بازگشت راسته و بازار
شکلگیری نصف جهان برپایه ایجاد بازار بود. با تکمیل شبکه بازار، این مکان به کانون عمده فعالیتهای اقتصادی، اجتماعی، مذهبی و سیاسی شهر تبدیل و کاروانسراها، تیمچهها، سراها و راستهها برای ایجاد مشاغل و تخصصهای مختلف، شبکه تولید، توزیع، عمده و خردهفروشی شکل گرفت. در هر راسته، یک صنف مشخص در ۵۰ تا ۱۰۰ مغازه استقرار داشت. تولید کالاها در همین مکان و جلوی چشم مردم انجام و با ایجاد فضای رقابتی، کالاها با کیفیت و قیمت مناسب برای فروش عرضه میشد. در چنین فضایی، خریدار حق انتخاب داشت و عرضه فراوان کالا نشاندهنده صداقت بازاریان در فروش کالاهایشان بود. تحول در شهرسازی رخ داد و در حضور ناخوانده مدرنیته، اصفهان رشد کرد. خیابانهای جدید احداث و رشد خطی تجاریها آغاز شد. انقلاب مدرنیته با عرضه کالاهای لوکس وارداتی، تکمیل و خیابان به کانون جدید اقتصاد شهر تبدیل شد. این روند امروز نیز ادامه دارد. حضور بازارهای سنتی و بقالیها در بافت سنتی و پاساژ و هایپرمارکت در بخشهای جنوبی شهر، نشان از نفوذ مدرنیته به مناطقی است که بعد به شهر اضافه شد. امروز بازارهای سنتی و مدرن، در میان طیفهای مختلف جامعه، جایگاه خود را دارند و کارکرد آنها مطابق نظر مراجعهکنندگان، متفاوت است. تجمیع اصناف با شغلهای مشابه و یکسان در قالب بازارهای تخصصی برای کاهش آثار زیانبار آنها نهتنها بازگشت راستههای 400سال قبل را به شبکه اقتصاد شهر نوید میدهد که از تعطیلی آنها هم جلوگیری میکند. به گفته عباسعلی جوادی، رئیس کمیسیون سلامت و خدماتشهری، یکی از سیاستهای شورای پنجم شهر اصفهان ساماندهی مشاغل مزاحم است و سعی شده این مشاغل تا حد امکان از داخل شهر جمعآوری و در مکانهای خاصی در قالب بازارهای تخصصی اسکان داده شوند.
در سالهای گذشته کارگاههای خدمات فنی سنگین در شهرک صنعتی امیرکبیر ساماندهی و مستقر شدهاند و در حال حاضر تقاضا برای توسعه این شهرک مطرح شده است. از این رو مطالعاتی در حال انجام است تا ادامه شهرک صنعتی امیرکبیر را در اراضی حدود ۴۰ هکتاری مجاور آن توسعه داده و در آینده نزدیک، شهرک صنفی امیرکبیر۲ هم ایجاد خواهد شد. این روند همچنان ادامه دارد و شهروندان اصفهانی به زودی بازارهای تخصصی زیادی رابه چشم میبینند که نهتنها تهیه کالاهای مورد نیاز و خاص را برای آنها آسان کرده که به علت ایجاد رقابت درون صنفی، میتوانند کالاهای با کیفیت را با قیمت مناسب هم تهیه کنند.
تولد بازارهای تخصصی
ساکنان خیابان فروغی هنوز بوی زهم ماهی را در پس زمینه ذهنشان به یادگار دارند. ماهی فروشها پس از انتقال از خیابان فروغی در چند نقطه از سطح شهر و روزبازارهای کوثر متمرکز شدند. برای ایجاد یک بازار تخصصی، مکانی برای بارانداز شیلات در میدان مرکزی میوه و ترهبار اصفهان در نظر گرفته شده است. این بارانداز 4300مترمربع فضا، 5هزار مترمربع زیربنا و ۱۴ غرفه با اتاق مخصوص تعویض لباس کارکنان و حمام دارد که بهزودی مورد بهرهبرداری قرار میگیرد. جوادی درباره راهاندازی بازار تخصصی خواربار و خشکبار، میگوید: «برای ساماندهی این مشاغـل و رفاه شهروندان و عبور ومرور بهتر، مجتمع صنفی عمدهفروشان خواربار، خشکبار و موادغذایی اصفهـان در میدان میوهوترهبار راهاندازی میشود.»
