشود؛همچنین انجمن میتواند بهصورت کارشناسی و میانجیگر نقش داشته باشد و مسائل را قبل از ورود به پرونده قضایی حلوفصل کند.
با توجه به فعالیتهای گسترده، محدودیتهای انجمن چیست؟
اصلیترین محدودیت انجمن، نبود بودجه و منابع انسانی کافی است. بسیاری از فعالیتها مانند اطلاعرسانی، راهاندازی سامانهها و حضور در گشتها، زمان و هزینه زیادی میطلبد؛ بااینحال، اعضای انجمن با وقت و انرژی شخصی تلاش میکنند این کمبودها را جبران کنند و فعالیتها را به بهترین شکل انجام دهند.
اهداف و برنامههای آینده انجمن چیست؟
اهداف آینده انجمن عبارتاند از:
گسترش آگاهی عمومی درباره حقوق مصرفکننده و راههای پیگیری شکایتها؛
نهاییکردن و توسعه سامانههای ساختاری مانند پوشاک مدارس و میدان میوهوترهبار؛
ادامه حضور فعال در کمیسیونها و کارگروههای تصمیمگیر استان و ارائه پیشنهادهای اصلاحی؛
تقویت شبکههای اطلاعرسانی و ارتباط با مردم از طریق رسانهها و شبکههای اجتماعی؛
ادامه حضور مؤثر در گشتهای مشترک تعزیراتی و مقابله با احتکار.
با وجود محدودیت منابع، اعضای انجمن با انگیزه مردمی و احساس مسئولیت تلاش میکنند انجمن را به نهادی اثرگذار برای مردم تبدیل کرده و مصرفکنندگان را به بهترین شکل ممکن حمایت کنند.
