سرقت مجسمه‌ شهری در خیابان استانداری

پس از سرقت بخش میانی تندیس «تقدیس» پرویز تناولی، این بار خبر سرقت بخشی از تندیس «عاشورای» قدرت‌الله عاقلی در مجاورت خیابان استانداری اصفهان و تعدادی از کبوتران «درخت دوستی»‌ اثر مرتضی نعمت‌اللهی خبرساز شد تا داستان تکراری و سریالی ربوده‌شدن مجسمه‌های شهری که تقریبا هر سال با چند نمونه آن مواجه هستیم ادامه پیدا کند.

تاریخ انتشار: ۰۹:۴۰ - سه شنبه ۲۱ بهمن ۱۳۹۹
مدت زمان مطالعه: 4 دقیقه

مدیرکل امور ارتباطات و روابط بین‌الملل شهرداری اصفهان با تأیید این خبر گفت: سرقت بخش میانی تندیس عاشورا روز یکشنبه توسط یکی از شهروندان به ما اطلاع داده شد و قرار است باقی مانده تندیس برای جلوگیری از آسیب و سرقت بیشتر توسط سازمان زیباسازی به کارگاه منتقل شود و بعد از انجام مرمت دوباره به جایگاه خود برگردد. ایمان حجتی ادامه داد: در حال انجام پیگیری‌های قضایی در این رابطه هستیم و امیدوارم در زمینه تندیس هم مانند تندیس «تقدیس» تناولی خبرهای خوب به شهروندان بدهیم.او با اشاره به اینکه به جز این موارد، سرقت‌های دیگری از مجسمه‌های شهری هم در ماه‌های گذشته انجام و به شهرداری گزارش شده است، افزود: گاهی با اقدام به موقع از سرقت جلوگیری شده و در برخی موارد مانند این پس از انجام سرقت از آن مطلع و پیگیر شده‌ایم، اما با توجه تمایل شهرداری برای توسعه هنرهای شهری دنبال ساز وکارهایی برای جلوگیری از این قبیل اتفاقات با مشارکت مردم هستیم.او اضافه کرد: معمولا خبر دزدیده‌شدن آثار نفیس‌تر با دیده‌بانی مردم سریع‌تر هم رسانه‌ای می‌شود، ولی آثار ارزشمند دیگری هم هستند که متاسفانه تخریب یا دزدیده می‌شوند و ممکن است خبر این اتفاق در رسانه‌ها درج نشود. مثلا چند ماه پیش یکی از تندیس‌های میدان استقلال هم ربوده شد. حجتی در رابطه با سیاستی که شهرداری برای امنیت بیشتر چنین آثاری و صیانت از آن‌ها می‌تواند در پیش بگیرد، گفت: در آینده ممکن است جنس آثار متفاوت شود و از سمت دیگر در شیوه نصب هم تغییراتی اتفاق بیفتد. اما مسلما مشارکت مردم در حفاظت از این آثار از هرچیزی مهم‌تر است و ما از ساز وکارهای مختلف پیشنهادی مردم و هنرمندان برای انجام حفاظت از این مجسمه‌ها استقبال می‌کنیم. او همچنین دلیل تأخیر نصب دوباره مجسمه «تقدیس» تناولی و زمان رونمایی آن را این‌طور توضیح داد: سال گذشته بخش میانی این تندیس به سرقت رفت که خوشبختانه با اطلاع‌رسانی و اقدام به‌موقع حراست شهرداری و نیروی انتظامی، بخش سرقت شده پیدا شد. طی ماه‌های گذشته نیز با  نظارت خود استاد تناولی عملیات مرمت تندیس توسط یکی از شاگردان ایشان صورت گرفت و به اثر اضافه شد،  اما به دلیل هم‌زمانی با انجام عملیات عمرانی میدان امام حسین و نگرانی بابت آسیب‌دیدن در جریان عملیات، حفاظ آن تا کنون باقی مانده، ولی در اسفندماه و پس از پایان این عملیات، از آن رونمایی خواهیم کرد.
مرتضی نعمت‌اللهی، مجسمه‌ساز شناخته‌شده نیز سرقت تازه از تندیس استاد عاقلی را یک معضل جدی دانست و افزود: چنین تخریب‌هایی بیشتر به خاطر ارزش مادی و جنس متریال برخی مجسمه‌های شهری انجام می‌شود. همانطور که احتمالا جنس برنز این مجسمه باعث ربوده شدن بخشی از آن شده است تا توسط سارقین به عنوان برنز بازیافتی به فروش برسد. نعمت‌اللهی همچنین  به شکسته‌ یا مفقودشدن  بسیاری از کبوترهای مجسمه «درخت دوستی» که در جوار ساختمان شهرداری مرکزی اصفهان نصب شده، طی دو  سه ماه اخیر اشاره کرد. او ادامه داد: طبق هماهنگی و درخواست سازمان زیباسازی شهرداری اصفهان قرار است این