آمارهای رسمی و غیررسمی از خروج بیش از 100میلیارد دلار سرمایه از کشور طی یک دهه خبر میدهد.
این آمارها توسط بانک مرکزی، اتاق بازرگانی و گاهی نشریات خارجی منتشر شده است و بین هرکدام اختلاف چند هزار میلیارد تومانی وجود دارد؛
ولی در خوشبینانهترین حالت ممکن سرمایه خارجشده از کشور در این مدت 100 میلیارد دلار تخمین زده میشود.
اصــلــیتــریــن مقصد این سرمایه هنگفت نیز ابتدا ترکیه و سپس گرجستان و امارات است.
آمار خرید ملک در کشور ترکیه نشان میدهد ایرانیها در طول یک دهه گذشته، چند میلیارد دلار در این کشور آپارتمان خریدهاند.
منفیشدن حساب سرمایهای کشور
در گزارشهای بانک مرکزی و اتاق بازرگانی با سه دلیل اصلی قابلتوجیه است.
سرمایهگذاری خارجی، پرداخت بدهیهای خارجی و خروج سرمایه از کشور!
در طول سالهای گذشته با آغاز دور جدید تحریمهای دولت ترامپ سرمایهگذاری خارجی خاصی در ایران اتفاق نیفتاد؛
ضمن اینکه پرداخت بدهیهای خارجی نیز 100 میلیارد دلار نبود. کارشناسان عقیده دارند، بخشی از خروج سرمایه از کشور در این مدت بهدلیل پرداخت بدهیهای خارجی بود؛
ولی این عامل نباید سهم زیادی داشته باشد و در انتها بزرگترین عامل منفی شدن حساب سرمایهای به دلیل خروج سرمایه است.
چقدر سرمایه از کشور خارج شده است؟
مسعود خوانساری، رئیس اتاق بازرگانی تهران، زمستان گذشته از خروج 100 میلیارد دلار از کشور گفت
و آخرین آمار مرکز پژوهشهای مجلس نیز نشان میدهد از سال 89 تا 98 سرمایه جذبشده در کشور 21 میلیارد دلار و سرمایه خارجشده معادل 123 میلیارد دلار بود
تا در این سالها بیش از 100 میلیارد دلار سرمایه از کشور خارج شده باشد.
گزارش جدید معاونت بررسیهای اقتصادی اتاق بازرگانی تهران نیز نشان میدهد در طول هشت سال اخیر بهغیراز سالهای 93 و 94،
در مابقی سالها حساب سرمایه کشور منفی بود. بر اساس گزارش مرکز پژوهشهای مجلس نیز حساب سرمایه در طول این سالها بهغیراز سال 93 منفی بود.
سال 94 در گزارش اتاق بازرگانی و مرکز پژوهشهای مجلس وضعیت متفاوتی دارد؛
بههرحال هر دو گزارش نشان میدهند در سال 93 و شاید 94 نیز اگرچه حساب سرمایه مثبت بود،
ولی رقم بسیار ناچیز است؛ برای مثال، بر اساس گزارش اتاق بازرگانی حساب سرمایه در سال 93 حدود دو میلیارد و 300 میلیون دلار مثبت بود
و در مقابل در سال 96 منفی 19 میلیارد و 600 میلیون دلار را به ثبت رسانده است.
سرمایهها کجا میرود؟
آمار دقیق و مشخصی از مقصد سرمایه خارجشده از ایران وجود ندارد؛
ولی آمارهای اقتصادی کشورهای همسایه بهویژه ترکیه، حکایت از ورود بخش بزرگی از سرمایه ایرانیها به این کشور است.
چندی پیش نیز شبکه الجزیره در گزارشی خروج سرمایه از ایران را به نفع کشورهای همسایه عنوان کرد؛
برای مثال، مردم ایران در سال 2020 با سهم 17.4درصدی رتبه اول خرید ملک در کشور ترکیه را داشتند،
یک سال قبل از آن نیز ایرانیها بیش از پنج هزار واحد در کشور ترکیه خریدند تا سیاستگذاران این کشور شرایط قانونی برای ورود سرمایهگذاران ایرانی را تسهیل کنند.
اکنون مردم ایران بهراحتی و تنها با خرید ملک در ترکیه اقامت میگیرند.
مقصد بخشی از سرمایه خارجشده از کشور نیز گرجستان و امارات معرفی میشود.
در کشور امارات سرمایهگذاری توریستی طی سالهای گذشته بازدهی بالایی برای سرمایهگذاران داشت؛
ولی گرجستانیها با جذب سرمایه در تلاش برای رشد اقتصادی هستند.
با 100 میلیارد دلار چهکار میکردیم؟
سرمایه خارجشده از کشور در طول سالهای گذشته بیش از 100 میلیارد دلار تخمین زده میشود
و این رقم با محاسبه دلار 27 هزارتومانی برابر با دو هزار و 700 هزار میلیارد تومان است.
این مبلغ نهتنها برابر با بودجه چند سال کشور میشود، بلکه 900 برابر اختلاس سه هزار میلیارد تومانی معروف است.
اگر این عدد تقسیمبر 82 میلیون نفر جمعیت کشور شود، به هر ایرانی عددی نزدیک به 33میلیون تومان میرسد.
بعضی از منابع در طول سالهای گذشته هزینه ایجاد یک شغل ثابت برای هر ایرانی را حدود یک میلیارد تومان اعلام کردند.
با سرمایه خارجشده از کشور در طول 10 سال، امکان ایجاد اشتغال برای دو میلیون و 700 هزار ایرانی وجود داشت و اگر هزینه ساخت هر کیلومتر از خط مترو 700 میلیارد تومان باشد، با سرمایه خارجشده از کشور در این مدت امکان ساخت بیش از سههزار و 857 کیلومتر مترو در اصفهان وجود داشت!
100 میلیارد دلار سرمایه خارجشده از کشور معادل قیمت دو میلیون بیتکوین 50 هزار دلاری یا بیش از 57 میلیون انس طلاست.
