به گزارش اصفهان زیبا؛ شهادت، یک توفیق الهی است؛ برای عدهای ناآگاهانه، برای برخی در اثر یک انتخاب و یا یک تصمیم درست در یک بزنگاه و برای برخی به وسیله تمسک به خداوند و عمل به دستورات دینی رخ میدهد.
برخی شهید میشوند و برخی دیگر هرچند شهید نیستند، اما اجر شهید را کسب میکنند.
مثلا وقتی کسی برای دفاع از کشور جانش را از دست میدهد، شهید است و وقتی کسی که نابهنگام در اثر یک حادثه یا در حال انجام شغل از دنیا میرود، اجر شهید را دارد.
البته این نکته بسیار تعیین کننده است که شهدا نیز مشروط به اینکه خود را به مهلکه نینداختهباشند، نزد خداوند شهید محسوب میشوند.
بنابراین از یک سوی هیچ الگوی واحدی برای شهادت وجود ندارد، یا به عبارت دیگر، راههای زیادی برای شهادت وجود دارد و از سوی دیگر شهادت شرط سنگینی دارد.
پیامبر خدا(ص) درجایی فرمودند:«هرکه در راه دفاع از خانواده خود به ستم کشته شود، شهید است و هرکه در راه دفاع از مال خود مظلومانه کشته شود شهید است و هرکه در راه دفاع از همسایه خود به ستم کشته شود، شهید است و هرکه به خاطر خداوند(عزّوجلّ) کشته شود، شهید است.» (كنز العمّال: 11237)
اینجا چهارراه برای شهادت نامبرده شده است و شاید راههای متعدد دیگری هم برای شهادت وجود دارد، گویا خداوند قصد کرده است که همهی مؤمنان، شهید از دنیا بروند.
در روایت دیگری نیز پیامبر خدا(ص) هنگام عیادت از عبداللّه بن رواحه به اصحابشان فرمودند: «شهید امّت من کیست؟ اصحاب عرض کردند: همان کسی نیست که در راه خدا میجنگد و به دشمن پشت نمیکند تا کشته شود؟ رسول خدا(ص) فرمود: در این صورت شهدای امّت من اندکند! [یک] شهید کسی است که شما گفتید و [دو] نیز کسی که بر اثر طاعون در گذرد و [سه] کسی که بر اثر قولنج بمیرد و [چهار] کسی که زیر آوار رَوَد یا [پنج] غرق شود و [شش] زنی که در هنگام زایمان بمیرد.» (بحار الأنوار: ۸۱/ ۲۴۵/ ۳۰)
در این روایت، پیامبر با صراحت اعلام میکند که شهدای امتش اندک نیستند و صرفا به شهدای جنگ در برابر دشمن محدود نمیشوند.
اینجا هر نوع مرگ زودرس بر اثر حوادث و بیماری که از عهده فرد خارج است، منجر به شهادت میشود؛ البته بدیهی است که شرایط تاریخی که پیامبر این گستره را برای شهدا در نظر گرفتهاند، باید در نظر گرفته شود و هر نوع مرگ با بیماری نیز فرد را در رده شهدا قرار نمیدهد.
حضرت امیر(ع) هم در مورد اینکه شهید چه کسی و چه شرایطی منجر به این میشود که فرد فوتشدهای نزد خداوند شهید به حساب بیاید، میفرمایند: «هرکه در بستر خود بمیرد، در حالی که به حق پروردگارش و حق رسول او و اهل بیت رسولش معرفت داشته باشد، شهید مُرده است و اجرش با خداست و سزاوار پاداشِ کردار نیکویی است که [انجام آن را] در نیت داشته و این نیت، جای شمشیر کشیدن او را میگیرد.» (نهج البلاغة: الخطبة 190)
نتیجه اینکه به نظر میرسد مسلمانان باید در نیت و عمل نیک از هم سبقت بگیرند و خداوند شهادت را به عنوان یک توفیق به آنان اعطا میکند. خداوند گاهی به کسانی که در بستر مرگ هستند و گاهی نیز به کسانی که در میدان جنگ، خونشان بر زمین میریزد و بر دوش مردمان بسیار تشیع و در گلزار شهدا مدفون میشوند، این توفیق را میدهد.
در نهایت باید اضافه کرد که طوری نشود که به قول شهید حسن باقری، (نقل به مضمون عرض میکنم) بیمبالاتی باعث افزایش تعداد شهدای ما شود و یک ملت داغدار و داغ دیده شوند و ما خم به ابرو نیاوریم.
