همزمان شدن پدیده آلودگی هوا در اصفهان و همچنین بروز این حادثه در نطنز، نگرانیهایی را برای شهروندان اصفهانی به همراه آورد و باعث شد برخی، آلودگی این روزهای اصفهان را مرتبط یا ناشی از انفجار در سایت نطنز بدانند؛ چراکه برخی از آنها پیامها و هشدارهایی البته بدون منبع با این مضمون دریافت کردند که «کسانی که ساکن اصفهان هستند، بههیچعنوان از خانه خارج نشوند. تمام مواد رادیواکتیو به خاطر انفجار نیروگاه نطنز تا کیلومترها در اصفهان پخش شده، وضعیت بسیار خطرناک است.» این اظهارنظرها درحالی بهسرعت در فضای مجازی منتشر میشد که بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی در گفتوگو با رسانهها این موضوع را تأیید نکرد و گفت: «از نظر احتمال ایجاد آلودگی با توجه به غیرفعال بودن مجموعه ذکرشده، جای هیچ نگرانی نیست.» خودداری از ارائه توضیحات کاملتر و همچنین ادامهیافتن آلودگی هوا در روزهای بعد و طرح ابهامهایی از سوی برخی فعالان محیطزیست، باعث شد این فرضیه همچنان در فضای مجازی دستبهدست شود؛ درحالیکه پیشبینیهای هواشناسی که سهشنبه هفته گذشته (قبل از حادثه نطنز) اعلام شد، آلودگی هوای اصفهان را تا روز سهشنبه هفته جاری پیشبینی کرده بود.
آلودگی اصفهان، ارتباطی با انفجار در سایت هستهای نطنز ندارد
دراینباره یک کارشناس انرژی هستهای که نخواست در این مطلب نامی از او برده شود، در گفتوگو با «اصفهانزیبا آنلاین» این شایعه را تکذیب میکند و میگوید: «کارکردی که سایت نطنز دارد، با عملکرد نیروگاههای انرژی هستهای متفاوت است؛ به همین دلیل نیز نمیتوان گفت انفجار یا وقوع حادثه در آن باعث ایجاد آلودگی محیط میشود. در سایت نطنز دستگاههای کوچکی وجود دارند که به تهیه سوخت برای نیروگاه بوشهر میپردازند. وقوع چنین حوادثی در نیروگاه بوشهر میتواند موجی از آلودگی را در مرکز، غرب و شرق به وجود آورد؛ اما سایت نطنز اینگونه نیست. البته نه اینکه وقوع حادثه اصلا آلودگی به وجود نمیآورد، ولی این آلودگی با چشم غیرمسلح قابلدیدن نیست و نمیتواند باعث بروز گردوغبار در هوای اصفهان شود. این آلودگیها مثلا ممکن است در خاک آنجا نفوذ کند و باعث آلوده شدن آن شود و بههیچوجه به صورت گردوغبار معلق در هوا نخواهد بود. اصلا به منظور جلوگیری از نفوذ مواد رادیواکتیو، کف سایتها با بتون ساخته شده، نه آسفالت. درواقع سایتهای انرژی هستهای پوشش مخصوص خود را دارند.» او با اشاره به حادثه بزرگ «چرنوبیل» میگوید: «پس از وقوع این فاجعه، بنا به دستور سازمان انرژی هستهای، نیروگاههای اتمی موظف به ایجاد استانداردهایی شدند تا بتوانند آلودگی ناشی از بروز حادثه را تا حدود زیادی کنترل کنند.»
