به گزارش اصفهان زیبا؛ حال که زمان پیادهروی اربعین آغاز شده است و بسیاری از شما خود را برای این اقدام آماده میکنید، رعایت ملاحظات طبی لازم است. در این زمینه جواد کاردانپور، مشاور تغذیه سالم، محقق طب سنتی و بنیانگذار مؤسسه ایوان، شما را با ارائه نکات مفیدی راهنمایی میکند.
در تدابیر راهرفتن که درمان سودا و خشکیهای زیاد است، مطمئنا باید بیشتر امور آن را رعایت کرد؛ چون سودا سفتتر و سختتر از خون و بلغم است و اگر به نضج کافی نرسد، باعث حرکتکردن ماده صالح در بدن خواهد شد و نمیتواند بهخوبی در راهرفتن رقیق شده و یا از طریق اسهال بهخوبی دفع شود.
سودا همانند سوختههای تهدیگ میماند که هم نیاز به رقیقشدن با رطوبتهای غریزی دارد و هم نیاز به حرارت برای نرمکردن و هم نیاز به تکاندادن دارد تا بتواند به سمت خروجیهای بدن بیاید و بهخوبی دفع شود.
در تدابیر راهرفتن هم اگر فرد زیاد آب بخورد، باعث عدمنضج آن شده و در بدن خشکتر خواهد شد؛ به همین دلیل فردی که میخواهد در پیادهروی اربعین شرکت کند، اگر تدابیر آن را رعایت نکند، بیمار خواهد شد.
تدابیر قبل از سفر و پیادهروی اربعین
انجام حجامت: قبل از سفر توصیه به حجامت است. اگر تدابیر حجامت انجام نشود، خون و بیماری در حجامت خارج نمیشود و باعث غلیظشدن خون در بدن میشود و شاید بیماری هم ایجاد کند؛ مثلا فردی که زیاد آب میخورد، خون غلیظتری خواهد داشت و سردی به خون غالب میشود؛ برای همین حجامت نفع کامل به او نمیرساند؛ از این رو جزو تدابیر قبل از حجامت برای درمان بیماریهای خونی، تعادل در مصرف مایعات و استفاده از صافکنندههای خون است.
در تدابیر حجامت که درمان بلغم است هم سفارش شده حتی در حمام نباید آب سرد نوشیده شود که باعث غلیظشدن بلغم شده و نمیگذارد بلغم توسط عرق در حمام خارج شود و یا گفتهشده با شکم خالی و یا زیاد پر، به حمام نروید؛ چون حمام که درمان بلغم است، نمیتواند دفع فضولات یا همان بلغم را انجام دهد.
الف) حجامت عام قبل از سفر: حجامت قبل از هر سفری باعث تقویت سیستم ایمنی شده و بدن را گرم میکند که فضولات اضافی در بدن باعث دردهای عضلانی نشود.
ب) انجام حجامت ساقین قبل از سفر: افرادی که رطوبت و فضولات بیشتری در بدن دارند، در پیادهروی بیشتر دچار گرفتگی عضلانی و دردهای ساق و ران پا خواهند شد؛ برای همین بهتر است علاوه بر حجامت عام، یک حجامت از ساقین هم انجام شود تا قوت در ساق پاها هم ایجاد شود.
نکته: بهتر است افرادی که عادت به حجامت ندارند یا حجامت برای آنها تأثیر کمتری دارد، مثل افرادی که صفراوی مزاج هستند و یا لاغری شدید دارند، فصد اکحل بر دست راست انجام دهند.
باید قبل از حجامت یا فصد، مایعات را کم کنند تا خون بهطور کامل از بدن خارج شود.
تذکر: برای این کار نباید آب نمک را با فشار زیاد (مکش قوی) داخل بینی بالا بکشیم؛ فقط لازم است با مقداری مکش و هدایت آب با حرکتدادن صورت رو به بالا، آب را از سوراخ بینی به حلق هدایت و از دهان خارج کنید.
