خلاقیت، رقابت می‌خواهد

به گزارش اصفهان زیبا؛ صنایع خلاق، قوی‌ترین ابزار برای برندینگ شهری هستند. شهری که صنایع خلاق فعالی دارد، ضمن جذب گردشگر، استعدادهای جوان را حفظ و در سطح بین‌المللی اعتبار کسب می‌کند.

اگر اصفهان یا هر شهر دیگری بخواهد از این ظرفیت بهره‌مند شود، باید از نگاهِ «حمایتی» که معمولا به‌صورت تسهیلات کوتاه‌مدت است، به‌سمت نگاهِ «رقابتی» حرکت کند؛ یعنی ایجاد شرایطی که در آن، هنرمند مجبور شود برای بقا در بازار جهانی، دائما نوآوری کند و نهادهای دولتی هم به جای دخالت، بسترهای قانونی و زیرساختی مانند نمایشگاه‌های مجازی بین‌المللی یا استانداردهای بسته‌بندی صادراتی را فراهم کنند.

تجاری‌سازی دارایی های فکری

صنایع خلاق دقیقا جایی شکل می‌گیرند که دارایی‌های فکری (مانند طراحی، ایده، فرهنگ، و هنر) به محصول یا خدمات قابل‌تجاری‌سازی تبدیل شوند.
برخلاف صنایع سنتی که بر پایه استخراج منابع فیزیکی هستند، سوخت اصلی صنایع خلاق «سرمایه انسانی» و «خلاقیت» است که تمام‌شدنی نیست.

در دنیای امروز، مردم دیگر فقط «کالا» نمی‌خرند؛ آن‌ها «تجربه» می‌خرند؛ برای مثال، صنایع‌دستی تنها یک ظرف مسی نیست؛ بلکه داستانی از تاریخ، مهارت و هویت یک شهر است که در قالب یک کالا عرضه می‌شود. این همان چیزی است که به محصول «ارزش‌افزوده» فراوان می‌دهد.

صنایع خلاق، بازتعریف شوند

رئیس خانه صنایع‌دستی استان اصفهان با اشاره به نقش یونسکو به‌عنوان متولی توسعه «شهرهای خلاق» در گفت‌وگو با «اصفهان‌زیبا» تصریح کرد: در سطح داخلی هنوز تعاریف دقیق و واحدی از صنایع خلاق و فرهنگی وجود ندارد.

محمدرضا اخلاقی با انتقاد از رویکرد فعلی که صنایع فرهنگی را زیرمجموعه شرکت‌های خلاق و دانش‌بنیان با نگاهی صرفا فناورانه تعریف کرده است، گفت: این رویکرد می‌تواند آسیب‌زا باشد.
به گفته او، برای شکل‌گیری یک اکوسیستم درست، ابتدا باید مفاهیم بازتعریف و گفتمانی واحد میان همه نهادهای متولی ایجاد شود.

صادرات محصولات خلاق چمدانی است

او همچنین درباره وضعیت صادرات این محصولات اظهارکرد: هرچند آثار هنرمندان خلاق اصفهانی به بازارهای بین‌المللی راه یافته‌اند، اما این صادرات اغلب به صورت چمدانی و از طریق ارتباطات شخصی یا گالری‌های خارج از کشور انجام می‌شود و مبادی قانونی و آماری مشخصی برای آن وجود ندارد.

برگزاری رویداد برای رونق صنایع خلاق

اخلاقی در ادامه برای بهبود وضعیت و پویایی این حوزه در اصفهان، چند راهکار عملی را مطرح کرد.
او بر ایجاد رویدادهای پایدار تأکید داشت و گفت: جشنواره‌ها و مسابقات تخصصیِ سالانه یا دوسالانه می‌تواند هنرمندان را به رقابت جدی و خلق آثار نوآورانه وادار کند.

پیوند میان هنرمندان و طراحان

او همچنین بر پیوند میان هنرمندان و طراحان تأکید کرد و گفت: در حال حاضر دو جامعه «هنرمندان سنتی» و «طراحان صنعتی» در اصفهان از یکدیگر جدا هستند.
به اعتقاد او، اگر هنرمندان به سمت طراحی محصول و طراحان به سمت استفاده از ظرفیت‌های هنری و سنتی اصفهان حرکت کنند، خروجی‌های بهتری به دست خواهد آمد.

خلاقیت برای ارزش آفرینی

اخلاقی در بخش دیگری از سخنان خود، با رد این دیدگاه که توجه به جنبه‌های اقتصادی باعث افت خلاقیت می‌شود، گفت: هدف اصلی یونسکو از طرح صنایع خلاق، ارزش‌آفرینی اقتصادی و رونق کسب‌وکارهای نرم است.
به گفته او، خلاقیت باید در نهایت به قیمت‌گذاری بهتر و جذب مشتری بیشتر منجر شود.

ایجاد همگرایی میان نهادهای متولی

او تأکید کرد که صنایع دستی و هنری اصفهان، در صورت مدیریت صحیح تعاریف، همگرایی میان نهادهای متولی و ایجاد ساختارهای رقابتی پایدار، ظرفیت بالایی برای رشد و ارزآوری اقتصادی دارند.

محصولات خلاق بخشی از سبک زندگی جامعه شود

بسیاری از صنایع دستی ما صرفا جنبه ویترینی دارند. رونق در گروِ آن است که محصول، بخشی از سبک زندگی جامعه جهانی شود مثلا ادغام هنر قلم‌زنی در دکوراسیون داخلی یا ابزارهای تکنولوژیک. برای رشد اقتصادی واقعی، نیاز به ایجاد آژانس‌های تخصصی صادرات صنایع خلاق است. این آژانس‌ها می‌توانند به جای هر هنرمند، بازاریابی بین‌المللی، بسته‌بندی استانداردی و لجستیک صادراتی را مدیریت کنند.

فروش همراه با روایت محصول

یونسکو در تعاریف خود، بر جنبه‌های اقتصادی تاکید دارد. فروشِ یک محصول باید همراه با روایتِ آن باشد تا مشتری خارجی نه یک کالا، بلکه بخشی از فرهنگِ یک شهر را خریداری کند.

پیشنهاد می‌شود کنسرسیوم‌های کوچک محلی شکل بگیرند؛ یعنی مجموعه‌ای متشکل از یک هنرمند، یک طراح محصول و یک متخصص بازاریابی دیجیتال، روی توسعه یک «خط تولید» مشخص کار کنند، نه اینکه هر هنرمند به تنهایی سعی کند هم تولیدکننده باشد، هم طراح و هم صادرکننده.