اطلاعات نداریم اظهارنظر نمیکنیم
بابک صادقیان، رئیس ستاد مدیریت بحران استانداری اصفهان، در گفتوگو با «اصفهانزیبا آنلاین» در اینباره میگوید: «هنوز اطلاعاتی در این خصوص دریافت نکردهایم و تا اطلاعات دقیق کارشناسی دریافت نکنیم، نمیتوانیم اظهارنظر دقیقی داشته باشیم که آیا حادثه نطنز در آلودگی هوای اصفهان یا شدت آن دخیل است یا خیر؟ اما آنطور که کارشناسان انرژی هستهای گفتهاند، این حادثه جزئی بوده و بعید به نظر میرسد به آلودگی هوا ربطی داشته باشد؛ چراکه خود سازمان انرژی هستهای بهشدت توصیهها و نکات بهداشتی را جدی میگیرد و بر آنها تأکید دارد.» صادقیان اما دلیل آلودگی هوا را فعالشدن کانونهای گردوغبار در شمالشرقی استان و جنوبغربی سمنان میداند؛ موضوعی که کارشناسان هواشناسی نیز در تبیین پدیده گردوغبار اصفهان بیان کرده بودند: «با توجه به اطلاعیه هواشناسی، فعالشدن کانونهای گردوغبار در جنوب استان سمنان و شمال و شمالشرقی اصفهان بهویژه در اردستان و نائین، عامل آلودگی هوای استان در روزهای اخیر است. آمار بلندمدت هواشناسی نشان میدهد در اصفهان در دو یا سه ماه (از تابستان و پاییز) از سال، جهت وزش باد تغییر میکند و باعث فعال شدن کانونهای گردوغبار میشود. این مسئله در دو سال گذشته نیز مشاهده شده است؛ برای مثال، در سال گذشته در اواخر خرداد این پدیده در اصفهان رخ داد. البته در سال گذشته تمهیدهای خوبی برای جلوگیری از گسترش و مهار بیابانها و کانونهای گردوغبار همچون نهالکاری و… صورت گرفت.»
آلودگی دنبالهدار!
پیشبینیهای هواشناسی نشان داد که آلودگی هوای اصفهان که روز شنبه نیز برای گروههای حساس، ناسالم اعلام شد تا سهشنبه هفته جاری ادامه پیدا کرد تا همچنان نام اصفهان در صدر شهری با پایینترین رتبه هوای پاک در بین کلانشهرها دیده شود؛ چراکه به گفته ایرج حشمتی، مدیرکل اداره حفاظت از سازمان محیطزیست، اصفهان از اوایل بهار تا 6 خرداد، تنها چهار روز هوای پاک را پشت سر گذاشته است. سال گذشته هم برای اصفهانیها سال آلودهای بود؛ بهطوری که آنها در هشت ماه نخست سال گذشته به دلیل افزایش غلظت آلایندهها ۴۶ روز هوای آلوده تنفس کردند، درحالیکه در مدت مشابه سال 97، شمار روزهای ناسالم ۱۸ روز بود. این آمار از افزایش بیش از ۲, ۵ برابری روزهای ناسالم اصفهان در سال 98 حکایت دارد. حالا و در شرایطی که چهارماه از شروع سال جدید میگذرد، پیشبینیهای هواشناسی حاکی از ادامهدار بودن پدیده آلودگی هوای اصفهان است، آلودگی که منصور شیشهفروش نیز در گفتوگو با «اصفهانزیبا آنلاین» منشأ آن را فعال شدن کانونهای گردوغبار در جنوب استان سمنان و در مناطق شمال شرق استان از جمله شهرستان اردستان به دلیل وزش باد میداند که در دو سال گذشته در اصفهان رخ داده و هوا را آلوده کرده بود. او میگوید که درباره ارتباط حادثه سایت نطنز با آلودگی هوا اطلاعی ندارد: «اصـفـهـان با اسـتـانهـای کویری همچون قم، سمنان و یزد مرز مشترک دارد. از سوی دیگر، مناطق بیابانی و کویری سه میلیون و 200 هزار هکتار از مساحت اصفهان را تشکیل میدهند که مطالعات کارشناسی نشان میدهد ۱۶ کانون فرسایش بادی و بحرانی گردوغبار در مساحت یک میلیون و ۹۰ هکتار از بیابانهای استان شناسایی شده است؛ بنابراین در روزهای گذشته و با فعالشدن کانونهای گردوغبار داخلی و خارجی در استان اصفهان، گردوغبار و ذرات معلق از شهرستانهای اردستان و نائین به سمت مناطق مرکزی استان پیشروی کرد و باعث آلودگی بسیاری از شهرهای مرکزی و حتی غربی اصفهان شد.»
