نایبرئیس اتحادیه صنایعدستی استان اصفهان میگوید: کرونا تأثیر خیلی شدیدی روی صنایعدستی گذاشت؛ چراکه صنایعدستی ارتباط چشمگیری با گردشگری دارد. اگر مسافر به کشور بیاید یا حتی اگر گردشگران داخلی داشته باشیم درازای این گردشگر ورودی صنایعدستی هم توسط آنها خریداری میشود و در این صورت چه جایی بیشتر ضربه میخورد؟ جایی که کرونا در آن شدیدتر باشد و در کنار آن تحریمهای بسیار هم وجود دارد. متأسفانه حتی اگر کرونا هم نبود، صنایعدستی در کشور ما به دلیل تحریمها با مشکلات جدی در حوزه صادرات روبهرو بود؛ اما کرونا هم آمد و مزید بر علت شد و در حال حاضر متأسفانه در صنایعدستی رکود بسیاری وجود دارد. مجدالدین تاج با اشاره به تعطیلی بسیاری از کارگاهها و فروشگاههای صنایعدستی ادامه میدهد: در شرایط کنونی اکثر کارگاههای صنایعدستی تعطیل هستند، این تعطیلی فقط به این معنا نیست که درب کارگاهها و مغازهها بسته باشد، بلکه بسیاری از هنرمندان در مغازهها و کارگاههای خود حضور دارند؛ فقط به این دلیل که بیکار نباشند، اما کار عملیاتی انجام نمیشود و این مصداق بارز تعطیلی است، چون فعالیتی در آن کارگاه نمیشود و فروشی هم در مغازه وجود ندارد.او بابیان اینکه اصفهان بهواسطه هنرمندانش شهر جهانی صنایعدستی نامگرفته است، تصریح میکند: اوضاع صنایعدستی باوجود کرونا بهمراتب خیلی سختتر از گذشته شده است، فروش انجام نمیشود و بسیاری از هنرمندان صنایعدستی دغدغه معیشتی پیداکردهاند؛ استادانی که 60سال از عمرشان را برای صنایعدستی صرف کرده و برای فرهنگ و هنر و شهر ما افتخار آفریدهاند و بهواسطه وجود چنین افرادی اصفهان شهر جهانی صنایعدستی شده است. الان در معیشت خود ماندهاند! مشکلات اقتصادی وجود داشت، اما کرونا این مشکلات را افزون کرد.
افزایش مهاجرت هنرمندان
تاج با اشاره به وامی که پیشتر قرار بود از سوی دولت به هنرمندان اختصاص یابد، میگوید: دولت سامانه کارا را برای دریافت وام 12 میلیون تومانی معرفی کرد، اما بسیاری از هنرمندان اصلا نتوانستند همین مقدار را هم دریافت کنند و قید آن را زدند؛ چون برای ارائه این وام سنگاندازیهای زیادی انجام داده بودند. ما در بند اول تقاضای اولیه خودمان نوشتیم که اگر دولت قصد دارد کمک کند و وامی به هنرمندان صنایعدستی پرداخت کند؛ این وام صد میلیون تومان و با بهره پایین باشد نیاز داریم تا صنایعدستی دوام داشته باشد و این بحران را پشت سر بگذارند. ما از دولت پول بلاعوض نخواستیم، بلکه تقاضا کردیم به هر کارگاه صد میلیون وام بدهد تا حداقل بتوانند این دوران را بگذرانند و بعدازآن بازهم بتوانند جایگاه خودشان را داشته باشند ولی متأسفانه آن صد میلیون که هیچ بلکه برای آن 12 میلیون هم آنقدر سنگاندازی کرده بودند که بسیاری از هنرمندان نتوانستند آن را دریافت کنند. ما نامههای مختلفی به ارگانهای مختلف ازجمله به استانداری و معاونت سازمان صنایعدستی ارسال کردیم و تقاضای وام داشتیم و اینکه در بحث مالیات و دارایی کمک کنند، عنوان کردیم که بسیاری از هنرمندان شکننده شدهاند و اگر کوچکترین ضربه دیگری به آنها بخورد دیگر چیزی از آنها باقی نمیماند، حتی پیشنهاد دادیم بیمههایشان را فعال کنید تا حداقل بتواند از بیمه استفاده کنند اما به پیشنهادهای ما توجهی نشد. نایبرئیس اتحادیه صنایعدستی استان اصفهان با تأکید بر اینکه ورود صنایعدستی خارجی جزو خط قرمزهای اتحادیه صنایعدستی استان است، ادامه میدهد: تا سال 88 میدان نقشجهان پر بود از اجناس خارجی اما مصوبهای از دولت گرفتیم و ورود اجناس خارجی و فروش آنها را ممنوع کردیم. الان بالغبر 95 درصد میدان نقشجهان تولیدات صنایعدستی داخل است، اما اگر این حمایتها انجام نشود هر چیزی ممکن است اتفاق بیفتد و شاید دوباره آن روند و برگشت به عقب را داشته باشیم. او تأکید میکند: زمانی مهاجرت نخبگان ایران بسیار زیاد انجام میشد ولی اکنون متأسفانه مهاجرت هنرمندان را داریم و بسیاری از کشورها در حال جذب هنرمندان ما هستند و خیلی از هنرمندان به کشورهای دیگر مهاجرت میکنند. تاج میگوید: مشکلات حوزه صنایعدستی کاملا مشخص است و ما راهکارها را هم در برهههای مختلف به مسئولان ارائه کردیم و آنها فقط باید بخواهند این حمایتها انجام شود تا اتفاق خوب بیفتد. ما بهعنوان بخش خصوصی وظیفه خودمان را میدانیم که باید چه کنیم، مسیرمان را میدانیم ولی باید از موضوع صنایعدستی بهعنوان یک زنجیره حرف زد و این نیست که یک نفر و دو نفر بخواهد کارشان را انجام دهند و بقیه نه، قطعا در این زنجیره تولیدکننده و فروشنده تأثیرگذار هستند، دولت تأثیرگذار است و اگر حمایت و تسهیل از طرف دولت انجام نشود، مثلا در صادرات تسهیلگری نداشته باشد، قوانین گمرکی را درست نکند، قوانین پست را دست نکند شرایط بدتر میشود؛ همین الان اگر ما بخواهیم کاری را صادر کنیم با مشکلات بسیاری روبهرو هستیم مثلا ده نمونه شطرنج سفارش دادهاند که درست کنیم و بفرستیم اما ما نمیتوانیم ده شطرنج بفرستیم چون پست به ما میگوید یکشکل هستند و امکان خروج آنها نیست! یعنی هنوز ما در چیزهای اولیه ماندهایم، حالا تولیدکننده و فروشنده کار خودشان را درست انجام دهند ولی وقتی سایر بخشها کارشان را درست انجام ندهند فایده ندارد.
