محله عباس‌آباد هنوز هم زیباست وسرپا؛ اما زَهر مشکلات هر روز توان سرپاایستادنش را می‌گیرد

عباس‌آباد و شانه‌های خسته

محله عباس‌آباد یکی از محله‌های زیبا و تاریخی شهر اصفهان است؛ خیابانی که درختان چنار کهن‌سالش، نماد آن است و شاید کمتر کسی در اصفهان باشد که وقتی نام عباس‌آباد را بشنود تصویر زیبایی از درختان آن در ذهنش نقش نبندد.

تاریخ انتشار: ۱۸:۱۹ - سه‌شنبه ۲۸ مهر ۱۴۰۵
مدت زمان مطالعه: 3 دقیقه
عباس‌آباد و شانه‌های خسته

به گزارش اصفهان زیبا؛ محله عباس‌آباد یکی از محله‌های زیبا و تاریخی شهر اصفهان است؛ خیابانی که درختان چنار کهن‌سالش، نماد آن است و شاید کمتر کسی در اصفهان باشد که وقتی نام عباس‌آباد را بشنود تصویر زیبایی از درختان آن در ذهنش نقش نبندد. در ابتدای خیابان عباس‌آباد وقتی توقف کنی، زیبایی این خیابان تو را درگیر می‌کند و درهم‌رفتن درختان چنار و سایه‌اندازی آن‌ها بر خیابان بسیار جذاب خواهد بود.

عابران پیاده و خودروهایی که مسیرشان از این خیابان خواهد بود با حرکت در این مسیر تا مدت‌ها می‌تواند از لذت خیابانی سرسبز بهره‌مند شوند که نمونه‌اش تقریبا در سایر خیابان‌های شهر اصفهان تکرار نشده است و این تنها اثر شهرسازی دوران صفویه است که هنوز رخ نشان می‌دهد. درختان سربه‌فلک‌کشیده نزدیک یک قرن است در این خیابان نفس تازه به ریه‌های مردمانش هدیه می‌دهند.

چنارهایی با نفس‌های بی‌رمق

حالا اما با توسعه‌شهر و خشک‌شدن زاینده‌رود، این نفس شمرده و با تأخیر می‌رسد. درختان تنومندی که ریشه‌هایشان در جان خاک فرورفته و خاک عباس‌آباد حالا تقریبا بی‌جان است و توان آب‌رسانی درست به خاک تشنه و ریشه درختان بلند چنار را ندارد. این ضعف خودش را بالا می‌کشد و به شاخه‌ها و برگ‌ها که می‌رسد با رخی زرد خودش را نمایش می‌دهد. کاهش سفره‌ آب‌های زیرزمینی، خشکی زاینده‌رود و مادی نیاصرم که روزی رودخانه کوچکی در دل محله بود و می‌توانست آب فراوانی به دل زمین‌های عباس‌آباد برساند، همگی دلیل این کرختی در بعضی درختان چنار است.

این کرختی در بعضی درخت‌ها به خشکی رسیده و دلهره‌آور شده است. وقتی در پیاده‌روهای محله عباس‌آباد که البته شکل و شمایل چندان جذابی با توجه به محله بالانشینش ندارد قدم بزنیم، با صحنه زجرآوری مواجه می‌شویم؛ تنه‌های باقی‌مانده از درخت‌های بلند که خشکی، دلیل بریدنشان بوده است. قطر زیاد تنه‌های باقی‌مانده، از سن بالای درختان خبر می‌دهد که اگر زمین تشنه نمی‌شد حالا سرپا بودند و سایه‌شان روی سر محله افتاده بود. در کنار تنه باقی‌مانده از درختان، نهال‌های جوانی کاشته شده بود که عمری زیادی باید بگذرد تا جایگزین مناسبی برای چنارهای بلند شوند. درختان عباس‌آباد یادگاری مانده از دوران کهن و تاریخی محله است.