انجام روزی سه بار استنشاق آبنمک کفایت میکند.
حد و حدود مصرف مایعات: سعی کنید مایعات، بهخصوص آب را بدون خرما مصرف نکنید تا رطوبت در بدن باعث ضعف و سستی شما نشود؛ چون مایعات زیاد باعث ضعف سیستم ایمنی بدن خواهد شد.
نگران بیآبشدن بدن نباشید. عرقی که در این مدت از شما دفع میشود، رطوبتهای اضافی بدن شماست و اگر بدن نیاز به آب و رطوبت داشته باشد، از غذا یا از همان مقدار آبی که به همراه خرما مصرف میکنید، کمبود آب بدن را جبران خواهد کرد.
خوردن چای سبک اگر به همراه خرما باشد مشکلی ندارد؛ ولی نباید زیاد مصرف شود؛ چون زیادمصرفکردن آن باعث اختلالهایی مثل کمخونی و ضعف سیستم ایمنی خواهد شد.
پیشگیری از یبوست: این بیماری، یکی از عوامل شدید در ضعف سیستم ایمنی است که معمولا چون در این مسیر زیاد راه میروید، دچار یبوست نخواهید شد؛ ولی اگر پرخوری کنید، گاهی دچار انسداد روده و بندآمدن مدفوع خواهید شد که خطر شدید خواهد داشت.
پیشگیری از تاول پا: اگر قبل از سفر (به مدت یک هفته هر شب) پاها را حنا ببندید، پوست پا نرم خواهد شد و حرارت پاها کاهش داده میشود و همین امر باعث میشود تا حرارتی که از اصطکاک در پیادهروی ایجاد شده، باعث سوختگی و تاول پا نشود.
رفع عرقسوزشدن: مالش روغن بابونه یا تخم خیار یا روغن کدو به پا مؤثر است؛ ضمنا اگر سعی کنید همیشه حنا را به کل بدن بمالید و حتی روی سر هم ببندید، دچار عرقسوزشدن و حتی گرمازدگی هم نخواهید شد.
مراعاتهای حین پیادهروی اربعین
استفاده از شال کمر: از مهمترین سفارشهای بنده به شما که میخواهید در سفر اربعین شرکت کنید، بستن کمر با یک پارچه محکم و یا با یک فانسخه است که سربازها و نظامیها به کمر میبندند؛ در این صورت دچار مشکلات لگن و ستون فقرات و خستگی زودهنگام از پیادهروی نمیشوید.
فشاری که با بستن فانسخه در طول پیادهروی به کمر میآید، هفت برابر کمتر از زمانی است که بدون فانسخه پیادهروی میکنید و این مورد را با بستن کمر میتوانید امتحان کنید.
سبکباری: بار خود را سنگین نکنید؛ چون ۱۰۰ گرم بار اضافی در مسافت طولانی، فشار ۱۰برابری روی ستون فقرات خواهد گذاشت و این فشار زیاد باعث خستگی زیاد و ضعیفشدن عضلات و استخوانها خواهد شد.
آنقدر ضرر بار اضافی برای بدن زیاد است و فشارهای سنگین روی انسان ایجاد میکند که بنده عقیده دارم بهتر است کوله همراه آورده نشود؛ چون در طول مسیر همه وسایل موردنیاز وجود دارد و میتوانید از آنها برای رفع نیازهایتان استفاده کنید.
استفادهنکردن از کفش: بهتر است بهجای کفش، دمپاییهای ابری که عربها از آن برای پیادهروی استفاده میکنند، به پا کنید؛ چون احتمال تاول را کم کرده و پای انسان بیشتر هوا میخورد و آزادتر است؛ همچنین از خستگی پا و عدم خونرسانی به آن جلوگیری خواهد کرد.
بستن سر: بهتر است زمانی که در آفتاب یا هوای گرم حرکت میکنید، حتما پوششی روی سر خود قرار دهید تا از حرارتهای سر و گرمازدگی در امان باشید.
