به گزارش اصفهان زیبا؛ افزایش قیمت محصولات فولادی در حالی بازار را با التهاب روبهرو کرده که به گفته فعالان این حوزه، موجودی فعلی کشور برای چند ماه آینده کفایت میکند و بخش زیادی از افزایش قیمتها ناشی از تورم انتظاری، محدودیتهای وارداتی و برخی سیاستهای کنترلی در بازار است.
بازار فولاد در هفتههای اخیر به صحنهای از نوسانهای شدید و نگرانیهای فزاینده برای تولیدکنندگان، مصرفکنندگان و حتی واسطهها تبدیل شده است. رشد ناگهانی قیمتها، گمانهزنیها درباره کمبود کالا و بحثهای مکرر درباره نقش سیاستهای دولت، مجموعهای از پرسشهای جدی را پیش روی فعالان اقتصادی قرار داده است.
در چنین فضایی، شنیدن دیدگاه مدیران و کارشناسانی که بهطور مستقیم در خط تولید و توزیع فولاد فعالیت میکنند، میتواند تصویر دقیقتری از واقعیتهای پشت پرده این تحولات ارائه دهد و وضعیت امروز بازار را در چارچوبی قابل فهمتر قرار دهد.
در پاسخ به این پرسش که تا چه حد کمبود در بازار وجود دارد، مصطفی محمدی فشارکی، کارشناس فعال در حوزه محصولات فولادی اظهار کرد: در حال حاضر فعالان این حوزه در بخش محصول فعالیت دارند و چنین شرایطی پیش از این در بازار فولاد سابقه نداشته است. بهطور معمول حدود ۴۰ درصد محصولات فولادی در داخل کشور مصرف میشد و مابقی، یعنی حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد، به صادرات اختصاص داشت.
او با اشاره به دلایل کمبودهای فعلی افزود: بخش عمده شرایط فعلی به احساس خطر در بازار برمیگردد. بسیاری تصور میکنند اگر دارایی خود را به ریال نگه دارند، با توجه به تورم ایجاد شده از بازار عقب میمانند. در حال حاضر فشار واقعی از سمت مصرف داخلی وجود ندارد و موجودی کالا در کشور، بهویژه در حوزه محصولات فولادی، دستکم برای دو تا سه ماه آینده پاسخگو است تا فرصت برنامهریزی برای واردات یا راهاندازی خطوط تولید فراهم شود.
این کارشناس بازار تأکید کرد: بخش قابل توجهی از افزایش قیمتها ناشی از تورم انتظاری است؛ یعنی فعالان بازار انتظار افزایش قیمت یا ایجاد کمبود را دارند و زودتر به سمت خرید کالا میروند. همین مسئله بر قیمتها اثر گذاشته و متأسفانه باعث افزایش قابل توجه قیمتها، بهویژه در محصولات فولادی شده است.
به گفته او، محصولی مانند میلگرد که عمدتاً در صنعت ساختمان مصرف میشود، افزایش قیمتی در حد ده تا بیست درصد داشته، در حالی که در برخی محصولات فولادی جهشهای نزدیک به صددرصد نیز مشاهده شده است.درباره ارزیابی سیاستهای دولت برای رفع کسری بازار،این کارشناس فولاد تاکید کرد: به نظر میرسد دولت در این زمینه کمی ضعیفتر عمل کرده است. یکی از راهکارها میتواند افزایش واردات باشد، هرچند تأمین منابع برای این کار با مشکل مواجه است.
وی افزود: با این حال، امکان تأمین برخی محصولات از کشورهایی مانند قزاقستان وجود دارد؛ بهویژه در حوزه صنایع سبک که میتوان ورقهای سرد یا روغنی را از این کشورها وارد کرد و از این طریق التهاب بازار را کاهش داد.
او ادامه داد: اقدام دیگری که میتوان انجام داد، متوقف کردن توسعههایی است که در شرایط فعلی ضرورت فوری ندارند. این اقدامات میتواند به عنوان ابزارهایی برای کنترل بازار مورد استفاده قرار گیرد.به گفته محمدی فشارکی، با وجود وقوع این وضعیت، کنترل آن همچنان ممکن است؛ چراکه پیشبینیها افزایش حدود سیدرصدی قیمتها بود، نه جهش صددرصدی، و میشد بخشی از آن را مدیریت کرد.