کبوترها دوباره ساخته و در جای خود نصب شوند اما بازهم امکان داردچنین اتفاقی بیفتد و برای جلوگیری از آن باید تمهیداتی اندیشید. او اضافه کرد: نشانه‌های موجود در مجسمه «درخت دوستی» با دوستی، صلح و همجواری ارتباط دارد. کبوترهای آن یادآور کبوترهای صلح است و انتخاب عنوان آن هم به روابط خواهرخواندگی بین شهرها برمی‌گردد. او با اشاره به فقر مادی و فقر فرهنگی در جامعه امروز گفت: متاسفم که باید بگویم این دزدی تنها نمونه کوچکی از سرقت‌های مختلف پیرامون ماست که نه فقط از مجسمه‌های شهری که در موارد بسیار دیگر اتفاق می‌افتد، همان‌طور که حتی نرده‌های آهنی کنار مادی‌ها را هم می‌برند. این مجسمه‌ســـاز که تجربه زندگی در پاریس و تحصیل در دانشگاه سوربن را دارد، درباره وقوع چنین اتفاقاتی در آنجا گفت: حداقل من در مدتی که آنجا بودم با این قبیل دزدی‌ها مواجه نشدم. هرچند واقعیت این است که ما در همه جای دنیا با سرقت آثار هنری مواجه هستیم،‌ منتهی در سرقت از موزه‌ها و… معمولا اثر هنری از جایی دزدیده و به جای دیگری انتقال داده می‌شود و حداقل ذات هنری اثر حفظ می‌شود، اما در اینجا معمولا آثار ربوده‌شده به شکل نخاله درآمده و تخریب می‌شود که از همان فقر فرهنگی و مالی جامعه ما نشئت می‌گیرد.  
مرتضی بصراوی،‌ از مجسمه‌ســـــازان و هنرمندان تجسمی اصفهان نیز با ابراز تأسف نسبت به این اتفاق در رابطه با وقوع چنین رخدادهایی و بی‌تفاوتی مردم نسبت به آن اظهار کرد: متاسفانه نحوه برخورد مدیران ما و اینکه بدون اطلاع رسانی قبلی، برخی مجسمه‌های شهری و آثاری را که جزئی از هویت شهر شده‌اند، حذف یا جابه‌جا می‌کنند، حساسیت مردم را هم نسبت به دزدیده‌شدن چنین آثاری کم می‌کند. او در پاسخ به این پرسش که نداشتن نهاد صنفی جدی و فعالیت انجمن مجسمه‌سازان اصفهان چه تاثیری در چنین اتفاقاتی دارد،‌ گفت: طبیعتا بی‌تأثیر نیست، همان‌طور که سال‌هاست انجمن مجسمه‌سازان اصفهان که توسط یکی دو نفر از مجسمه سازان پیشکسوت اصفهان مدیریت می‌شود، حضور فعالی ندارد و جلسات آن برگزار نشده است. مطالباتی برای احیا یا تشکیل مجدد این انجمن صورت گرفته، اما مسئله این است که ابتدا باید تکلیف انجمن قبلی مشخص شود تا بتوان حرکت‌های تازه‌ای را در این مسیر انجام داد.
مهدی وفامهر، پژوهشگر و از فعالان هنر تجسمی اصفهان که ظاهرا برای فعالیت مجدد انجمن مجسمه‌سازان اصفهان در نقش یک تسهیلگر رایزنی‌هایی کرده است، گفت: مجوز فعالیت این انجمن توسط اداره ارشاد صادر می‌شود که چند سال قبل هم اتفاق افتاده است، ولی آنچه در فعالیت چنین نهادها و صنوفی اهمیت دارد نوشتن اساسنامه، برگزاری منظم انتخابات،‌ وجود بازرس و رعایت سازوکارهای لازم و مشخص برای عضوگیری است. او در رابطه با پیگیری فعالیت مجدد انجمن نیز افزود: من صرفا به سبب مراجعاتی که به اداره ارشاد داشتم و به عنوان یک کنشگر مرزی و حلقه ارتباطی بین ارشاد و هنرمندان و گالری‌ها و … این موضوع را پیگیری کردم. وفامهر ادامه داد: مسلما حضور هنرمندان پیشکسوت در چنین انجمن‌هایی معمولا شکل نمادین دارد و نیروهای جوان‌تر می‌توانند در جریان کارهای عملیاتی وارد میدان شوند. هر اقدام تازه‌ای چه احیا و چه تشکیل مجدد در باب این انجمن، تنها با پیگیری ارشاد و تعیین تکلیف انجمن فعلی امکان‌پذیر است که تا امروز اتفاق نیفتاده است. او به این نکته اشاره کرد که فعالیت انجمن مجسمه‌سازان در باب مسائل ساخت و نصب مجسمه‌های شهری است و هنرمندان نمی‌توانند حافظ امنیت مجسمـــه‌های شهری باشند و مسئولیت صیانت  این مجسمه‌ها بر عهده شهرداری است.