فقط به این نکته توجه کنید که هیچگاه شال خیس یا پارچه خیس روی سر نیندازید، مگر با واسطه؛ یعنی یک عرقچین یا کلاه روی سر بگذارید و بعد پارچه خیس را روی آن قرار دهید تا نم پارچه به سر نرسد که دچار سردرد و گرفتگی شانه و گردن خواهید شد.
استفاده از نمک: در طول سفر حتما از نمک استفاده کرده و حتی از آب و نمک برای استنشاق و داخلبینیکشیدن و قرقرهکردن هنگام هر نماز استفاده کنید تا در دفع میکروبها به بدن کمک کرده و از ورود آن به بدن بهخوبی جلوگیری کرده باشید.
رفع گرفتگی عضلات در پیادهروی اربعین: اگر در هنگام پیادهروی یا بعد از مسافت طولانی در شبهای اول دچار گرفتگی عضلات شدید، استحمام کنید. (استحمام با آب گرم قبل از خواب، این گرفتگیها را بهبودی میبخشد)
همچنین برای تأثیر بیشتر بهتر است به یکی از همراهان آموزش داده شود که مواضع گرفتهشده را با کف دست یا سرانگشتان بهخوبی مالش دهد تا رفعگرفتگی شود.
قابلذکر است اگر امکان خشککردن کامل سر نیست، بهتر است سر کامل زیرآب قرار نگیرد و بدن را با آب گرم بشویید.
حتما هنگام خروج از حمام، پاها را با آب سرد بشویید که دچار سرماخوردگی در طول سفر نشوید.
غذاهای توصیهشده در طول سفر اربعین: بهتر است در طول سفر غذاهای خشک مصرف کنید و مایعات بعد از آن زیاد مصرف نشود؛ چون رطوبت زیاد باعث ضعف و سستی و خستگی شدید در طول سفر خواهد شد.
میانوعدههایی مثل نخود، میوه، خرما، ارده برای بدن تأثیرش از غذا بیشتر است و سعی کنید در طول پیادهروی غذا مصرف نکنید و فقط شب قبل از خواب، یک وعده غذا مصرف شود.
بههیچوجه پرخوری نکنید که در طول سفر دچار ضعف شدید خواهید شد و از ادامه مسیر بهصورت پیادهروی خواهید ماند.
توجه داشته باشید که وقتی معده پر از غذا باشد و بدن در حال حرکت، چون خون در حین حرکت متوجه دیگر اعضا میشود؛ لذا دستگاه گوارش کمخون شده و اختلال هضم به وجود میآید.
بهتر است شبانهروز در پیادهروی یک وعده، آن هم شب هنگام خواب غذا بخورید؛ چون بعد از سرو غذا باید بدن استراحت کند تا بتواند غذا را هضم کند و حرکت و فعالیت، بهخصوص پیادهروی طولانی بعد از غذا مضر است.
میتوان بهجای غذایی که در طول روز استفاده نمیکنید، از خرما یا ارده یا میوه استفاده کرد که هضم زیادی نیاز نداشته و فشار به معده نیاورد.
اگر حالتهای غیرعادی برای شما بعد از خوردن غذا ایجاد شد، حتما استفراغ عمدی ایجاد کنید و غذا را از معده خارج کنید؛ چون به بدن شما سازگاری نداشته و یا بدن آمادگی این نوع غذا را برای شما نداشته و در صورت هضمکردن آن احتمال خطر وجود دارد و یا دچار قولنج خواهید شد.
ریزهخواری در بین سفر ممنوع است و کسانی که عادت به ریزهخواری دارند، بدن بسیار ضعیفی پیدا خواهند کرد و حتی از آداب زیارت این است که غذا کم خورده شود، همیشه گرسنه و تشنه باشند و از گوشت در زیارت اباعبدالله استفاده نکنند.