نگهداشت این درختان کهن، مهم و سندی برای تاریخ و گذشته محله است و حفظ آن وظیفه سنگینی بر دوش شهرداری گذاشته است. جوب‌های محله که بستر کاشت چنارها بوده‌اند، محل عبور آب روان و طراوت‌بخشی به محله هستند. قدمت زیادی دارند؛ ولی شکل و شمایل مسافت زیادی از طول مسیر آن‌ها، هنوز به سال‌ها قبل برمی‌گردد؛ درحالی‌که باید با جدول‌گذاری شکل و شمایل آن را زیبا کرد و نظم بهتری به حاشیه خیابان داد. امنیت عابر پیاده، به‌خصوص کودکان و سالمندان هنگام تردد در کنار جوی‌ها هم بیشتر خواهد بود.

گذر مادی نیاصرم از میانه محله به‌واسطه عبور زاینده‌رود، زیبایی و نشاط محله را دوچندان می‌کند. مادی نیاصرم زیبایی عجیبی به محله داده و مکان دنجی برای گذران اوقات فراغت اهالی محله و شنیدن صدای آواز پرندگان است. البته این روزها خشک‌بودن مادی دل را غمگین و دیوارهای فروریخته و فرسوده و ریزش بدنه مادی، نگرانی فرونشست را دوچندان می‌کند. رسیدگی به بدنه مادی نیاصرم یکی از اولویت‌هایی است که باید در این محله دنبال شود. تأمین نور کافی برای مادی نیاصرم، اختصاص نیمکت و محل استراحت و رسیدگی به فضای اطراف مادی، ظرفیت مناسبی را برای تفریح اهالی محله فراهم می‌کند.

افزایش تراکم و عرض کم معابر

محله عباس‌آباد با آنکه خانه‌های بزرگ و اعیانی و خانه باغ‌های زیادی داشته و دارد؛ اما این خانه‌ها گاهی در دل کوچه‌های باریک جا گرفته‌اند و این کوچه‌ها هنوز قالب قدیم خود را حفظ کرده‌اند. معابر باریک و قدیمی خیابان اردیبهشت و آذر، امروز با توسعه ‌شهر و افزایش رفت‌وآمد، بار ترافیکی بسیار زیادی را تحمل می‌کنند. انتقال مراکز متعدد درمانی به اطراف محله عباس‌آباد بدون داشتن گنجایش پذیرش این میزان بار، امروز مردم محله را با انبوهی از ترافیک در خیابان‌های مشرف به محله روبه‌رو کرده که باعث اعتراض اهالی شده است. پارک خودرو به‌دلیل تعبیه‌نشدن پارکینگ کافی و تحمیل بار شدید بر محله، باعث سختی رفت‌وآمد برای اهالی شده است. گره‌های شدید ترافیکی و شلوغی خیابان‌ها مشکلی است که سال‌هاست بر روی دوش محله سنگینی می‌کند.

دیوار بلند فرسودگی بر بدنه بافت مسکونی

آدم‌های محله عباس‌آباد مثل خودش قدمت پیداکرده‌اند و پا به دوران کهن‌سالی گذاشته‌اند؛ سالمندانی که این روزها به آرامش بیشتر و محلی برای اوقات فراغت نیاز دارند؛ اما چنین فضاهایی در محله تعریف‌نشده است. نداشتن فضایی برای ورزش و تفریح برای اهالی محله و کودکان، مثل پارک‌ها و فضای سبز محلی، این روزها بیشتر از هر چیزی احساس می‌شود و باید به آن توجه شود.

محله عباس‌آباد قدمت زیادی دارد و به خاطر همین قدمت رهگذران با خانه‌های زیادی روبه‌رو می‌شوند که امروز جزو بافت قدیمی و بعضی‌اوقات فرسوده محسوب می‌شوند. این بافت فرسوده در بعضی کوچه‌ها رخ بیشتری نشان می‌دهد و به‌نظر می‌رسد تغییر نسل و کوچ مردم بومی محله، به فرسوده‌شدن بیشتر بافت مسکونی دامن زده است. آنچه این روزها در محله دارد رخ می‌دهد، تغییر بافت مسکونی و ساخت ساختمان‌ها بلندمرتبه است که با توجه به عرض محدود معابر و خیابان‌های آن در آینده مشکلات زیادی را به بافت وارد خواهد کرد. عرض کم معابر، تحمل بار زیاد ترافیک را نخواهد داشت و ارتفاع‌گیری ساختمان‌ها و ساکن‌شدن سکنه بیشتر با توجه به عرض کم معابر، چیزی جز ترافیک و عبور و مرور سخت به همراه ندارد.