واحدهـای مجتمع صنفـی عمدهفروشان خواربار، خشکبار و موادغذایی اصفهان (شامل سوله با کاربری انبار و دو واحد اداری) در جاده اصفهان- نائین، جنب میدان مرکزی میوه و ترهبار اصفهان جانمایی شده و در دو فاز به بهرهبرداری خواهد رسید. در فاز نخست ۴۵سوله در مجتمع صنفی عمدهفروشان خواربار، خشکبار و مواد غذایی اصفهان آماده شده و در فاز بعدی ۶۶ واحد صنفی آمادهسازی و پایان پروژه به ۱۱۱ واحد صنفی در میدان مرکزی میوه و ترهبار ختم میشود. به گفته جـوادی، این مجتمع به راههای ارتباطی اصلی کشور بهخصوص بندرعباس، تهران و شیراز دسترسی مناسبی دارد و با استقرار واحدهای صنفی در مجتمع صنفی عمدهفروشان خواربار، خشکبار و مواد غذایی، اصفهان به قطب خشکبار کشور تبدیل میشود. امروز انبوه مغازههای خشکبار در خیابان جهاد، چنان ترافیکی ایجاد کرده که نفس این منطقه را بند آورده و با جابهجایی این مغازهها وضعیت عبور و مرور در این منطقه از شهر بهبود مییابد.
پایان سدمعبر سروش
میتوان از خیابان سروش به عنوان یکی از بزرگترین معابر مسدود شهر نام برد. تعداد زیاد فروشگاههای دوچرخه و موتورسیکلت در خیابانهای سروش، لاله و میدان احمدآباد، پیادهرو و حاشیه این خیابانها را به پارکیگ بزرگ موتور سیکلت تبدیل کرده و گشتهای سد معبر هم نتوانستهاند این مناطق را پاکسازی کنند. به گفته جوادی، تنها راه رفع سدمعبر مغازههایی که موتورسیکلت و دوچرخههای خود را بیرون از مغازه میگذارند، ایجاد بازار تخصصی برای خریدوفروش موتورسیکلت و دوچرخه است که بهزودی این اتفاق رخ میدهد. او میگوید: «برای بازار موتور و دوچرخه هم کارهای مقدماتی انجام شده وبازار تخصصی آن امسال افتتاح میشود.» 15هزار متر زمین در خیابان سروش برای ایجاد مجتمـع دوچرخه و موتورسیکلت در نظر گرفته شده که با توجه به محدودیت منابع مالی باید به صورت مشارکتی اجرایی شود.
یک بازار بین المللی
به گفته جوادی، بازار گل و گیاه خیابان همدانیان مشکلات ترافیکی زیادی را برای این منطقه ایجاد کرده و به همین دلیل این بازار بهزودی به خیابان ارغوانیه و یک ساختمان مجهزتر انتقال پیدا میکند. در مکان جدید این بازار، گیاهان مختلف با سازوکار علمی ارائه میشود و امکان فروش ماهیان زینتی و فروش محصولات زنان سرپرست خانوار هم در آن فراهم خواهد شد. بازار بینالمللی گلوگیاه ارغوان ۱۴.۵ هکتار وسعت دارد که بر اساس مطالعات انجامشده، این بازار در سطح کشور و حتی جهان کمنظیر خواهد بود. در این بازار فضایی برای ارائه گل شاخه بریده، ابزار باغبانی، کود و سم، گلهای آپارتمانی، گلهای باغ و باغچه، ماهیان و پرندگان زینتی در نظر گرفته شده و تفرجگاه بسیار مناسبی برای مردم خواهد بود. فاز نخست بازار بینالمللی گل وگیاه ارغوان تا پایان سال ۹۹ افتتاح شده و مورد بهرهبرداری قرار میگیرد. ایجاد شهرک صنایع دستی در ابتدای جاده رضوان رو به روی بازار بینالمللی گل وگیاه ارغوان هم در دستورکار قرار دارد.