داروهای توصیهشده در سفر اربعین: به نظر بنده اگر کسی توکل بر خدا کند و خودش را به دست آن کسی بسپارد که او را دعوت کرده است، نیاز به دارو ندارد.
کسی که به شفاخانه اباعبدالله میرود، دارو به دنبال نمیآورد.
تمام دنیا به مسیر زائران میآیند تا خاک زیر قدمهای زائران را برای شفای بیماریهای لاعلاج ببرند؛ آنوقت انتظار میرود که ما هم با این نیت برویم که برای شفای امراض روحی و جسمی در میان زائران شرکت کنیم، نه اینکه دارو ببریم برای بیماریهای احتمالی!
رفع خستگی در پیادهروی اربعین: مالیدن روغن بنفشه به سر انگشتان پا و ناخنهای دستوپا بسیار مفید است؛ ضمنا بدن را یکدفعه سرد و گرم نکنید تا دچار اختلال و خستگیهای زیاد نشوید. بههیچوجه زمانی که آفتاب در جلو شما قرار دارد و بهصورت شما میخورد، نباید راه رفت. میتوان کمی استراحت کرد تا خورشید پایین بیاید و کمی از حرارتش کاسته شود.
امام رضا (علیهالسلام) در رساله «الذهبیه» خود درباره آداب مسافر چنین میفرمایند: «مسافر اگر میتواند در گرما به سفر نرود و اگر در گرما رفت، در حالت سیری کامل یا گرسنگی نباشد، بلکه در حد اعتدال باشد.»
مراعات قبل و حین سفر
تقویتکنندههای سیستم ایمنی برای پیادهروی راحت ضروری است که بدین منظور چندتوصیه میشود:
مصرف عسل: خوردن عسل صبح ناشتا یا مصرف سیاهدانه و عسل کمک میکند تا سیستم ایمنی قوی شده و بدن را برای یک سفر طولانی آماده خواهد کرد.
مصرف پیاز: پیاز را هم قبل از سفر و هم در طول سفر مصرف کنید تا از ویروسهای احتمالی و عفونتهایی که باعث ضعف بدن شده، جلوگیری کنید.
مصرف نمک: مداومت در خوردن نمک طبیعی داشته باشید و در طول سفر کمی نمک همراه داشته و دائم کمی از آن را روی زبان بگذارید و نگه دارید و بدانید که در دفع عفونتها و تقویت سیستم ایمنی اثر زیادی خواهد داشت.
مصرف سویق و روغن زیتون: برای تقویت ساق پا و تقویت سیستم ایمنی بهتر است از چند روز قبل از سفر سویق با روغن زیتون مصرف شود. (بهعنوان یک وعده غذایی)
این سویق مهم نیست چه سویقی باشد و هر نوع سویقی میتواند این اثر را بگذارد؛ ولی سویق جو برای کاهش حرارت و ایمنشدن بدن بهتر بوده و تأثیر بیشتری خواهد گذاشت.
اگر از چندروز قبل از سفر، دارویی به نام داروی امام کاظم (علیهالسلام) را صبح و شب خشک در گلو بریزید و نگه دارید، سیستم ایمنی را بسیار قوی کرده و برای پیشگیری از سرماخوردگی و ویروسهای احتمالی در امان خواهید ماند.
مراعات بعد از سفر اربعین
زمانی که از سفر بازمیگردید، حتما از لباس گرم استفاده کنید و بدن را بهخصوص در شب بپوشانید؛ چون حرارتی که پیادهروی در بدن ایجاد میکند، منافذ بدن را باز نگهداشته و آماده ورود سرما به بدن است.
اکثر کسانی که بعد از سفر اربعین دچار سرماخوردگیهای شدید میشوند، به دلیل رسیدن سرما بعد از این حرارت به بدن است که تا ماهها در بدن مانده و به سادگی خارج نمیشود؛ چون در عمق منافذ بدن راه پیدا کرده و اثر خود را روی اعضای رئیسه بدن خواهد گذاشت.
عالی