روزه داری در گروه های خاص

ماه رمضان، ماه نزول رحمت و برکات بی‌پایان پروردگار است. در این ماه به مهمانی خدا دعوت می‌شویم و با پیروی از دستور الهی روح خود را صیقل می‌دهیم. همان‌گونه که روح انسان صیقل یافته و از گناهان پاک می‌شود، جسم نیز به تبعیت از آن باید از ناخوشی‌ها و بیماری‌ها پاک شود. روزه‌داری می‌تواند به این پاک‌سازی کمک کند. خوشبختانه درباره اثرات مفید روزه‌داری در ماه مبارک رمضان بررسی‌ها و تحقیقات زیادی صورت گرفته و تأثیر آن به‌شرط رعایت اصول تغذیه صحیح تأیید شده است.

تاریخ انتشار: 05:55 - سه‌شنبه 23 فروردین 1401
مدت زمان مطالعه: 2 دقیقه
اما در این‌بین افراد خاصی هستند که ضمن علاقه داشتن به روزه‌داری ممکن است به‌خاطر توانایی بدنی‌شان قادر به انجام این فضیلت الهی نباشند و یا به‌سختی روزه‌ بگیرند یا اینکه فعالیت بدنی زیادی دارند. به‌همین‌منظور شایسته دیدیم در این زمینه نظر هاجر منصوری، مسئول واحد آموزش و ارتقای سلامت مرکز بهداشت شماره یک اصفهان را جویا شویم؛ پس ما را دنبال کنید.ابتدا لازم است به گروه اصلی سبد غـذایی اشاره‌کنم. این سبد شامل گروه نان و غلات، گروه سبزی‌ها، گروه میوه‌ها، گروه شیر و لبنیات و گروه گوشت، حبـوبات و تخم‌مرغ است که تمام این‌ها باید در حد تنوع و تعادل مصرف شود. در ماه مبارک رمضان نیز مانند سایر اوقات رعایت دو اصل تنوع و تعادل در برنامه‌غذایی همه ضروری است.اما گروه‌های خاص که جزو گروه‌هایی هستند که در روزه‌داری باید مراقب باشند شامل کودکان و نوجوانان، زنان باردار و شیرده، سالمندان و ورزشکاران هستند.
کودکان و نوجوانان
حال که ماه رمضان هم‌زمان با باز شدن مدرسه‌هاست، برای بسیاری از دانش‌آموزان این سؤال پیش می‌آید که آیا روزه‌داری به درس آن‌ها لطمه می‌زند؟ دراین‌باره باید به آن‌ها اطمینان داد که روزه مانع درس خواندن نمی‌شود؛ ولی بهتر است دانش‌آموزان و به‌طورکلی محصلان، درس خواندن را از صبح‌زود شروع کنند و ساعات آخر روز را برای استراحت بگذارند. درضمن به این افراد توصیه می‌شود:
از مصرف زیاد مواد قندی ساده (زولبیا و بامیه و انواع شیرینی‌ها) به‌خصوص در وعده سحری اجتناب کنند.باید به حجم غذای مصرفی آن‌ها دقت داشت و تا جای ممکن وعده‌های غذایی آن‌ها را تا حد لازم اضافه کرد. در این افراد، یک افطار سبک و سپس گنجاندن وعده شام توصیه می‌شود.روزه اولی‌ها به توجه بیشتری نیازدارند؛ برای این دسته رعایت تنوع و تعادل در استفاده از تمام گروه‌های غذایی که ذکر شد، بسیار مهم و ضروری است.مواد غذایی مقوی و پرانرژی مانند خرما و موز، شیر و لبنیات، گروه گوشت و حبوبات در برنامه غذایی گنجانده شود.در ایـــــن دوران از مصـــــــرف انـــــــواع هله‌هوله‌ها و موادغذایی کم‌ارزش که فقط پرکننده حجم معده هستند باید خودداری شود.
زنان باردار و شیرده
که روزه‌داری در مادران باردار بر هوش جنین تأثیر نامطلوب نداشته است. می‌توان گفت اگر جنین رشد خوبی داشته باشد، وزن و فشارخون مادر طبیعی باشد، کالری و موادغذایی کافی (با مشورت متخصص تغذیه) دریافت کند و بیماری خاصی نداشته باشد، می‌تواند با نظر موافق پزشک معالج روزه بگیرد. در مادران شیرده نیز از آنجا که در شش‌ماهه‌اول شیردهی تنها منبع غذایی نوزاد، شیر مادر است و دیده‌شده که روزه‌داری سبب اختلال در شیردهی و به‌دنبال آن اختلال در وزن‌گیری کودک می‌شود. بهتر است در این ایام از روزه‌داری خودداری کنند؛ اما پس از این دوران با شروع تغذیه کمکی و به‌شرط اینکه مادر شیرده از برنامه غذایی صحیح پیروی کند، گرفتن روزه منعی ندارد.
سالمندان
سالمندان اگر روزه می‌گیرند باید مراقبت بیشتری کنند؛ چون کاهش میزان آبدر بدن آن‌ها و کاهش قند خون، ممکن است باعث سرگیجه شود و این موضوع می‌تواند برای آن‌ها خطرآفرین باشد.ضمن  اینکه این گروه سنی عموما از مشکلات دهان و دندان رنج می‌برند؛ بنابراین مصرف میوه رنده شده، شیر کم‌چرب، انواع سوپ‌ها و آش‌ها در وعده‌های افطار و سحر برای آنان مفید است و می‌تواند تعادل آب و مواد معدنی را در بدن آن‌ها برقرار کند.
فعالیت بدنی
پرهیز از بی‌تحرکی در ماه مبارک رمضان نیز باید موردتوجه قرار گیرد؛ زیرا انجام ݣݣفعالیت منظم بدنی سبب بهبود عملکرد و کارایی سیستم‌های موجود در بدن می‌شود. فعالیت بدنی زمانی مؤثر خواهد بود که به‌طور متوسط سه تا پنج روز در هفته و به مدت 30 تا 60 دقیقه در روز انجام شود. بهترین زمان برای انجام ورزش حداقل یک‌ساعت پس از صرف افطار است.