این کارشناس بازار فولاد تصریح کرد: در اقتصاد کشور همواره افزایش سالانه حقوق و دستمزد و همچنین رشد هزینههایی مانند آب، برق و تولید وجود داشته است. طی دهههای گذشته نیز تورم سالانه حدود پانزده تا بیست درصد پیشبینی میشد.او افزود: در بازار محصولات فولادی که حوزه فعالیت ماست، در سالهای گذشته افزایش قیمتها بسیار محدودتر بود؛ بهطوری که یک محصول در طول سال نهایتاً حدود هشتاد تومان افزایش قیمت داشت و معمولاً این روند تا ابتدای تابستان ادامه پیدا میکرد.این فعال بازار ادامه داد: اما اکنون نگرانی از عدم تأمین کالا یا دشواری در واردات باعث شده است شرایط متفاوتی شکل بگیرد. همین نگرانیها و محدودیتها موجب شده اینبار افزایش قیمتها در برخی موارد به حدود صد درصد برسد.
راهکار کنترل قیمت ها
محمدی فشارکی برای کنترل قیمتها در بازار خاطرنشان کرد: نخستین گام همان موضوع واردات است. محدود شدن واردات به برخی شرکتها میتواند زمینه ایجاد نوعی انحصار و رانت را فراهم کند؛ بهگونهای که امتیاز واردات عملاً در اختیار مجموعههایی مانند فولاد مبارکه و شرکتهای وابسته به آن قرار گیرد.به گفته او، اگر فضا بازتر شود و بازرگانان بیشتری امکان واردات داشته باشند، بازار به شرایط واقعی نزدیکتر خواهد شد.
محمدی فشارکی توضیح داد: اگر حتی به پانصد بازرگان مجوز واردات محصولات فولادی داده شود، در صورتی که همه آنها عملاً واردات انجام ندهند، همین احتمال ورود کالا به بازار میتواند حدود پانزده تا بیست درصد بر کاهش قیمتها اثر بگذارد.
به اعتقاد این کارشناس فولادی، در چنین شرایطی تولیدکنندگان و مصرفکنندگان نهایی اطمینان پیدا میکنند که در آینده نزدیک کالا در دسترس خواهد بود و میتوانند با آرامش بیشتری سفارشهای خود را مدیریت کنند. این کارشناس بازار فولاد همچنین تأکید کرد: کنترل دستوری قیمتها معمولاً نتیجه مطلوبی ندارد. در حوزههایی مانند مالیات و خدمات نیز باید شرایطی فراهم شود که شرکتها بتوانند فعالیت و ارائه خدمات خود را ادامه دهند.
او بیان کرد: یکی از مشکلات فعلی محدودیتهای جابهجایی پول است. برای مثال صادرکنندگانی که صادرات انجام دادهاند، باید تعهد ارزی ارائه دهند.او افزود: برخی از آنها قصد دارند سریعتر ارز حاصل از فروش کالاهای سال گذشته را بازگردانند، در حالی که قیمت کالاها تقریباً دو برابر شده اما امکان بازگرداندن منابع مالی بهسادگی فراهم نیست.
به گفته او، لازم است شرایطی فراهم شود تا بازرگانان و شرکتها بتوانند منابع مالی خود را مدیریت و جابهجا کنند.محمدی فشارکی همچنین به موضوع سفتهبازی در بازار اشاره کرد و گفت: دلالی باید از بازار حذف شود و نیاز واقعی شرکتهایی که مصرفکننده نهایی هستند و نیروی کار دارند، تأمین شود.او توضیح داد: در حال حاضر شرکتهایی وجود دارند که با تعداد محدودی کارگر، سهمیه قابل توجهی دریافت میکنند و حتی برای شرکتهای دیگر نیز کالا میگیرند. کنترل چنین مواردی میتواند به بهبود مدیریت بازار کمک کند.
در پایان، او پیشنهاد داد: حمایت از شرکتهای کوچک و فراهم کردن امکان فعالیت برای آنها میتواند به تعادل بازار کمک کند. به گفته او، با ایجاد امکان تأمین وثیقه و فراهم شدن شرایط گردش مالی، این شرکتها میتوانند در بازار حضور فعالتری داشته باشند.
همچنین این کارشناس فولادی تأکید کرد: افزایش تعداد بازیگران بازار باعث میشود تصمیمگیریها محدود به چند شرکت خاص نباشد و نظارت بر قیمتها و عملکرد بازار نیز بهتر انجام شود.