هنرمند امنیت روانی و شغلی میخواهد
او میافزاید: بازار سرمایه باید به صنایعدستی کمک کند، اما هیچوقت درکنار صنایعدستی قرار نمیگیرد، چون به کسانی وام میدهد که بخواهند با سود بیشتر وام پس بدهند و هیچوقت نمیآیند وام با بهره کمتر در اختیار صنایعدستی بگذارند، درحالیکه صنایعدستی که میتواند برای دولت برای کشور رشد اقتصادی ایجاد کند، منابع مالی، منابع ارزی وارد کشور کند. هنوز در بحث بیمه، امنیت روانی برای هنرمندان وجود ندارد و چندین سال است که بیمه هنرمندان قطعشده است، زمانی آمدند و بیمه قالببافی گذاشتند و خیلیها که اصلا شغلشان این نبود استفاده کردند، ولی بعد این بیمه هم قطع شد و اکنون چندین سال است که هنرمندان نمیتوانند از بیمه استفاده کنند. وقتی هنرمند امنیت روانی و شغلی نداشته باشد چطور انتظار داریم کارهای بزرگی تولید کند و به همین دلایل متأسفانه خیلی از رشتههای صنایعدستی در حال از بین رفتن است، این درحالیکه است که تمام جایگاه ویژه اصفهان به لحاظ صنایعدستی به دلیل وجود هنرمندان است وگرنه بخش حمایتی بسیار کمرنگ است. رئیس اتحادیه صنایعدستی استان با اشاره به تعریفی که سازمان تجارت جهانی در مورد تجارت ارائه کرده است، تصریح میکند: تجارت عادلانه و پایدار آن چیزی است که طی فرآیند تولید و فروش آن به انسانها و محیطزیست احترام گذاشته شود. احترام به انسانها به نظر من احترام به مردم آن کشور است و هنرمندان صنایعدستی هم کاری را تولید میکنند و فعالیتی را انجام میدهند که در تعریف سازمان تجارت جهانی گنجاندهشده است، یعنی ما هم در فرایند تولید صنایعدستی و هم در فرایند فروش آن به انسانها و به فرهنگ کشور خودمان احترام میگذاریم و حتما به محیطزیست کمک میکنیم. کار ما جزو صنایعی نیست که به محیطزیست ضربه بزند و میتواند ارزآوری زیادی هم داشته باشد، فقط نیازمند حمایت است و دولت باید زمینههای همکاری و کمک به هنرمندان صنایعدستی را فراهم کند تا انشاءالله بتوانند هنرمندان پیشرفت کنند.
تاج ادامه میدهد: قطعا یک معاونتی دارد وزیر امور خارجه بهعنوان معاونت اقتصادی که ما فقط این معاونت را به اسم اگر این معاونت اقتصادی واقعا با آن اهدافی که موردنظر بود کار کند خیلی میتواند کار کند این کاری که در سفارتخانههای کشور مبلغ دلار روی 31تومان دیگر صرف نمیکند هنرمندان روی بازار تحقیقات داشته باشند؛ این کار معاونت اقتصادی است که در مورد کشورهای هدف اطلاعاتی به دست بیاورند و در اختیار هنرمندان قرار دهند که طبق سلیقه مشتریان کار تولید شود. خیلی از شهروندان کشورهای دیگر شاید ما را بهعنوان تولیدکنندگان صنایعدستی نشناسند و این تبلیغات ضعیفی بوده که ما انجام دادیم؛ در همین کنسولگریها اگر تبلیغات داشته باشیم،میتوانیم ظرفیتهای هنری این کشور را به دنیا بشناسانیم و قطعا بازاری برای ما ایجاد میشود. باید به رویدادهای مختلف جهانی اهمیت بدهیم و از آنها استفاده کنیم؛ ازجمله تأکید میکنم که جام جهانی فوتبال قطر فرصت بسیار مهمی برای شناساندن صنایعدستی اصفهان و ایران به جهانیان است.
