نذر خدمت؛ الگوی تازه اصفهان برای مدیریت مردمیِ بحران

در روزهایی که پس‌لرزه‌های اجتماعی و اقتصادیِ جنگ اخیر بر زندگی مردم سایه انداخته بود، مدیریت شهری اصفهان رویکردی متفاوت را در پیش گرفت.

تاریخ انتشار: 16:04 - پنجشنبه 27 فروردین 1405
مدت زمان مطالعه: 3 دقیقه
نذر خدمت؛ الگوی تازه اصفهان برای مدیریت مردمیِ بحران

به گزارش اصفهان زیبا؛ در روزهایی که پس‌لرزه‌های اجتماعی و اقتصادیِ جنگ اخیر بر زندگی مردم سایه انداخته بود، مدیریت شهری اصفهان رویکردی متفاوت را در پیش گرفت.

شهرداری اصفهان با راه‌اندازی سازوکاری هماهنگ و مردمی‌محور تلاش کرد نشان دهد که مقابله با بحران، پیش از آنکه نیازمند ساختارهای سنگین اداری باشد، به اتکای شناخت دقیق از ظرفیت‌های اجتماعی ممکن می‌شود.

مجموعه جدیدی که در همکاری با گروه‌های داوطلب شکل گرفت، مأموریت یافت تا برای اسکان، معیشت و نیازهای تخصصی شهروندان آسیب‌دیده پاسخی سریع و قابل اعتماد فراهم کند.این اقدام در حالی آغاز شد که بسیاری از خانواده‌ها با نگرانی‌های تازه روبه‌رو بوده و کسب‌وکارهای متعدد با اختلال و تعطیلی دست‌به‌گریبان بودند.

طرح‌های نوین مدیریت‌شهری در اصفهان تلاش دارد ثابت کند که حتی در سخت‌ترین شرایط، شبکه‌های مردمی می‌توانند به‌عنوان ستون اصلی تاب‌آوری شهری عمل کنند و مسیر بازگشت آرامش را کوتاه‌تر سازند.

محمدتقی رفیعی،رئیس اداره ارتباطات مردمی شهرداری اصفهان، در گفت‌وگو با خبرنگار تیمچه، سابقه این اقدام را به طرحی در اربعین سال گذشته مربوط دانست: آن زمان طرحی با عنوان نذر حسین(ع) اجرا شد. هدف این بود که هر زائری که مهارت یا امکاناتی دارد، در شهر مقدس کربلا و در ایام اربعین به دیگران خدمت کند. از طریق این طرح، بانک اطلاعاتی گسترده‌ای از افراد صاحب‌مهارت در حوزه‌های مختلف ایجاد شد. پس از پایان آن سفر، تصمیم گرفتیم از این ظرفیت ارزشمند در سایر بحران‌ها استفاده کنیم.

همین تجربه، پایه‌گذار طرحی شد که امروز با نام «نذر خدمت» شناخته می‌شود؛ طرحی که هم‌زمان با آغاز جنگ و در راستای تحقق منویات رهبر انقلاب درباره هم‌افزایی مردمی در بحران‌ها، به اجرا درآمد.

پویش «نذر خدمت»؛ سه محور، هزاران لبیک مردمی

رئیس اداره ارتباطات مردمی شهرداری اصفهان توضیح می‌دهد که نذر خدمت بر سه محور اصلی متمرکز است: اسکان آسیب‌دیدگان، تأمین مایحتاج و خدمات تخصصی.

اسکان اضطراری، با اتکا به همدلی مردم

یکی از اصلی‌ترین بخش‌های نذر خدمت، تأمین سرپناه برای شهروندان بی‌خانمان بر اثر جنگ یا تخریب‌های ناشی از آن است. رفیعی می‌گوید:«تا امروز ۱۴۰ نفر از شهروندان یا اماکن اقامتی شهر اصفهان اعلام کرده‌اند که منازل خود را برای اسکان هم‌وطنان آسیب‌دیده در اختیار شهرداری می‌گذارند. این افراد شرایط خانه را بیان می‌کنند و پس از آن تحت شرایط اعلامی آسیب دیدگان اسکان می‌یابند.»

به گفته او، فرایند اسکان تحت نظارت دقیق کمیته اسکان انجام می‌شود:«ما هنگام تماس با ۱۳۷ صداقت افراد را مبنا قرار می‌دهیم؛ اما اطمینان از اینکه فرد مشمول دریافت اسکان افراد آسیب‌دیده است یا خیر، به عهده کمیته اسکان است که کارشناسان آن کمیته از منازل بازدید کرده و این موضوع را تأیید می‌کنند. هیچ پرونده‌ای تا زمانی که مطمئن شویم فرد در محل مناسب مستقر شده است و رضایت دارد، بسته نخواهد شد.»
رفیعی ادامه می‌دهد: «برای خانواده‌هایی که بدون مراجعه محل زندگی خود را ترک کرده‌اند نیز اطلاعیه‌هایی گذاشته‌ایم تا با مراجعه به کمیته، از خدمات استفاده کنند.»

تأمین کمک‌های معیشتی، مالی
و بهداشتی

محور دوم طرح نذر خدمت، پشتیبانی معیشتی از خانواده‌های آسیب‌دیده است.
رفیعی در این‌باره می‌گوید:«شهروندان بسیاری در قالب نذر مالی یا تهیه بسته‌های بهداشتی و غذایی به طرح نذر خدمت پیوسته‌اند. کمک‌ها به‌صورت شفاف و بر اساس نیازسنجی به مناطق هدف ارسال می‌شود. حمایت‌های مالی پس از اتمام اسکان قرار است برای بازسازی‌ها مورداستفاده قرار گیرد.»

خدمات تخصصی و جهادی
از نجار تا روان‌شناس

محور سوم طرح نذر خدمت، ارائه خدمات تخصصی از سوی داوطلبان مردمی است.
رفیعی تصریح می‌کند: «از ۲۴ اسفند تاکنون که طرح نذر خدمت اجرا شده، ۳۲۰ نفر و گروه جهادی در زمینه‌های مختلف اعلام آمادگی کرده‌اند. برخی از آن‌ها شرکت‌ها و مؤسسه‌های خصوصی هستند که خدمات خود را با حداقل هزینه یا حتی رایگان ارائه می‌دهند.» او اضافه می‌کند:«در میان داوطلبان، نجار و ام‌دی‌اف‌کار تا نان‌پز خانگی، روان‌شناس، راننده کامیون و حتی تعمیرکار صنعتی حضور دارند. هرکدام از این افراد در مواقع نیاز به‌صورت برنامه‌ریزی‌شده فراخوانده می‌شوند تا به مردم یا واحدهای صنعتی آسیب‌دیده کمک کنند.»
به گفته رفیعی، استفاده از توان حرفه‌ای و داوطلبانه شهروندان موجب شده است روند بازسازی و امدادرسانی سرعت و کیفیت بالاتری پیدا کند.

پیوند میان دولت شهری و مردم
در شرایط بحرانی

رفیعی با اشاره به فلسفه وجودی این طرح بیان می‌کند:«هدف ما تنها امدادرسانی نیست؛ بلکه می‌خواهیم زیرساختی دائمی برای پیوند میان مردم و نهادهای خدماتی ایجاد کنیم. بحران‌ها می‌گذرند؛ اما این شبکه مردمی می‌تواند در آینده نیز به‌عنوان بازوی توانمند مدیریت‌شهری عمل کند.»